Op de vlucht voor armoede en racisme: Roma in België

© Thomas LegrÚve

Het was niet de eerste noodkreet uit Gent. Begin september kwam op de Humo-redactie een mail binnen van een getergde bewoner van de Brugse Poort, een multiculturele wijk waarin de stad in de voorbije jaren fors heeft geïnvesteerd. Dirk De Vos was er acht jaar geleden gaan wonen uit idealisme, schreef hij. Hij zag de grote verscheidenheid als een verrijking; het zwerfvuil en de geluidsoverlast nam hij er graag bij. Maar de aanrollende golven migranten uit Oost-Europa, van wie het merendeel Roma, hadden zijn idealisme in de jaren daarna geblust. De Roma woonden op straat, ze voerden de godganse dag geen klap uit, ze lieten hun kinderen - 'soms slechts twee jaar oud' - zonder toezicht tussen de auto's spelen. Ook het bedelen en stelen door minderjarigen begon hem danig op de zenuwen te werken. Zijn buurt dreigde 'een vierdewereldgetto van armoede en wetteloosheid' te worden. En dat, betoogde hij, was de schuld van de stad: 'Het Gentse OCMW geeft de Roma veelal financiële steun. En van de overheid krijgen ze kindergeld voor elk kind dat op school is ingeschreven (gezinnen met tien kinderen zijn geen uitzondering).'

"'De grote intocht is nog maar net begonnen'"

'Ik heb die brief met pijn in het hart geschreven,' zegt De Vos nu. 'Ik ben militant bij het ABVV en socialist mét partijkaart, maar het cultuurverschil met de Roma is te groot. De meeste zijn analfabeet: ze kunnen hier niks doen. Maar nog altijd komen in Gent elke dag twee bussen met nieuwe Roma aan - en allemaal zijn ze hulpbehoevend.'

Zij kwamen uit het oosten

De noodkreet uit de provincie heeft de hoofdstad bereikt, zegt Koen Geurts. Geurts is stafmedewerker van het Brusselse integratiecentrum Foyer en bevoegd voor Roma en woonwagenbewoners. De Roma zijn in Gent anders opgevangen dan in Brussel, denkt hij. 'Misschien hebben ze in Gent te veel de nadruk op liefdadigheid gelegd.'

Koen Geurts «Sociale groepen en welzijnsorganisaties in Gent bekommerden zich meer dan in Brussel om huisvesting: de Roma moesten een dak boven hun hoofd krijgen. En ze hebben het gekregen - zelfs kraakpanden werden vrijgemaakt. Voor de Roma was dat een goeie zaak: alles is namelijk beter dan wat ze thuis gewend zijn, in Roemenië, Bulgarije, Slovakije, Polen of voormalig Joegoslavië. Maar op die manier creëer je wel een aanzuigeffect: voor je het weet, geldt Gent in het buitenland als 'de stad die alles voor de Roma doet'. En blijven ze komen.

Het volledige artikel leest u in Humo 3667 van dinsdag 14 december 2010.