5 jaar gegijzeld in Colombia: Marc Gonsalves, lotgenoot van Ingrid Betancourt

© Reporters

Over dat penibele bestaan schreven ze een boek dat nu in het Nederlands vertaald is ('Gegijzeld', Forum). 'Als je geen bewegingsvrijheid meer hebt, kan je alleen nog ontsnappen in je hoofd.'

"'Op den duur kon ik het aanvaarden: ik ben een gevangene, ik draag ketenen rond mijn nek, dit is mijn leven'"

Gonsalves en zijn twee collega's, Keith Stansell en Tom Howes, werkten voor Northrop Grumman, een privébedrijf dat worldwide opdrachten uitvoert voor het Amerikaanse ministerie van Defensie. In Colombia was de opdracht: vanuit de lucht cocaplantages opsporen in de jungle. Op 13 februari 2003 moest hun toestel wegens een defect een noodlanding maken, en zo nam de FARC hen gevangen.

Enkele quotes van Marc Gonsalves

• «Mijn eerste indruk was hevige schrik, maar toch ook wel verbazing. In inlichtingenverslagen had ik beschrijvingen van hun foltermethodes en foto's van verminkte lijken gezien, dus ik verwachtte een stel wrede, gewelddadige kerels. Vandaar dat ik verrast was toen ik ze uit de jungle zag komen: jongens van zestien, zeventien, achttien met een paar ouderen erbij. Ze hadden verbazend jonge maar ook koude, harde gezichten, en ze richtten hun machinegeweren op ons. Ik had mijn armen omhoog en kon maar één ding denken, my God, die gasten gaan ons vermoorden!»

• «Bij die eerste mars van vierentwintig dagen stapten we ook door nadat het donker was geworden. Toen heb ik het regenwoud leren kénnen. Ik had mij altijd een groen bladerdak met een zachte mossige ondergrond voorgesteld, maar dat viel tegen. Die groene blaren waren soms naalden: messen en raspen die door je vel sneden en je benen openhaalden. En de ondergrond was geen mos, maar zuigend slijk met wortels waar je voortdurend over struikelde. Zeker in het donker: je verloor je evenwicht, je greep naar een tak of struik om je vast te houden en dan pakte je in lange doornen, sommige dik als breipriemen, andere zo dun als haar, maar allemaal drongen ze in je vel en sommige nestelden zich onder je huid en die moest je dan - met een naald - als splinters gaan lospulken, want anders gingen ze infecteren. Op de duur viel ik liever dan dat ik nog houvast zocht.»

• «Ik had 'vakjes' in mijn hoofd waar ik me kon terugtrekken. Om iets van vroeger terug te vinden, maar heel vaak ook om te fantaseren over iets in de toekomst. Op die uitputtende dagmarsen stelde ik me dan voor dat ik met m'n broer ging kamperen in het bos. Ik zag dan al de details, de goeie laarzen die ik droeg, de warme sokken, en natuurlijk zo'n heel lichte hightech-rugzak die als een handschoen op mijn rug paste! Minutenlang kon ik me daarin verdiepen, en daarna kon ik zo'n verhaal ook meermaals oproepen en altijd maar verfijnen. Maar na een keer of tien was het op. Dan had die fantasie zijn glans verloren en moest ik wat anders verzinnen.»

• «Er komt een moment dat je onder ogen moet zien dat die gijzeling nog jaren zou duren. Dat is moeilijk, bij mij heeft het zeker drie jaar geduurd om dat te accepteren, maar op een dag was het zover. Ik zat op een boomstam en ik zei tegen mezelf: 'This is my life. Ik ben een gevangene, ik was mijn kleren in de rivier, ik draag een ketting rond mijn nek, ik doe alles wat ze me opdragen, and this is it.'»

• «Pas toen ik zag dat al die humanitaire hulpverleners boven op onze twee bewakers zaten en zware vuistslagen uitdeelden en hen probeerden te verlammen met zo'n elektrische stun gun, tóén drong het tot me door: this is it! We zijn vrij! En dat gevoel is amper te beschrijven. Het was alsof ik een miljard met de lotto won, alsof ik ineens een koning was, de koning van Engeland! Het was ongelofelijk, die plotse ommekeer na bijna tweeduizend dagen gijzeling.»

Het volledige interview leest u in Humo 3623 van dinsdag 9 februari.