Het jaaroverzicht volgens Herman Van Rompuy: januari 2009

Van Rompuy «Ik weet niet waar u met die opsomming naartoe wilt. Ik kon er in ieder geval niks aan doen: zoiets onderga je. Wat is het gevaarlijkste in de politiek? Harold Macmillan zei het al: 'Events, dear boy, events.' Soms ging het bij die ontsnappingen om menselijke fouten, soms om structurele fouten, dikwijls om een mengeling van de twee. Het publiek was echt wel lucide genoeg om dat niet toe te schrijven aan de regering die ik toevallig leidde. Er is een nieuwe minister van Justitie gekomen (Stefaan De Clerck volgde eind 2008 Jo Vandeurzen op, red.), maar ook die heeft een aantal dingen gewoon moeten aanvaarden.

»Laat vooral geen verkeerd beeld ontstaan: ondanks een aantal negatieve berichten - misschien hebt u er nog andere - heb ik bij mijn aantreden vooral een soort opluchting gemerkt, vanaf de eerste dag al. Na de grote instabiliteit was er eindelijk een klimaat van hoop en verwachting, en dat heeft minstens twee maanden aangehouden.»

Van Rompuy «Dat weet je niet. De twee eerste jaren van Bill Clinton waren vreselijk, maar hij heeft zich herpakt en is briljant herkozen. Dat Obama door een dal zou gaan was geprogrammeerd, maar daarna kan zijn populariteit evengoed weer stijgen.

»In de moderne politiek is er een probleem. Wil men vanuit de oppositie de meerderheid verwerven, dan creëert men verwachtingen met een politiek van verandering: Obama's change, en eerder al le changement van Mitterrand. Ook wij zijn (met het kartel van CD&V en N-VA, red.) in 2007 verkozen op high expectations, hè? Maar als je dan eenmaal de meerderheid hebt, moet je je programma samen met anderen uitvoeren - in een coalitieregering in België, met een Congres met vele strekkingen in Amerika. En dan moet je nog voldoende tijd krijgen om je beloften ook waar te maken: je moet het publiek dus om geduld vragen, en dat is vandaag de dag niet evident.

»Toen ik aantrad, in totaal andere omstandigheden dan Obama, was dat met een coalitie die ik niet gekozen had en een programma waarover ik niet onderhandeld had - ik kwam als invaller op het veld. Ik heb toen gezegd: 'Beoordeel me in 2011.' Mijn limieten waren nog veel groter, als ik even die vergelijking mag maken, dan die van Obama.»

Van Rompuy «Heb ik dat gezegd? Het zou nogal vermetel zijn mezelf met hem te vergelijken. Ik zie nu hoe mijn kinderen zich door Obama aangesproken voelen: hij heeft een gave die ik in mijn jonge jaren bij John F. Kennedy ervoer. Ik was twaalf, dertien jaar toen die president werd, hij was de held van onze jaren. In een andere context belichaamde Leo Tindemans dat ooit in de Vlaamse politiek. Zulke figuren verzoenen een generatie met het politieke bedrijf, ze tonen dat het een nobel beroep kan zijn.»

Van Rompuy «Ik was op de herdenking.»

Van Rompuy «Zij had dat zelf gevraagd.»

Van Rompuy «Die vergelijking is toen collectief verworpen. Ik zat niet met mijn hoofd in Gaza toen ik daar in Dendermonde stond. Meer dan door woede waren de mensen daar vervuld van verdriet.»

Van Rompuy «Ik heb mensen gesproken die terugkeerden van Gaza en geheel ontdaan waren. Zelf ben ik er nooit geweest, ik ken het probleem niet zo goed.»

Van Rompuy «Dries van Agt is sinds 1982 geen premier meer: sindsdien is er veel gebeurd in die regio. Ik heb ook gesproken met mensen die terugkwamen uit Israël en me vertelden over de terreur waarmee Joodse kinderen moeten leven.»

Van Rompuy «Tuurlijk. Maar of dat nu het eerste punt zal zijn, is iets anders. En ik kan ook maar een rol spelen wanneer er een consensus tussen de 27 lidstaten is bereikt. Wat ik persoonlijk over iets denk, heeft geen enkel belang. Zo eenvoudig is het.»

Het volledige interview met Herman Van Rompuy leest u in Humo 3615 van dinsdag 15 december.