Olav Herreman en de moord op Joke Van Steen

Nochtans stond de hoofdverdachte, Olav Herreman (38), vorig jaar voor het Gentse hof van assisen. Op 11 mei 2010 kreeg hij de vrijspraak: 'Het bewijsmateriaal zoals vertoond tijdens de openbare terechtzitting overtuigt niet,' motiveerde voorzitter Martin Minnaert de beslissing van de volksjury, nadat de openbare aanklager tijdens zijn slotpleidooi ook al de vrijspraak had gevraagd. 'Vrijspraak? Mijn leven is wel kapot door die zaak,' zegt Herreman nu.

"'Er was geen énkel bewijs. Tenzij van mijn onschuld'"

Eerst de feiten: Joke Van Steen wordt dood teruggevonden in een gracht in de Reytmeersen, een afgelegen plek. Doodsoorzaak: verdrinking. Ze kwam van een fuif en fietste naar huis toen ze werd aangevallen. Ze heeft duidelijk klappen gekregen, maar ze is niet verkracht, en ze is niet aangevallen op de plaats waar haar lichaam gevonden is. Er worden bovendien vreemde bandensporen 'van een kleine auto' aangetroffen, vlak bij de plek waar haar lichaam ligt. Haar fiets wordt zes kilometer verder teruggevonden, in het centrum van Oudenaarde.

Onderzoeksrechter Pierre Piron richt zijn aandacht eerst op de moeder van Joke, Edwine Raes. Zij wordt verdacht omdat ze vreemd reageert op het nieuws van de dood van haar dochter: ze is blij. Later zal haar zoon verklaren dat Joke en Edwine Raes op gespannen voet leefden sinds het dodelijke ongeval van Jokes vader, begin jaren negentig, en dat het hem 'niet zou verbazen dat mijn moeder mijn zus doodgeslagen heeft'. Er zitten gaten in het alibi van Edwine Raes - ze is die bewuste nacht een paar uur uit beeld verdwenen, zogenaamd om haar dochter te zoeken. Pas in 2006 zal ze, met de hulp van haar advocaten Piet Van Eeckhaut en Jef Vermassen, vrij van vervolging worden verklaard. Het onderzoek zit in het slop.

Pas vier jaar later komt Olav Herreman in beeld. Op 21 januari 2000 wil ene Vincent Mahieu een getuigenis afleggen. Hij is op dat moment 22 jaar, en bijgevolg was hij minderjarig ten tijde van de moord op Joke. Hij beweert dat hij bij de moord betrokken was, samen met zijn homoseksuele partner van die nacht, Olav Herreman. Die zou het meisje van haar fiets hebben getrokken, haar neergeslagen en bepoteld hebben, haar vervolgens op zijn bromfiets naar de Reytmeersen gebracht hebben en daar gedumpt. Freddy De Smet, de nieuwe onderzoeksrechter, gaat meteen achter Herreman aan. De Smet negeert alle andere sporen, en houdt geen rekening met de materiële bewijzen die Herreman mogelijk vrijpleiten - van alle haartjes die gevonden zijn op het slachtoffer, is er bijvoorbeeld geen enkel van Herreman. De reconstructie bewijst dat het getuigenis van kroongetuige Vincent Mahieu niet klopt, evenmin als dat van Kurt Ketsman, een voorbijganger die verklaard heeft Mahieu en Herreman die nacht samen gezien te hebben en die later in verdachte omstandigheden is overleden. Bovendien kon Herreman onmogelijk een bewusteloos meisje zes kilometer ver vervoerd hebben op zijn bromfiets. Toch geeft onderzoeksrechter De Smet het niet op: hij wil Herreman als hoofdverdachte voor assisen brengen.

Tien jaar later, op 11 mei 2010, staat Herreman voor het hof van assisen in Gent, op verdenking van de moord op Joke Van Steen. Hij wordt vrijgesproken: 'Die spanning terwijl je wacht op de uitspraak... Je kan maar beter geen hartpatiënt zijn, of je overleeft het niet,' zegt Herreman.

Deze week, exact een jaar later, verschijnt 'Ze hadden een dader nodig. En dat was ik': Herremans persoonlijke en hallucinante verslag van zijn tien jaar in de betonmolen van het gerecht, én zijn antwoord aan de Oudenaardse recherche en aan onderzoeksrechter De Smet. 'Mijn boek vertelt hoe de blinde haat van de speurders tegenover één verdachte een objectief onderzoek heeft verhinderd. Reken daarbij een onbekwame en onervaren onderzoeksrechter, Freddy De Smet, die zijn eerste moordzaak in handen kreeg, en het recept voor een desastreus onderzoek is compleet. Haat en blindheid dreven hen tot machtsmisbruik en zelfs manipulatie van bewijsmateriaal en getuigen,' schrijft Herreman.

Het volledige artikel leest u in Humo 3688 van dinsdag 10 mei 2011.