Hélène Passtoors blikt terug op haar dagen als soldaat naast Mandela

, door (ms)

pastoors

Dat het om ‘terrorisme’ ging, was zeker niet de inschatting van de militaire arm van het ANC. Maar het bloedbad – aangericht door een bom die te snel was afgegaan – liet de ANC’ers niet onberoerd. De Belgische Hélène Passtoors (71), die de bomauto had geleverd, kijkt dertig jaar later terug op de dagen dat ze zichzelf als een afzichtelijk mens in de spiegel tegenkwam.

'Ik zit in een auto die een bom vervoert, terwijl ook binnen in mij een bom tikt'

Donderdag 19 mei 1983, Mbabane, Swaziland. Rashid geeft me de sleutels van de Colt. ‘Zo’n mooie auto,’ zeg ik, ‘kon je geen oud wrak vinden?’ ‘Voor jullie veiligheid,’ zegt hij. ‘O, bedankt dan.’

We kijken zorgvuldig de papieren na. Belgische autopapieren die horen bij de nummerplaten die op de auto zitten: rode platen met witte nummers. Er is ook een set Zuid-Afrikaanse papieren en nummerplaten, met een correct motor- en chassisnummer: prima werk van onze geniale vervalser in Maputo, Guido Van Hecken. De Zuid-Afrikaanse set steken we weg op een geheime plek in de koffer.

Als ik merk dat vooraan op de wagen een ongewoon dikke antenne zit, laat Rashid één van zijn veelzeggende glimlachjes zien: dat moet dus wel met de afstandsbediening te maken hebben. ‘Werkt de radio?’ ‘Ja, en die moet zeker aanstaan bij de grens en bij roadblocks. Dan wek je geen achterdocht, ze moeten niet van té nabij komen kijken.’

Rashid is een Indiër uit Johannesburg, Aboobaker ­Ismail heet hij eigenlijk, die Zuid-Afrika al lang ontvlucht is. Hij is chemicus, heeft in België voor verpleger gestudeerd en in de voormalige DDR ook nog een militaire opleiding genoten. Nu woont hij net als ik in de Mozambikaanse hoofdstad Maputo, waar hij commandant is van Special Operations. Ik ken hem al enkele jaren als een verschrikkelijke perfectionist, dus ik voel geen behoefte om te weten waar het geheime vak met het verborgen ding precies zit. Ik vertrouw erop dat het compleet aan het gezicht onttrokken is. Ik weet trouwens wel waar het moet zitten, ik heb al eerder auto’s met geheime bergplaatsen gehad. Als je in dit vak zit, bekijk je iedere auto met haviksogen: je ziet onmiddellijk of hij ‘geschikt’ zou zijn, hoe je hem zou kunnen ‘aanpassen’, hoeveel je erin zou kunnen verstoppen.

Ik herhaal nog een keer de instructies: waar en op welk uur ik de auto zal afleveren. Rashid geeft me het vliegbiljet voor de volgende namiddag, 20 mei, van Johannesburg naar Manzini in Swaziland. ‘Good luck, comrade!’

Humo 3823

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 10 december 2013

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De Persgroep Publishing heeft haar Privacy– en cookieverklaring aangepast.
Wij gebruiken jouw persoonsgegevens vanaf nu ook om de Diensten van MEDIALAAN Groep/De Persgroep Publishing te optimaliseren en deze waarvoor jij kiest te personaliseren.
Door op “verdergaan” te klikken of door verder te surfen, erken je deze aangepaste Privacy– en cookieverklaring gelezen te hebben.

Verdergaan