Linda de Mol, na de longkanker van haar vader en de dementie van haar moeder

, door (red)

linda de mol vrijbeeld

'Je verlegt je grenzen enorm. Eerst dacht ik: als ze niet meer zelf naar het toilet kan. Daarna: als ze niet meer kan praten. Maar nu kan ze niets meer'

Linda de Mol «Mijn moeder is niet meer wie zij ooit was. We bieden haar de allerbeste zorg die er bestaat. In haar eigen huis. Dag en nacht zijn er twee verpleegsters bij haar, die deel uitmaken van een team van tien. ’s Morgens wassen ze mijn moeder, ze kleden haar mooi aan en zetten haar in een stoel met twee hoofdsteunen, waardoor ze nog rechtop zit. Het lekkerste van het lekkerste laten we voor haar aanrukken: slagroomtruffels, verse paling en mango die met eindeloos geduld aan haar wordt gevoerd. Omdat ze daar nog van lijkt te genieten. Onze nieuwe huisarts vroeg: ‘Wat is het protocol?’ ‘Nou, dat is heel duidelijk,’ zeiden John (de Mol, haar man, red.) en ik. ‘Bij longontsteking of hartfalen niet meer behandelen of reanimeren.’ Toen gaf zij aan dat we ook zouden kunnen besluiten om onze moeder op een bepaald moment niet meer te behandelen, ofwel: te laten versterven. Dus: geen eten en drinken meer aanbieden. Eigenlijk was dat voor mij een shock, want ik wist niet dat die optie er was. Ik hoor mezelf nog zeggen: ‘Nou, als mijn moeder helemaal niets meer kan en alleen nog maar op bed zou liggen... alleen dán kun je daaraan denken.’ Waarop de arts zei: ‘Maar dat stadium heeft uw moeder allang bereikt. Alleen: door de perfecte zorg gaat het nog relatief goed met haar.’ Ze had gelijk. In een verzorgingshuis had mijn moeder hele dagen op bed gelegen. Hoeveel tijd zou ze krijgen om te eten? Een kwartiertje? En ja, eet je niks, dan eet je niks. In een tehuis was mijn moeder al dood geweest.

'Als ze niet meer wil, weet je het. Daar vertrouw ik op. Dat is mijn mantra'

»Ik heb nachtenlang wakker gelegen. Het klinkt misschien raar, maar ik weet niet of mijn moeder met haar vergevorderde dementie in een happy place zit. Dit had ze in elk geval nooit gewild. Nooit. Dat staat vast. Zijn wij nu niet onbedoeld haar lijden aan het rekken? Dat geeft natuurlijk een heel dubbel gevoel. Er ís dus een mogelijkheid om hier een eind aan te maken. Maar stel, ze heeft honger of dorst en wij geven haar niks. Hoe gruwelijk is dát? Wil ze nog leven? Als je haar mango geeft, zegt ze soms nog: hmmm. Toen zei Philip Scheltens, de directeur van het VUmc Alzheimercentrum: ‘Als het zover is, als je moeder écht niet verder wil, dan geeft ze dat vanzelf aan. Dan weet je het. Vertrouw daar maar op.’ Sindsdien slaap ik weer. Maar het dilemma, het dubbele gevoel, blijft.»

- Hoe zou je het oorspronkelijke karakter van je moeder omschrijven?

De Mol «Ze was kordaat. Nuchter. Ze kon heel zwart-wit zijn. Als ze je niet moest, deed ze weinig moeite om dat te verbloemen. Doe maar gewoon, wees open en rechtdoorzee – van fratsen en ingewikkeld gedoe moest ze niets hebben. Maar als je eenmaal in haar hart zat, kwam je d’r ook nooit meer uit. Met als gevolg dat ze nog heel lang contact hield met onze exen. En ja, mijn moeder had een ongelooflijk gevoel voor humor. Dan zei mijn vader bij een potje jokeren: ‘Hannie, hoe kun je nou niet winnen? Je had twee jokers, tut.’ En dan zei zij: ‘Drie jokers, hè. Want ik heb jou ook nog.’ Bám. Heel snappy, heel geestig.

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven