20 jaar na 'Trainspotting' spreken we met de cast van 'T2': 'We wilden elkaar niet teleurstellen'

'De personages uit de eerste film krijgen nu de rekening gepresenteerd: ze moeten samen hun verleden onder ogen zien'

De eerste ‘Trainspotting’ was een film die als een roes naar het hoofd steeg en op onweerstaanbare wijze de tijdgeest van de jaren 90 wist te vatten. Een film ook die, al zaten de personages hun aderen voortdurend vol heroïne te spuiten en lag de shockfactor van de beelden af en toe vrij hoog, uit alle poriën een tomeloze lust for life ademde. Een film waarvan de legendarisch geworden soundtrack – ‘Born Slippy’! – het definitieve einde van de grunge markeerde, en de hoogdagen van de britpop inluidde. Waarvan de door Renton uitgesproken openingsmonoloog – ‘Choose life. Choose a job. Choose a career’ – het anthem van een hele generatie werd. En dit allemaal gefilmd in een adembenemende stijl die de Britse cinema een nooit eerder geziene en nooit meer geëvenaarde stroomstoot toediende. Wij kijken dus reikhalzend uit naar het vervolg en gingen in Londen alvast praten met regisseur Danny Boyle, en met de acteurs Ewan McGregor (Renton), Robert Carlyle (Begbie) en Jonny Lee Miller (Simon ‘Sick Boy’). De enige die ontbreekt, is Ewen Bremner (Spud). Er wordt ons verteld dat hij het te druk heeft met filmopnamen, al zou het natuurlijk ook kunnen dat hij ergens zijn roes ligt uit te slapen: de mannen zijn immers net terug van de wereldpremière van ‘T2’ in Edinburgh.

Ewan McGregor «We vonden het erg belangrijk, en heel bijzonder, om ‘T2’ voor te stellen in de stad waar het verhaal zich afspeelt. Het was ook de allereerste keer dat we de afgewerkte film onder ogen kregen, en ik moet zeggen dat ik enorm ontroerd was. De scène die me het meest heeft aangegrepen, is die waarin Renton naar zijn oude kamertje terugkeert en schuin achteroverleunt – alsof hij zich achterover op de vloer gaat laten vallen. Net zoals in de openingsscène van de eerste ‘Trainspotting’, weet je nog? Ik herinner me dat ik in 1995 in Luxemburg was voor de opnamen van ‘The Pillow Book’ van Peter Greenaway. Op dat moment wist ik al dat ‘Trainspotting’ mijn volgende film ging worden, en dus zakte ik geregeld af naar het treinstation om de heroïnejunkies te observeren. Eén van de junks die ik daar zag, stond in zijn roes de hele tijd heen en weer te wiegen. Ik was daar enorm van onder de indruk, en deed hetzelfde in de openingsscène van ‘Trainspotting’. Om nu die scène terug te zien in ‘T2’... verpletterend gewoon.»

Robert Carlyle «Ik voelde me tijdens de wereldpremière heel nostalgisch worden. Edinburgh heeft zoveel voor ons betekend.»

'We lijken het te zijn vergeten, maar het midden van de jaren 90 was een magische tijd'

Danny Boyle «Twintig jaar geleden was Edinburgh in verval. In ‘T2’ kun je zien dat de stad er sindsdien flink op vooruit is gegaan.»

McGregor «In tegenstelling tot onze personages (lacht).»

Jonny Lee Miller «Edinburgh is sinds ‘Trainspotting’ inderdaad een stuk hipper geworden: de trendy wijnbars groeien er tegenwoordig als paddenstoelen uit de grond. Zelfs Renton en Simon helpen mee aan de stadsrenovatie: ze nemen zich voor om Simons pub in de oude havenbuurt te verbouwen en vragen een lening aan bij de EU.»

McGregor «Zit die scène in de film? Ik dacht dat die was geknipt?»

Miller «Nee, hij zit erin.»

McGregor «Hm, gemist. Ik was waarschijnlijk net gaan pissen (lacht).»

HUMO Hoe was het om elkaar na twintig jaar terug te zien op de set?

McGregor «Klote (lacht). Nee, het voelde vooral vreemd. Om de stemmen van Begbie, Simon en Spud na twintig jaar opnieuw te horen: surrealistisch gewoon.»

Miller «En zelfs een beetje angstaanjagend. ’t Was alsof we deelnamen aan één of ander bizar experiment waarbij vier mensen na twintig jaar worden teruggestuurd naar hun oude job. Ik deed het bijna in m’n broek.»

 HUMO Waarvoor was je dan bang?

Miller «Je moet weten dat we waanzinnig veel respect hebben voor elkaar, én voor de eerste film. Dat maakte dat we enige nervositeit voelden: we wilden elkaar niet teleurstellen, én we wilden geen slechtere film maken dan twintig jaar geleden.»

Boyle «De vraag was: hoe kunnen we iets terugbrengen van de energie van de vorige film, en tegelijk laten zien dat die vier mannen twintig jaar ouder zijn geworden? Net als bij ‘Trainspotting’ was het in eerste instantie de bedoeling om van ‘T2’ een ongelooflijk entertainende film te maken, maar daarnaast moesten we natuurlijk trouw blijven aan de donkere aard van de personages. Dat was het moeilijkste – die balans goed krijgen.»

Middelbare leeftijd

HUMO Danny, toen ik je zes jaar geleden vroeg wanneer je eindelijk aan de sequel ging beginnen, antwoordde je dat je nog altijd niet goed wist of die er wel moest komen. Wat heeft je over de streep getrokken?

Boyle «Het moment was eindelijk aangebroken om eens te kijken hoe Renton, Begbie, Spud en Simon het stellen nu ze de middelbare leeftijd hebben bereikt. Waar hebben ze de afgelopen twintig jaar uitgehangen? Wat hebben ze beleefd?

»Wist je trouwens dat de Fransen de term ‘middelbare leeftijd’ niet kennen? In Frankrijk ga je van je late jeugd rechtstreeks naar je oude dag.»

'In 'T2' krijgen de vier mannen eindelijk de rekening gepresenteerd'

Carlyle «Die gluiperige Fransen! Ze hebben hun zaakjes mooi voor elkaar (lacht).»

Boyle «In ieder geval: onze vier vrienden worden stilaan een dagje ouder. En in die levensfase is het typisch voor ons, mannen, dat we krampachtig proberen terug te grijpen naar de roekeloze gloriedagen van onze jeugd, toen niets ons wat kon schelen en we om niets of niemand echt gaven – ook niet om onszelf. Wat je in je jeugd níét beseft, is dat je vroeg of laat zult moeten boeten voor die roekeloosheid. En in ‘T2’ krijgen de vier mannen eindelijk de rekening gepresenteerd. Weet je, toen ik ‘T2’ zat te monteren, besefte ik ineens dat het in de film wemelt van de ontgoochelde kinderen. En ook de vrouwen lopen er ontgoocheld bij; ’t is alsof iedereen hen heeft opgegeven. Dát is de rekening die ze gepresenteerd krijgen, en ze moeten die samen betalen. Het moment is gekomen dat ze samen hun verleden onder ogen moeten zien. Ja, zélfs Begbie. De confrontatie met zijn zoon vind ik persoonlijk enorm ontroerend. In die scène beseft zelfs Begbie dat hij niet meer dezelfde man is als vroeger. Hij heeft iets geleerd – eindelijk.»

Carlyle (knikt) «Begbie beseft wat hij heeft verloren. Hij weet dat zijn hele leven een leugen is geweest, en dat hij alle kansen die hij ooit heeft gekregen totaal heeft verkwanseld. Wie weet: hij had kunnen studeren, een warme echtgenoot worden, een goede vader zijn. Maar hij heeft het verknald. In die scène zie je de grote droefheid van Begbie.»

HUMO Robert, het deed deugd om je snor terug te zien, ook al gedraagt Begbie zich nog steeds als een psychopatische klootzak.

Carlyle «Die snor laten groeien is het lastigste wat ik ooit in mijn carrière heb moeten doen (lacht). Ik weet nog dat ik de repetities van de eerste film binnenstapte met een volle baard. Ik wist niet goed welk uiterlijk ik Begbie moest geven, en begon die baard er heel traag af te scheren tot ineens alleen maar die snor overbleef. ‘Daar is Begbie!’ riep iedereen, en inderdaad: die snor paste perfect bij het personage. In die tijd, het midden van de jaren 90, liep werkelijk niemand er zo bij. Ik herinner me dat ik met mijn vrouw een nachtclub in Glasgow binnenstapte, en dat ik daar de enige was met een snor: ik voelde me echt een freak (lacht). Dat het fenomeen van de gezichtsbeharing sindsdien weer helemaal terug is, hebben we dus aan Begbie te danken, die duidelijk een voorloper was. Het is maar één van de vele invloeden die ‘Trainspotting’ op de maatschappij heeft gehad (lacht).»

Boyle «Mijn pa heeft zijn hele leven lang een snor gedragen. Ik heb hem nooit zonder gezien. Gelukkig is dat het enige aan Begbie wat me aan mijn pa herinnert (lacht).»

Choose Facebook

HUMO Ewan, één van de hoogtepunten uit ‘T2’ is de opgefriste versie van jouw ‘Choose life’-monoloog uit de eerste ‘Trainspotting’.

McGregor «Die monoloog komt recht uit het hart van John Hodge, onze scenarist. Hoe hij denkt over het leven van nu, over de wereld van vandaag, over hoe het is gesteld met de mensheid: hij heeft het allemaal in die ene speech gestoken. Het publiek schijnt vooral de stukjes over Facebook en Twitter te onthouden, maar er zitten nog veel meer rake observaties in. Ik vind het trouwens geweldig hoe Renton ertoe komt om die monoloog uit te spreken. Een meisje vraagt hem of het waar is dat hij en zijn vrienden vroeger voortdurend ‘Choose life’-achtige zinnetjes uitspuwden. Renton reageert verrast, geeft lacherig enkele voorbeelden – en ineens begint die verpletterende monoloog eruit te gutsen. Ik vond die opname best intimiderend: in de eerste film kon ik de monoloog off-screen inspreken, nu moest ik ’m echt voor de camera brengen.»

'Weten dat je te oud bent geworden voor sommige vrouwen: dat doet een man meer pijn dan een mes door het hart'

Miller «‘Kies teleurstelling’: dat vind ik wel een goeie. Die twee woorden zijn me meer bijgebleven dan Rentons uithaal naar de sociale media. Niet dat ik het leven over het algemeen teleurstellend vind, maar het is natuurlijk wel zo dat ontgoochelingen en frustraties er integraal deel van uitmaken. Zoals ook de vier mannen in ‘T2’ mogen ervaren. Wat ze gemeen hebben, is dat ze diep teleurgesteld zijn in het leven. Ze zijn er niet in geslaagd om van die twintig jaar een succes te maken.»

HUMO Het valt op dat de vrouwen in ‘T2’ het er beter afbrengen dan de mannen.

Boyle «Toen ik aan de opnamen begon, dacht ik dat ik een film ging maken over het onherroepelijke voorbijglijden van de tijd, het klimmen van de jaren, het leven dat als zand door je vingers glijdt, wat dat doet met een mens, blablabla. Maar toen ik de eerste ruwe montage bekeek, besefte ik in een flits iets wat ik tijdens de voorbereidingen en tijdens de opnamen nooit had overwogen, namelijk dat ‘T2’ in essentie over mannelijkheid gaat. Dat ik een film had gemaakt over vier gasten die wanhopig proberen om mán te zijn. Vier menselijke wezens die beseffen dat ze in hun rollen als echtgenoten en vaders zwaar tekort zijn geschoten. De vrouwen, daarentegen, hebben hun rol wél vervuld. Terwijl Renton, Begbie, Spud en Simon wanhopig hun jeugd opnieuw probeerden te beleven, hebben de vrouwen het zware werk gedaan.»

Carlyle «En nu is het voor hen natuurlijk te laat. Ik ben dol op de scène waarin Renton samen met Veronika, op wie hij een oogje heeft, het advocatenkantoor binnenstapt en van Diane te horen krijgt: ‘Ze is te jong voor je.’ Ouch! Dat moet ongeveer het ergste zijn wat een man te horen kan krijgen. Weten dat je te oud bent voor sommige vrouwen, terwijl je dat gisteren nog niet was: het doet meer pijn dan een mes door het hart.»

Razernij

HUMO Waren jullie eigenlijk verrast door het scenario van ‘T2’? Of hadden jullie wel gedacht dat het zo zou aflopen met jullie personages?

McGregor «Voor mij klopte het perfect. We wisten wel ongeveer hoe het twintig jaar later met hen was gesteld, want we hadden allemaal ‘Porno’ gelezen, de vervolgroman van Irvine Welsh. ‘T2’ volgt die roman wel niet helemaal, maar toen ik het scenario las, was er geen enkel moment waarop ik dacht: ‘Hm, dit geloof ik niet.’»

Carlyle «Begbie verdween aan het eind van ‘Trainspotting’ in de gevangenis, en daar zit hij aan het begin van ‘T2’ nog steeds. Dat vond ik niet zo verrassend (lacht).»

 

'Toen ik het scenario van 'T2' las, dacht ik op geen enkel moment: 'Hm, dit geloof ik niet.''

HUMO Begbie is wel de laatste figuur met wie een mens ruzie wilt. Waar haal je die razernij eigenlijk vandaan, Robert?

Carlyle «Ik bezit natuurlijk de nodige ervaring: ik heb in mijn carrière al veel knettergekke weirdo’s gespeeld (lacht). Als je jong bent, dan imiteer je vooral andere acteurs die woede-uitbarstingen spelen. Maar naarmate je ouder wordt en je eigen levenservaring groeit, zoek je die emoties meer en meer in jezelf. De pijn en de razernij van Begbie zitten niet echt in mij, maar misschien toch wel een béétje. Uit dat vaatje probeer ik dan te tappen. En mijn verbeeldingskracht helpt ook. Ik heb zelf nooit in de bajes gezeten, maar ik heb wel veel films gedraaid in gevangenissen, en ik kan me perfect voorstellen hoe het voor Begbie moet zijn om twintig jaar lang achter de tralies te zitten. En hoe het moet zijn om één welbepaalde man – Renton, om hem maar niet te noemen – daarvan de schuld te geven (lacht).»

Boyle «Weet je wat ik zo interessant vind aan mijn vier hoofdacteurs? Hun vrouwelijkheid.»

Carlyle «Pardon?»

Boyle «Ik meen het. Robert, Ewan, Jonny en Ewen zijn alle vier acteurs die rijkelijk putten uit hun vrouwelijke kant. Dat is volgens mij de reden waarom ze zo goed zijn. Ik zie het vooral wanneer ik achter mijn montagetafel met mijn neus op hun vertolkingen zit. Hun lichaamshouding, de manier waarop ze bewegen: het heeft iets vrouwelijks. Neem nu die scène, Robert, waarin je de confrontatie met je zoon aangaat: op het moment dat je wegstapt, zwaai je lichtjes met de heupen. ’t Is een bikkelharde scène, en toch gedraagt Begbie zich, euh, lichtjes verwijfd (lacht).»

HUMO Hadden jullie eigenlijk verwacht dat de eerste ‘Trainspotting’ zo’n klassieker zou worden?

Boyle «Zoiets weet je nooit op voorhand. Doordat ‘Shallow Grave’, mijn debuut, het geweldig goed had gedaan, liep ik er in die tijd nogal verwaand bij: ‘Een film maken? Pfff, makkelijk zat.’ (lacht) En toen vonden we die roman waarover we allemaal onmiddellijk dachten: ‘Fucking hell! Dit is het! Dit wordt onze volgende film!’ Het was het soort boek dat je als filmmaker maar één keer in je leven op je weg vindt. Ik was op slag verlost van mijn verwaandheid: ik besefte namelijk dat ik mezelf zou moeten wegcijferen en het boek zou moeten dienen. De vraag waarmee we worstelden, was: hoe pakken we dit nu aan? Hoe kunnen we de sfeer en de toon van dat boek in beelden omzetten? Hoe kunnen we de stemmen van die vier schitterende personages naar de cinema brengen?

»Ik herinner me dat Robert tijdens de repetities heel fel hamerde op het belang van de accenten: ‘Als we dit doen, dan moeten we met de zwaarst mogelijke Schotse accenten spreken. De studio gaat ons zeggen dat het niet gaat werken, dat de toeschouwers ons niet gaan verstaan, dat het niet commercieel is om een film op te nemen in een Schots dialect, maar daar mogen we ons geen zier van aantrekken.’ En Robert had gelijk: we moesten voor rauwe authenticiteit gaan. Dus nee, we begonnen niet aan ‘Trainspotting’ met het idee om een klassieker te maken die de filmwereld eens goed door elkaar zou schudden. Eigenlijk wilden we alleen maar het boek zo goed mogelijk verfilmen. Het wereldwijde succes was een prachtige beloning voor onze inspanningen, maar we hebben het nooit nagejaagd.»

Carlyle «Danny spreekt hier voortdurend in de wij-vorm, maar vergis je niet: híj is het die de energie, de inventiviteit en de woede uit het boek naar het scherm heeft vertaald. En toch geeft hij je – en dat is waarom hij zo’n geweldige regisseur is – het gevoel dat het project van iedereen is. Dat was zo in 1996, en nu ook weer. (Tegen Boyle) Ik herinner me trouwens die discussie over de Schotse accenten. En ik weet nog dat we, eens we die knoop hadden doorgehakt, allemaal het gevoel hadden dat we daarmee elke kans op commercieel succes hadden kapotgemaakt. Maar we wilden nu eenmaal die authenticiteit.»

Boyle «En we gingen daar extreem ver in. Ik weet nog, Bobby, dat jij tijdens de repetities het verschil liet horen tussen het accent uit Glasgow en dat uit Edinburgh. Een buitenstaander zou het verschil nooit horen, maar jij was onver-murwbaar: het moest juist klinken. Om maar te zeggen dat we heel fanatiek te werk gingen.»

Optimisme

HUMO ‘T2’ heeft nu al geschiedenis geschreven: ’t is de eerste belangrijke Britse film die uitkomt sinds de brexit.

Boyle «De brexit gebeurde midden in de opnamen. We hebben er even aan gedacht om de passage waarin Renton en Simon een lening gaan vragen aan de EU uit het verhaal te schrappen, maar uiteindelijk hebben we gezegd: fuck it, we draaien die scène gewoon. We zijn filmmakers, geen politiekers.»

HUMO Hoe denken jullie dat de jeugd van tegenwoordig naar ‘T2’ gaat kijken? Zal de impact op hen even groot zijn als die van ‘Trainspotting’ indertijd?

Boyle «Zeer moeilijke vraag. Ik heb tijdens de opnamen niet geprobeerd om me in de geest van de jongeren van 2017 te verplaatsen. Ik hoop gewoon dat ze van de film gaan genieten. De kans is wel groot dat ze in Begbie, Renton, Spud en Simon geen iconische figuren zien die de energie en de vrijheid van de jaren 90 symboliseren, maar vier meelijwekkende mannen die op hun vaders lijken. We zullen zien.»

 

'Veel jongeren kennen de eerste 'Trainspotting' wel, maar hebben enkel de sleutelscènes gezien op het internet'

McGregor «Ik ben er zeker van dat ‘T2’ heel veel veertigers en vijftigers terug in de tijd zal katapulteren. Hopelijk zal het weerzien met die vier mannen hen doen nadenken over hun eigen leven. En de jongeren wens ik toe dat ze een film gaan zien die ook iets zegt over hún tijd.»

Carlyle «Wat ik fantastisch vind, is dat heel veel jongeren ‘Trainspotting’ echt goed kennen. De film leeft voort: verbazingwekkend.»

Boyle «Ze kennen de film, dat klopt. Dat bleek ook uit de testscreenings van ‘T2’ die we voor grote groepen jongeren hebben georganiseerd. Toen we hun vooraf vroegen of ze ‘Trainspotting’ kenden, gingen bijna alle handen omhoog. Maar toen we na de screening meer gedetailleerde vragen begonnen te stellen, bleek dat bijna niemand de film in zijn geheel had gezien; ze hadden hem alleen in kleine stukjes op het internet bekeken. Tja, ziedaar het kijkgedrag van de nieuwe generatie. Ze zien Ewan tegen Darth Vader vechten in de ‘Star Wars’-prequels, vervolgens klikken ze door naar Ewan in ‘Trainspotting’, en zo komen ze terecht bij een stukje met Begbie. Het enige wat ik eruit kan besluiten, is dat die jongeren in een totaal andere wereld leven dan de onze.»

Carlyle «Er zijn ook jongeren die ‘Trainspotting’ hebben leren kennen door hun ouders.»

Boyle «Ja, door hun papa’s en mama’s die aan tafel herinneringen ophalen: ‘Aaaahhh, jongen, dat waren tijden!’ (lacht)»

McGregor «Wat ik me afvraag, is hoe de mensen die ‘Trainspotting’ nog nooit hebben gezien op ‘T2’ zullen reageren.»

Carlyle «Statistieken wijzen uit dat het grootste deel van het bioscooppubliek tussen 18 en 25 jaar oud is. De meeste films die uitkomen, richten zich dan ook op die jongeren. Wel: fuck them. ‘T2’ richt zich op de veertigers en de vijftigers, voilà.»

HUMO Zeg dat maar niet te luid: de mensen van de studio gaan denken dat je slechte publiciteit voert.

Carlyle «And fuck them too (lacht). Weet je wat ik hoop? Dat al die mensen die straks naar ‘T2’ gaan kijken, hun jongere zelf wat terugvinden. We lijken het te zijn vergeten, maar het midden van de jaren 90 was een magische tijd.»

Boyle «Absoluut.»

Carlyle «Er kwam in Engeland een einde aan de heerschappij van de conservatieve regering, Labour greep de macht, er werden fantastische films gemaakt, de britpop scheerde hoge toppen; er hing ongelooflijk veel optimisme in de lucht. Alles kwam samen in één schitterende explosie van creativiteit en hoop en energie. Ik hoop dat de mensen het zich zullen herinneren, dat ze gaan nadenken over wie ze toen waren, en dat hun optimisme weer een beetje terugkeert. Zou dat niet mooi zijn?»


‘T2 Trainspotting’ komt op 1 maart in de zalen.

Humo 3989/07 14/02/2017

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 14 februari 2017

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven