Naar een wereld zonder kanker: 'Over 10 jaar is 80% van alle kankers te genezen'

, door (tp)

filip lardon 1200
© Marco Mertens

'Het is nu aan kanker om bang te zijn voor óns'

Filip Lardon is hoogleraar en vicerector aan de Universiteit Antwerpen en staat al bijna twintig jaar aan het hoofd van het Centrum voor Oncologisch Onderzoek. Zijn voorspelling is niet uit de lucht gegrepen, al duidt het vraagteken in de titel van zijn boek – ‘Naar een wereld zonder kanker?’ – toch op enig voorbehoud.

Filip Lardon «Omdat het altijd gevaarlijk is om voorspellingen te doen (lachje). Zeker over de toekomst van de kankergeneeskunde. Ook al maken wij er elke dag mee in het laboratorium: ik ben zuinig met het woordje ‘doorbraak’. Omdat de patiënten er niet altijd meteen baat bij hebben. Maar we kunnen er niet omheen dat het onderzoek de voorbije tien jaar een ongelofelijke stroomversnelling heeft gekend, met fascinerende nieuwe inzichten tot gevolg. De resultaten daarvan vinden nú hun weg naar de ziekenhuizen. Daarom zeg ik dat de toekomst vandaag begint, daarom durf ik te zeggen dat een genezingsgraad van 80 procent erin zit.»

HUMO Dat kanker een dodelijke ziekte is, weten we al sinds de klassieke oudheid. De Egyptische geneesheer Imhotep schreef in de 26ste eeuw voor Christus al over snel groeiende gezwellen in de borst, ‘hard en koel als een onrijpe vrucht’.

Lardon «We hebben fossiele skeletten gevonden van holenberen uit de ijstijd, met restanten van bottumoren. Kanker is waarschijnlijk even oud als het meercellige leven.»

HUMO Imhotep beschreef die tumoren op een nuchtere, haast wetenschappelijke manier. Opvallend, want in zijn tijd tierde het magische denken welig.

Lardon «Kanker werd gezien als een straf van de goden. In klassieke teksten werd er zelden expliciet naar verwezen, want met de goden moesten wij ons niet bemoeien. Het heeft tot Hippocrates geduurd eer iemand durfde te schrijven dat kanker een lichamelijke oorzaak had. Pas in de 19de eeuw, toen we onder de microscoop konden zien dat kankercellen zich veel sneller delen dan gezonde cellen, begrepen we dat de ziekte veroorzaakt werd door ontspoorde lichaamscellen.»

HUMO De Griekse historicus Herodotus schreef over een Perzische koningin, die een borsttumor liet wegsnijden door een slaaf. Eeuwenlang was chirurgie het enige wapen tegen kanker. Het ging er vaak brutaal aan toe. Men gebruikte niet alleen messen, maar ook zuren, vuur en leren riemen.

Lardon «En schedelboringen. Vaak op goed geluk, want men kon niet zien waar de tumoren zaten. Intussen is de chirurgie en de beeldvorming veel geavanceerder. We kunnen nu een cel onder een microscoop leggen en een miljoen keer vergroten. Chirurgische robots snijden tot op de millimeter nauwkeurig: ik zie niet in hoe we nog beter kunnen. Sommige artsen noemen een operatie nog altijd de belangrijkste behandeling. Logisch: je verwijdert de tumor fysiek. Dat werkt goed zolang de tumor een mooi geheel is, netjes afgescheiden van het gezonde weefsel. Maar meestal dringt een tumor door in de omliggende weefsels en zaait hij uit. Een chirurg staat machteloos tegen tumorcellen in de bloedbaan. Toen we dat ontdekten, wisten we: ‘Hola, met chirurgie alleen raken we er niet.’»

HUMO Daarom ontwikkelden onderzoekers een behandeling met medicijnen: chemotherapie.

Lardon «Die is ontstaan uit wetenschappelijke vaststellingen na een aanval met stikstofmosterdgas in 1942, in Bali. Soldaten kwamen met allerlei ziekteverschijnselen binnen in de infirmeries. Na onderzoek bleek dat het aantal witte bloedcellen in hun bloed veel te laag was: men kwam tot de conclusie dat chemische verbindingen de celdeling kunnen afremmen. De eerste chemotherapieën waren dus gewoon gebaseerd op stikstofmosterdgas.

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
kiest u één van deze opties:

IK KOOP DIT ARTIKEL

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven