Humo sprak met Filip Dewinter

Terwijl we via de noodtrappen en de kelder het Huis van de Vlaamse Volksvertegenwoordigers verlaten, zegt Filip Dewinter (48), met de hem eigen grijns: 'Ik heb dit écht niet geënsceneerd!'

"'Ik praat Belang, maar ik denk nog altijd Blok'"

Er is brandalarm in de kantoren van het Vlaams Parlement, waar Dewinter als fractievoorzitter van het Vlaams Belang een ruime werkkamer bewoont, en hij begrijpt dat ik het brandalarm meteen verbind met het alarm in zijn partij. Honderdduizenden kiezers zijn de jongste jaren gaan lopen, en recent is ook een uittocht van kopstukken begonnen. Met Koen Dillen, zoon van stichter Karel Dillen, en Frank Vanhecke, van 1996 tot 2008 Dillens opvolger als voorzitter, zijn het de voorste mannen die verdwijnen. Onder de bomen van het Vrijheidsplein zetten we het gesprek voort en serveer ik Dewinter een uitspraak van hem van een paar jaar geleden: 'Telkens wanneer de situatie voor ons wat moeilijker wordt, verander ik in een soort Duitse herder die de kudde bijeenhoudt en vooruitdrijft.' Weer die grijns, en dan dit antwoord: 'Er is nog genoeg kudde over om mijn taak als Duitse herder voort te zetten.'
Hij houdt zich sterk, de feitelijke leider van het Vlaams Belang. Nu zijn partij nog. Een weekend eerder, zeg ik hem, was er een braai van de afdeling Lier in Visput Moed en Geduld.

HUMO We hebben afgesproken om door de recente geschiedenis van het Vlaams Belang te lopen, en ik zal maar op een mooi moment beginnen: het zegebulletin bij de Vlaamse verkiezingen van 13 juni 2004. Bijna een miljoen Vlamingen stemden VB. De partij was doorgedrongen in alle lagen van de bevolking, wees verkiezingsonderzoek uit, en de boegbeelden Filip Dewinter en Frank Vanhecke waren 'razend populair'. Uw gelukkigste politieke periode?
Filip Dewinter: «Natuurlijk, want het was méér dan een verkiezingsoverwinning. We waren net veroordeeld voor racisme door het Hof van Beroep in Gent, en dit was een vrijspraak door het volk.»

HUMO Door een kwart van 'het volk' dan toch.
Filip Dewinter: «De publieke opinie pikte het duidelijk niet dat een partij veroordeeld werd door een rechtbank. Een partij moet worden beoordeeld door de kiezer.
Maar er was niet alleen euforie die avond, er waren ook twijfels: hoe doen we dit in hemelsnaam ooit nog beter? What goes up, must come down... Want het waren unieke omstandigheden. Niet alleen was er de enorme boost door het proces; de VLD had, samen met CD&V, net zijn kiezers verraden door de vreemdelingen stemrecht toe te kennen, en er was verder geen concurrentie: van N-VA was nauwelijks sprake, van Lijst Dedecker had men nog nooit gehoord. Wij waren een zwart gat dat alle stemmen ter rechterzijde aantrok.»

HUMO Voor Bart De Wever was Yves Leterme toen de politicus van het jaar. In een poging CD&V electoraal te doen standhouden speelde hij toen met het kartel de Vlaamse kaart, en dat zullen we geweten hebben: het einde van het land wordt sindsdien elke dag besproken, het separatisme is genormaliseerd. Als Vlaams-nationalist moet u Leterme wel koesteren als een held.
Filip Dewinter: «Niet echt (lachje). Leterme heeft wel de sirenenzang gelanceerd om Vlaams-nationale stemmen naar het kartel te lokken, maar op het spierballengerol zijn er nooit daden gevolgd. Hetzelfde met De Wever nu, die een Leterme II wordt. Van mij krijgen ze geen applaus, maar het wordt de burger intussen wel duidelijker dat België geen toekomst heeft. N-VA, CD&V, SP.A en Open VLD kiezen zelf onbewust voor de verrotting.»

HUMO Terwijl u bewust voor een verrottingsstrategie kiest?
Filip Dewinter: «Nee, ik heb altijd een positief voorstel gelanceerd: Vlaamse onafhankelijkheid, de Vlaamse republiek, door afscheiding als het moet. Maar als door hun verrottingsstrategie België als een rottend lijk uit elkaar valt, ook goed. Hóé het gebeurt zal mij een zorg zijn, als het maar gebeurt.»

HUMO In 2004 veranderde het Vlaams Blok van naam. Maar aan dat nieuwe Vlaams Belang hebt u weinig plezier beleefd. Spijt achteraf?
Filip Dewinter: «Het is niet van harte gebeurd, laat dat duidelijk zijn. Maar goed, soms moet het riet plooien om de storm te overleven - als het maar weer recht komt. We móésten van naam veranderen, het risico was te groot dat de veroordeling bijkomende problemen zou opleveren. En we hadden ook een tactisch doel met die nieuwe naam, geef ik toe: met een propere lei beginnen, een nieuwe start nemen en doorgroeien tot een brede volksbeweging. Maar ik geef toe: ik praat Belang, maar ik denk nog altijd Blok. Blok en Belang zijn voor mij nog altijd één en dezelfde partij.»

HUMO U kondigde zelf een breuk aan met het verleden, maar die is er nooit echt gekomen. In feite was u op een spreidstand uit, met een softere en een vuilere poot - kwestie van álle muizen te kunnen vangen.
Filip Dewinter: «We hebben het kind niet met het badwater weggegooid, dat is waar. We zijn vuil genoeg gebleven om nog aantrekkelijk te zijn voor het radicalere deel van onze kiezers. Want we moesten wel electoraal kunnen overleven als de operatie 'doorbreek het cordon' niet zou lukken. Ze ís niet gelukt, en we hébben het overleefd, zij het met een kleiner percentage kiezers.
Alles overboord gooien zou fout geweest zijn, en niet eerlijk ten opzichte van de stichters van de partij. We kunnen nog altijd in de spiegel kijken: we zijn voldoende trouw gebleven aan het originele concept om te overleven. Want dat is het gevaar: kijk naar de FPÖ van Haider in Oostenrijk. Die partij heeft een totale uitverkoop van haar programma gehouden om toch maar in de regering te zitten, en heeft zich zo kapot geregeerd. Wij hebben een béétje water in de wijn gedaan, maar het moest wijn blijven, en als het kon goeie wijn.»

HUMO Bent u, zoals Tom Cochez het opschreef in zijn boek 'Eigen belang eerst', door een soort hybris bevangen na die spectaculaire overwinning in 2004? U rook toen dat een overwinning in Antwerpen bij de gemeenteraadsverkiezingen 2006 een haalbare kaart was.
Filip Dewinter: «Ja, absoluut! Ik besefte dat het mogelijk was in Antwerpen het cordon te breken. En ik heb alles op alles gezet.»

Lees het volledige interview in Humo 3697 van 12/07/'11