Dit was 2016: Humo's Boeken Top Dertien!

, door (mke)

boeken 2016 1200

Bekijk ook: 'Humo's Non-Fictie Boeken Top 10 van 2016' »

1. Emma Cline: 'De meisjes'

Van acne tot slachtpartij: debutante Emma Cline volgt de tiener Evie Boyd tijdens haar broeierigste zomer. ‘De meisjes’ is losjes gebaseerd op de avonturen van de familie Manson, maar leest als sleutelroman noch krantenverslag, en Cline weerstaat aan de verleiding om – vuile seks en vuilere hippies ten spijt – de sixties samen te vatten in de gebruikelijke clichés. Hoewel uitgebreid gehypet voor de publicatie, stelt de schrijfster niet teleur: ‘De meisjes’ is een handleiding in de dwaaltuin van een meisjeshart, een ontspoorde pageturner en het meest voldragen debuut – en boek – van het jaar.

2. Jonathan Safran Foer: 'Hier ben ik'

Het Amerikaanse wonderkind van de literatuur, Jonathan Safran Foer, scheidde in 2014 van Nicole Krauss – sneu voor hem, maar een zegen voor zijn miljoenenkoppige lezerspubliek. Zijn derde roman, na ‘Alles is verlicht’ en ‘Extreem luid & ongelooflijk dichtbij’, is een tragikomische kolos waarin hij die huwelijksontbinding omzet in hoogwaardig leesvoer. Verwacht echter niet de zoveelste gekwelde familieroman: Foer wil vooral onderzoeken wat het betekent om vandaag Joods te zijn, een vraagstuk dat hij langs alle kanten, en op virtuoze wijze, benadert. Wisten wij meteen weer waarom we indertijd als een blok voor Foers schrijftalent vielen.

3. Zadie Smith: 'Swing Time'

‘Swing Time’ strekt zich uit van New York tot Gambia, van de roots van de slavenhandel tot hedendaagse uitbuiting, van de macht van roem tot de kracht van sociale mobiliteit. Zadie Smith laat ook het Engels swingen in haar verhaal over een vriendschap die geboren wordt in een dansklasje in het noordwesten van Londen. Haar literaire spiegel- en schaduwspel over globalisering, digitalisering en disruptie mondt uit in een uitermate urgente roman die radicaal onderzoekt wat het betekent om zwart te zijn. Black superpower.

4. Arnon Grunberg: 'Moedervlekken'

Geen literair eindejaarslijstje zonder Grunbergs nieuwste: een moederboek dat gonst van de liefkozende smerigheden en smerige liefkozingen. Zelden zal u de absurditeit van liefde (in alle schakeringen, maar vooral de ongezonde) met meer schwung beschreven zien dan door de ogen van psychiater Otto Kadoke. Wat ons betreft één van Grunbergs betere werken én essentieel in iedere eindejaarslijst, al was het maar omdat Kadokes patiënten hem ‘de geruststellende zekerheid van de ondergang’ bieden – iets wat het rampjaar 2016 ons eveneens schonk.

5. Jeroen Olyslaegers: 'Wil'

Jeroen Olyslaegers kwam met een weelderige studie van de tweezak, geschreven in zijn balsturige Vlaams-met-te-hoge-cholesterol. Wilfried Wils, Olyslaegers’ hoofdpersonage dat in het Antwerpen van de Tweede Wereldoorlog van verschillende walletjes knabbelt, verbeeldt de lafheid die in mensenhoofden gromt. Hij doet dat op een confronterende manier: de innerlijke Superman-cape van de lezer wordt genadeloos afgerukt tijdens het drinken van ‘Wil’. We can be heroes, ja, maar doorgaans niet langer dan een dag.

6. Juli Zeh: 'Ons soort mensen'

Oost-Duitsland in 2016. ‘Ons soort mensen’ is de nieuwste deurenkomedie van de Duitse Juli Zeh, waarin ze de leute van de negorij Unterleuten genadeloos volgt in hun pogingen om het beste te maken van het leven in de schaduw van een windmolenpark. Ook te lezen als jachtige parabel over hebzucht – Unterleuten is een overtuigende miniatuurversie van de aarde – én als entertainende ‘Game of Thrones’-pastiche van een auteur die, nu Leonard Cohen niet meer in aanmerking komt, zichzelf in steeds betere positie brengt voor de race om de Nobelprijs Literatuur.

7. Haruki Murakami: 'Mannen zonder vrouw'

‘Hoe triest en hartverscheurend het is om mannen zonder vrouw te worden, is iets wat alleen mannen zonder vrouw kunnen begrijpen,’ aldus de verteller in het titelverhaal van de laatste verhalenbundel van Nobelprijskandidaat Murakami. Klopt als een zwerende vinger, maar niemand verwoordt het gevoel in kwestie trefzekerder dan onze favoriete Japanner: hoe het voelt om een vrouw te winnen én haar voorgoed te verliezen, hoe de eenzaamheid een man langzaam kan opslokken, hoe een wild kloppend hart tot stilstand komt en afsterft.

