Een therapie tegen tinnitus: kan die herrie eindelijk af?

© Ever Meulen

Enkele quotes uit het artikel

• Iederéén heeft wel eens last van tinnitus (oorsuizingen, in de volksmond): na een nachtje stappen of een luid concert, of zomaar, zonder aanwijsbare reden. Helaas zijn er ook mensen die er niet meer van afraken en er letterlijk dag en nacht mee zitten, maar voor hen zou er wel eens zéér goed nieuws kunnen zijn: er is een therapie die je helpt om ermee om te gaan.
• Bart «Het breekpunt kwam er bij mij toen ik - compleet toevallig - op tinnitus.org terechtkwam, de website van het Tinnitus and Hyperacusis Centre in Londen. Daar las ik over TRT of Tinnitus Retraining Therapy. Dat is een model dat begin jaren 1990 is ontwikkeld door professor Pawell Jastreboff, en dat verklaart hoe tinnitus werkt en wat het met je doet.

  »Hij heeft er samen met Jonathan Hazell een boek over geschreven: 'TRT - Implementing the Neurophysiological Model'. Ik heb dat op het internet besteld, en toen het in de bus zat, ben ik het als een gek beginnen te lezen. 't Is niet echt een pageturner, maar ik voelde meteen: dit boek gaat mijn leven redden. En uiteindelijk heeft het dat ook gedaan.»

• Katrin «Lezen over TRT voelde als thuiskomen: eindelijk iemand die kon uitleggen wat er gaande was in mijn hoofd! En meer nog: die suggesties deed om er iets aan te doen.»

• Eén van de weinige Belgische tinnituscentra waar ze het model van Jastreboff gebruiken, is het revalidatiecentrum Sint-Lievenspoort in Gent. Daar probeert een zeskoppig multidisciplinair team (een neus-keel-oorarts, twee audiologen, een kinesiste, een psycholoog en een psychiater) oplossingen te vinden voor die vervelende tuut in het hoofd van hun cliënten.

  "'Die fluittoon is er nog. Ik hoor 'm alleen niet meer'"

  Katleen De Waele (audiologe) «Tinnitus is een fantoomgeluid in het hoofd: een geruis, gefluit of gebrom dat er eigenlijk niet is, of liever: dat niet objectief waarneembaar of meetbaar is. Net zoals iemand bij wie de voet geamputeerd is toch nog pijn voelt in dat verdwenen lichaamsdeel.

  »Dat zo'n fantoomgeluid toch waargenomen wordt, heeft waarschijnlijk te maken met een wijziging in de auditieve zenuwcentra in de hersenen. Zo'n wijziging kan een duidelijke medische oorzaak hebben - een tumor, gehoorbeschadiging door blootstelling aan te luide geluiden, hoge bloeddruk, een zwelling van de gehoorzenuw, de ziekte van Ménière en ga zo maar door - maar het kan net zo goed iets heel banaals zijn. Hoe dan ook, het blijft een fantoomgeluid: geen enkel meetinstrument pikt het op.

  »Wij ontfermen ons over mensen die ogenschijnlijk gezond zijn maar hun oorsuizingen als een onoverkomelijk probleem ervaren, een eerste diagnose en eventuele behandeling hebben ze bij de huisarts of specialist gekregen. Want laat dit duidelijk zijn: niet iedereen heeft er last van.

  »17 procent van de bevolking heeft continu oorsuizingen, maar slechts 4 procent van hen heeft daadwerkelijk tinnitusklachten. Vaak gaat die vier procent ervan uit dat het oorsuizen bij hen véél erger en véél luider is dan bij die overige dertien procent, maar dat is niet zo: zij ervaren dat gewoon veel erger. Begrijpelijk, want ze hebben geen enkel referentiepunt, er is geen objectieve meting mogelijk. Toch noemen wij de mensen die bij ons terechtkomen per definitie cliënten, niet patiënten.»

• De Waele ««TRT stoelt op twee pijlers: counseling en geluidsverrijking.

  »In een eerste fase leggen we uit wat tinnitus is, en wat er aan de hand is in je hoofd. Dat klinkt triviaal, maar we horen vaak van onze cliënten dat ze uitgerekend door het gebrek aan informatie in een neerwaartse spiraal zijn terechtgekomen. Hun dokter heeft ze bijvoorbeeld verteld dat ze niks mankeren, en dat ze er dus maar mee moeten leren leven.

  »Dat ís ook zo, maar dat neemt niet weg dat het een zwaar verdict is, dat hard aankomt. Bovendien kun je wel degelijk leren hoe je ermee moet omgaan. TRT is geen genezingstherapie, maar een habituatietherapie: het helpt je om eraan gewend te raken.

  »De kunst is om dat geluid in je hoofd niet te beschouwen als iets vijandigs, iets dat er helemaal niet thuishoort, maar als iets doodgewoons. Zodra je dat beseft, kunnen wij een soort trainingsprogramma op maat opstellen om je te leren hoe je met dat geluid kunt leven.

  »Een belangrijk onderdeel van zo'n programma is geluidsverrijking. Een veelgehoorde klacht van tinnituspatiënten is dat het geluid in hun hoofd zo oorverdovend is dat het alle andere geluiden overstemt. Daarom bieden wij ze een ander geluid aan dat de tinnitus als het ware doorbreekt. Dat hoeft daarom niet luid te zijn: gewoon zachtjes de radio aanzetten als je slaapt of werkt kan vaak al voldoende zijn.

  »Als dat niet helpt, kunnen we in het oor een ruisgenerator aanbrengen, een toestelletje dat eruitziet als een hoorapparaat en dat een zachte ruis voortbrengt. Dikwijls is een ruis van 5 dB boven de gehoordrempel al voldoende.

  »We leren onze cliënten ook dat ze de totale stilte niet langer als iets heiligs moeten beschouwen. Stilte heeft ook negatieve kanten, denk maar aan de spreekwoordelijke stilte voor de storm. Als je te lang in totale stilte leeft, kun je niet meer normaal functioneren, want je zult te alert zijn voor elk geluid, hoe zacht ook.»

Meer info: oorsuizen.wordpress.com, www.tinnitus-trt.info

U leest het volledige artikel op dinsdag 23 augustus in Humo 3703.