Het afscheidsinterview: Humo sprak met rechter Freddy Troch

© Marco Mertens

Enkele quotes van Freddy Troch

• HUMO U vertrekt dus met vervroegd pensioen uit onvrede met de gang van zaken bij justitie?

  "'Ik vertrek omdat ik het beu ben. Beu dat we geen millimeter vooruitgaan'"

  Troch «Ik vertrek omdat ik niet meer machteloos wil toekijken hoe alles muurvast zit. Ik heb de beslissing genomen in februari, heel kort geleden dus. Ik was het werkelijk beu dat we nog altijd geen regering hebben. We weten ook niet wanneer die er zal komen. En dan moeten ze nog beginnen met de hervorming van justitie waar we nu al zo lang op wachten. We gaan geen millimeter vooruit.

  »Wat mij ook stoort: kleine zaken die ondertussen wél zouden kunnen gebeuren, komen er ook niet door. De politici steken zich voortdurend weg achter de term 'lopende zaken'.

  »Dat heeft de doorslag gegeven: dat je voelt dat het niet vooruitgaat. Ik ben ondertussen ook al 61, wat zit ik hier nog nutteloos werk te verrichten? Ik kan beter van het leven beginnen te genieten, in plaats van hier te zitten aanmodderen.»

• HUMO We zijn twintig jaar later. Denkt u dat het Bendemysterie nog opgelost raakt?

  Troch«Ik hoop het natuurlijk, maar ik vrees ervoor. Het is nog vierenhalf jaar voor het dossier verjaart. Als je nu de daders pakt, en je wil ze nog op tijd voor het gerecht brengen, dan moet je het dossier nog rondkrijgen. En de vraag is sowieso: kan het eigenlijk wel nog tot een proces komen, met al die procedurefouten die er in de loop der jaren zijn gemaakt? Kijk alleen al naar wat wij hebben meegemaakt - de overheveling van de Dendermonde-dossier naar Charleroi was één grote procedurefout.»

  HUMO Niet lang daarna las u in het Staatsblad dat u geen onderzoeksrechter meer was.

  Troch «Ik was compleet verrast, ze hebben mij daar voor het blok gezet. Ik denk dat ze het snel-snel zo geregeld hebben omdat ik dan niet meer zou kunnen reageren in het Bendedossier. Want ik was niet van plan om het daarbij te laten, hè. Ik wilde nog iets ondernemen, samen met de burgerlijke partijen. Maar goed, dat kon niet meer, het was nu voor iedereen gedaan. Opgeruimd staat netjes.»

• HUMO Toen u vanuit Dendermonde naar het Comité P verhuisde, zag u dat als een nieuwe kans. Maar u kwam wéér in een slangenkuil terecht.

  Troch «Ja, dat is iets dat ik toen verkeerd heb ingeschat. Ik had moeten weten dat de politiek zo'n belangrijke vinger in de pap had in het Comité P. Ik dacht dat het totaal onafhankelijk was, los van de politiek, maar dat was duidelijk niet het geval.

  »Het Comité P is eigenlijk een orgaan van het parlement. En dan constateer je dat je met alle partijen rekening moet houden: de SP trok de rijkswacht voor, de CVP was voor de gerechtelijke politie... Als je dan een rapport moet maken van een onderzoek, dan willen alle partijen er toch hun eigen voordeel mee kunnen halen, en op de duur blijft er van je rapport niet veel over, of wordt het iets totaal anders.

  »Achteraf bekeken was een andere voorzitter voor dat eerste Comité P misschien beter geweest. Een voorzitter die het politieke spel beter kende en er zich ook meer naar gedroeg. Ik ging altijd mijn eigen gang, ook tegenover de politiek.

  »Op de duur bots je met iedereen. Vandaar dat ik er na vier jaar alweer weg wilde - maar het heeft nog twee jaar geduurd eer ik er wegraakte.»

• HUMO U hebt justitie zien evolueren. Hoe is het tegenwoordig gesteld met de rechten van de burgerlijke partijen? In het onderzoek naar de Bende van Nijvel bleven slachtoffers op schandelijke wijze in de kou staan.

  Troch «Het is iets beter dan twintig jaar geleden, vooral dankzij de veranderingen die er zijn gekomen na de commissie-Dutroux. Maar er is nog veel onrecht. Kijk naar wat er gebeurd is in het onderzoek naar seksueel misbruik in de kerk, Operatie Kelk. De burgerlijke partijen werden niet eens gehoord in de kamer van inbeschuldigingstelling, terwijl dat hun volste recht is.

  »Precies hetzelfde gebeurde destijds bij ons, toen het Bendedossier van Dendermonde naar Charleroi werd overgeheveld: ook toen werden de slachtoffers compleet genegeerd. Twintig jaar later moet je vaststellen dat de burgerlijke partijen nog altijd niet gelijkwaardig worden behandeld.

  »Er is altijd veel meer aandacht gegaan naar de rechten van de verdediging. Er bestaat zoiets als het Salduz-arrest, dat zegt dat de advocaat al van bij het eerste verhoor van een verdachte aanwezig moet zijn. België is door het Europees Hof van de Rechten van de Mens veroordeeld omdat dat bij ons niet altijd het geval is, en werkt nu aan wetgeving om dat op te lossen. Oké, maar daar gaan ze toch nog eens goed over moeten nadenken.

  »Het is nog altijd de bedoeling dat misdaden worden opgelost, hè, niet dat men dat nog veel meer gaat bemoeilijken, of bijna onmogelijk gaat maken. En ook hier moeten we uitkijken voor een verkapte vorm van klassejustitie, waarbij er in grote fraudezaken en georganiseerde criminaliteit onmiddellijk grote kanonnen van advocaten bijgehaald worden die ervoor zorgen dat het onderzoek zoveel mogelijk wordt belemmerd en dat hun cliënt de dans ontspringt.»

Het volledige interview leest u op dinsdag 3 mei in Humo 3687/18.