8. Don DeLillo: 'Nulpunt'

In een uithoek van de Kazachse woestijn gaat Jeffrey Lockhart afscheid nemen van zijn vader, een steenrijke zakenman die zich samen met zijn ongeneeslijk zieke vrouw zal laten invriezen, in de hoop te zullen ontwaken in een betere wereld – lees: eentje waarin de mens niet langer door de aardse stront moet waden. DeLillo gooit z’n obsessies en fascinaties (technologie! nostalgie! familie!) in de mix en fileert op meedogenloze wijze de terreurgolven die onze planeet overspoelen, maar niet zonder tegelijk mededogen op te wekken. Een messcherpe, maar teder gehanteerde hakbijl van een roman.

9. Elena Ferrante: 'Het verhaal van het verloren kind'

Het slotdeel van haar Napolitaanse romans onthult de imponerende envergure van het vierluik van Elena Ferrante. Via de levenslange vriendschap tussen Elena en Lila, ‘elkaars tegenpolen en toch eensgezind’, wordt de geschiedenis van Napels én een tijdsgewricht in evolutie geëvoceerd. De schrijfster verknoopt die verschillende dimensies met een verslavende, stuwende vertelkracht en een alle vertelniveaus dominerende onrust, onderhuids broeierig als de Vesuvius. ‘Het verhaal van het verloren kind’ is de kroon op het werk van een koningin der letteren.

10. Ian McEwan: 'Notendop'

Dat de Britse McEwan graag in alle hoeken van het genre-spectrum gaat snuffelen, wisten we al langer. ‘Notendop’, zijn recentste, is een thriller met shakespeareaanse allures waarin de spanningsboog zo strak staat als een aangespannen gitaarsnaar. McEwan tekent bovendien voor het origineelste hoofdpersonage van 2016: een ongeboren kind, dat vanuit de baarmoeder een luguber moordcomplot op het spoor komt. ‘Notendop’ is een heerlijk duivelse roman, waarin McEwan zijn oude bijnaam, Ian Macabre, nog eens alle eer aandoet en zich daardoor meteen weer naar de bovenste regionen van de hedendaagse literatuur katapulteert.

11. Catherine Lacey: 'Niemand is ooit verloren'

Elyria duwt de kurk in de fles die haar bestaan in New York is, en trekt in haar eentje en met troebele ogen naar Nieuw-Zeeland. Van dat land krijg je lekker niets te zien in ‘Niemand is ooit verloren’: Catherine Lacey duwt je in je blootje onder de waterval die Elyria’s gedachtenstroom is, en al de rest wordt aan je gezicht en gehoor onttrokken. Terwijl Elyria apathisch kijkt naar de mensen die haar een lift geven, spelt ze haar verleden uit (een moeder die van te veel drankjes sipte, een adoptiezus die te briljant was om te blijven leven, een man die zijn liefde niet zuurstokroze kreeg) en maakt melancholie alle geluk onklaar. Een ongezond debuut.

12. Daniel Clowes: 'Patience'

Striptekenaar Daniel Clowes jaagt zijn hoofdpersonage Jack – een goeiige loser die sinds de moord op zijn zwangere vriendin Patience langzaam tot een gewelddadige cynicus transformeerde – wild over de grenzen van tijd en ruimte. Met behulp van een geïmproviseerde tijdmachine gaat hij op zoek naar de moordenaar, maar behalve liefde stroomt er ook blinde woede door zijn aderen: daardoor zet hij het verleden ietwat onhandig naar z’n hand, en hij moet alle zeilen bijzetten om z’n geliefde ten tweede male van de wurgdood te redden. ‘Patience’: bruut geweld, irritant gezeur en ontroerende sciencefiction, netjes gevat in de heerlijk klare lijn van Clowes.

13. Nathan Hill: 'De nix'

Nathan Hills joekel van een debuut kan met zijn 700 pagina’s dubbelen als barkruk, maar laat dat u vooral niet beletten om dit epos ter hand te nemen. Te midden van de duizelingwekkend complexe vertakkingen vindt u in ‘De nix’ een zoon die het leven van zijn verloren gewaande moeder wil reconstrueren – een moeder die niet toevallig weer opduikt als hoogbejaarde protestganger. Eén van de beste debuten van 2016, en we hoorden vergelijkingen met John Irving en Jonathan Franzen waaien: lezen geblazen. , (jm), (jme), (kt), (fvd) en (bv)

Humo 3980/50 13/12/2016

Dit artikel verscheen in:

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven