Hoe zou het eigenlijk zijn met... de klimaatverandering?

© belga

Superstormen zoals degene die laatst vijf doden maakte op Pukkelpop, zullen zich elke zomer meermaals gaan voordoen. En die pakken sneeuw van de voorbije winters, daar kunnen we ook maar beter aan wennen. En dat is nog maar een begin, waarschuwen wetenschappers: 'Mogelijk zijn we het point of no return nu al voorbij.'

"'Ik geef onze beschaving nog vijftig jaar'"

Heeft de wetenschap schokkende nieuwe bevindingen gedaan? Is het erger geworden, en zo ja: hoeveel? We vroegen het aan twee ondervoorzitters van het IPCC: de Belg Jean-Pascal van Ypersele, professor aan de UCL (en neef van Jacques van Ypersele de Strihou, de kabinetschef van koning Albert), en de Amerikaan Kevin Trenberth, hoofd klimaatanalyse op het National Center for Atmospheric Research in Colorado.

[...]

HUMO Is klimaatverandering nu echt hier, heren? Gaan we het ook merken in ons dagelijkse leven?

Kevin Trenberth «O, maar het is al een hele tijd echt hier, hoor. Alleen leggen de mensen de stukjes van de puzzel nog niet altijd bij elkaar, zeker niet in de States. Nadat de orkaan Katrina in 2005 de stad New Orleans had verwoest, waren ze zich plots pijnlijk bewust van de klimaatverandering. Maar ze kijken niet naar het grote plaatje. 2010 was na 2005 het meest actieve orkaanseizoen tot nu toe, maar omdat er toevallig niet zoveel van die stormen de VS troffen, merkte je daar niet zoveel van in de media.»

[...]

HUMO We voelen het al aan ons water: wordt een België nog natter dan het al is?

Van Ypersele «Het hangt ervan af op welke termijn je het bekijkt. De totale hoeveelheid regen over één jaar zal wellicht min of meer constant blijven. Maar de verdeling wordt waarschijnlijk anders: meer droge zomers, en meer natte winters. Bovendien krijg je een hogere frequentie van zeer intense regen - extreme stortbuien, dus. Daardoor vergroot ook de kans op overstromingen, want als het zeer hard regent, raken de afwateringssystemen overbelast. Die trend zie je nu al in België, en hij zal nog sterker worden.»

HUMO Als ik in Oostende, Knokke of Blankenberge woon, moet ik er dan aan beginnen te denken om naar Brussel te verhuizen?

Van Ypersele «Zo ver zou ik nu nog niet gaan, maar het risico op vernietigende stormvloeden zal zeker stijgen. Dat is waarom de overheden in Nederland en Vlaanderen hun dijken en stormvloedkeringen opnieuw aan het bekijken zijn. In Nederland en Groot-Brittannië hebben ze nu zelfs al beslist dat het op sommige plekken geen zin heeft om tegen het wassende water te vechten. Er staan daar huizen die bedreigd worden door het stijgende zeeniveau, en die men in zee zal laten verdwijnen. En misschien zijn er over een paar decennia ook bij ons wel huizen en wijken die te dicht bij de zee staan en moeten worden opgegeven.

»En het wordt alsmaar erger. Tegen het jaar 3000, hebben wij becijferd, kan het zeeniveau stijgen met ácht meter, en zelfs dat is een redelijk conservatieve schatting. Dan zou ongeveer een derde van Vlaanderen onder water staan.»

[...]

HUMO Sommige van uw collega's zeggen dat het voorbestaan van onze beschaving op het spel staat. Als we niet gauw iets doen, ligt de landbouw op z'n gat, stort de economie in, sterven tienduizenden planten- en diersoorten onherroepelijk uit en krijgen we natuurrampen die we onmogelijk nog het hoofd kunnen bieden.

Trenberth «Dat is realistisch op termijn. De beschaving zoals we die nu kennen, geef ik nog vijftig of zestig jaar. Trouwens, sommige symptomen zie je nu al. Kijk maar naar de klimaatvluchtelingen.»

HUMO Zoals in Somalië, van waaruit de voorbije maanden tienduizenden mensen naar Ethiopië en Kenia gevlucht zijn.

Trenberth «Bijvoorbeeld, ja. Dat probleem is gedeeltelijk de schuld van de burgeroorlog in dat land, maar de droogte speelt echt wel een grote rol - en die wordt mede veroorzaakt door de klimaatverandering.

»Maar je ziet het niet alleen in ontwikkelingslanden. In Texas valt tegenwoordig zo weinig regen dat heel wat boeren de boeken zullen moeten dichtdoen en elders op zoek zullen moeten naar werk. Dat is minder schrijnend dan Somalië, maar in zekere zin zijn die mensen ook klimaatvluchtelingen. Na Katrina zag je heel veel daklozen die vanuit New Orleans naar steden als Houston en Atlanta vluchtten: de eerste keer dat een ontwikkeld land zijn meerdere moest erkennen in een natuurramp. En vorige zomer had je die extreme hittegolf in Rusland, met die enorme bosbranden. Daardoor mislukte de Russische graanoogst, de graanprijzen stegen wereldwijd, en dáárdoor kwamen ook de prijzen van andere voedingsmiddelen onder druk te staan. Gevolg: mensen in India konden geen rijst meer kopen, en mensen in het Midden-Oosten geen brood.»

Het volledige interview leest u in Humo 3710 van dinsdag 11 oktober 2011.