Dossier Gevangenissen (1)

© Photonews

Eén dode en vijf gewonden: dat is de balans na een gijzelingsactie in Leuven Centraal in de nacht van vorige donderdag op vrijdag. Eén gedetineerde en een vrouwelijke cipier of penitentiair beambte zijn er slecht aan toe. Het gevolg: een spontane staking, waarbij haast alle gevangenissen in het land zich aansloten. Volgens de vakbonden is de veiligheid van het gevangenispersoneel niet gewaarborgd, vooral op plaatsen met een totaal verouderde infrastructuur.

"'Ik werk hier al 31 jaar en nog geen dag met mijn goesting'"

Erwin houdt tijdens de staking de boel draaiende in zijn gevangenis. Hij is geen fan van acties, maar deze vindt hij terecht: 'Af en toe moet je een signaal geven. Maar laten we ook nuchter blijven: incidenten als dat in Leuven zijn hoogst uitzonderlijk. Ik ga morgen niet met een onveilig gevoel naar mijn werk.'

Erwin is een cipier die in de loop van zijn dertienjarige carrière opgeklommen is in de hiërarchie. Samen met zijn collega's Peter (al meer dan achttien jaar cipier) en Kurt (anderhalf jaar cipier) getuigt hij voor Humo over hoe het is om te werken in de Belgische gevangenissen.

Erwin «Ik zal nooit mijn allereerste dag vergeten. Ik arriveerde keurig om acht uur, zoals mij per fax was gevraagd. Er stond niemand om mij op te vangen. De portier liet mij binnen, zei verder niks. Ik probeerde een gesprek aan te knopen: 'Hoelang werk jij hier al?' Waarop die man: 'Al eenendertig jaar, en nog geen dag met mijn goesting.'

»Daarna ging ik aan het werk. Een beklemmende ervaring: dat permanente lawaai van zo'n gevangenis, de verantwoordelijkheid over al die mensen... Op het einde vroeg de kwartierchef: 'En, ga je morgen nog terugkomen?' Ik antwoord: 'Natuurlijk, waarom niet?' - 'Er zijn er veel die meteen weer afhaken.' Ik ben gebleven, en ik heb er geen spijt van gekregen.»

Enkele quotes uit het interview met de cipiers:

'De overheid heeft nul respect voor ons. Onlangs boden ze ons een opslag: een halve euro per maand! Ik zou over het zakgeld van mijn kinderen niet eens in die bedragen durven denken. Dat is lachen met de mensen.'

'Gsm's zijn nu nog verboden, maar ik ben ervan overtuigd dat over tien jaar elke gedetineerde er één zal hebben.'

'Er wordt in dit land niet in de gevangenen zelf geïnvesteerd, maar we verwachten wel dat ze in hun eentje een metamorfose doormaken. Dat ze herboren de maatschappij instappen en nooit meer naar de gevangenis terugkeren.'

'Door het ploegensysteem zijn we nooit echt uitgeslapen, en het werk is mentaal belastend. Dat weegt op je sociale en relationele leven. Er zijn spectaculair veel echtscheidingen in ons milieu. Daar mag iets tegenover staan.'

'Overbevolkte gevangenissen zijn vreselijk voor het personeel en de gedetineerden. Ik heb situaties meegemaakt waar ze met z'n zessen op een cel voor twee zitten. Vier man slaapt in twee stapelbedden en op de grond - de enige plaats waar ze vrij kunnen rondlopen - liggen twee matrassen. Dan raken de gemoederen sneller verhit.'

U vindt het volledige interview vanaf dinsdag 3 november in Humo 3609

De cipier op de foto komt niet voor in het artikel

Volgende week
Het leven zoals het is: de gevangenis