Waarom steeds meer mensen het nieuws mijden: 'De krant en het journaal zijn zo deprimerend dat je spontaan een vork in je oog zou steken'

, door (rl)

nieuwsmijders 1200

'Meer dan vriendschap, liefde, boeken en muziek heb je heus niet nodig'

In zijn boek ‘Kop uit ’t zand’ schetst Jan Terlouw op treffende wijze de wrevel tussen een vader en zijn zoon over hun beider nieuwsconsumptie. Pa leest drie kranten en twee tijdschriften. Zoon Bart volgt niets.

‘Bart was van mening dat de mensheid verdronk in een vloedgolf van overbodige informatie en vooral van meningen. Hij vond dat een krant nauwelijks een bijdrage leverde aan zijn kennis of begrip. De belangrijkste nieuwsfeiten – een aardbeving, een uitgebroken oorlog – hoorde hij via de radio die hij nogal eens had aanstaan als hij per auto onderweg was. Aan alle analyses en beschouwingen die kranten toevoegden had hij geen behoefte. Hij sloeg dan wel geen krant open, hij beweerde toch dat er nooit een beschouwing in stond over hoe achterhaald de analyse van een maand geleden was, hoe nutteloos de voorspelling van vorig jaar, hoe onrechtvaardig de recensie van wat in feite een meesterwerk was. Als Bart al eens naar talkshows keek, was dat gewoonlijk maar gedurende een minuut of vijf. Hij was van mening dat de oppervlakkigheid van dit soort programma’s ze vluchtiger maakte dan ether. Dat eeuwige onwaarachtige lachen terwijl er niets te lachen viel ergerde hem mateloos, en de eigendunk van de meeste deelnemers aan dit soort programma’s was volgens hem een teken dat het mensdom aan het degenereren was.’

De passage haakt in op een trend waarvan experts sterk vermoeden dat hij groeiend is: het straal negeren van de actualiteit. ‘Mensen generen zich niet meer om te zeggen dat ze het nieuws niet volgen,’ zegt Irene Costera Meijer, hoogleraar journalistiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Op definitieve cijfers is het nog wachten tot komende zomer, maar ook Meijer heeft de indruk dat het fenomeen groeit. Samen met een collega van Oxford University doet ze onderzoek naar nieuwsmijders en hun motieven in 26 landen. ‘Twee weken geleden hebben we nog straatinterviews gedaan en dat liep verrassend vlot. Naast de klassieke categorie van laaggeschoolden die niks hebben met het nieuws, zie je het fenomeen ook opduiken bij hoger opgeleiden. Voor hen is het haast een statement, om kritiek te uiten op de media en de gang van zaken in de wereld.’

Ze onderscheidt een aantal groepen nieuwsmijders: bangeriken die zichzelf willen beschermen, mensen die geen tijd hebben, newagers die er hun stemming niet door willen laten beïnvloeden en mensen met politieke redenen. Die laatsten willen door hun klikgedrag niet meer bijdragen aan het verdienmodel achter bepaalde – meestal sensationele – berichten. De échte, totale nieuwsmijders zijn zeldzaam, omdat er haast geen ontkomen meer aan is. ‘Vroeger moest je een krant vastpakken of de tv aanzetten. Tegenwoordig komt het nieuws van alle kanten binnen. Daardoor wordt vermijden een zeer bewuste daad.’

‘Overweldigende negativiteit’

Bram Van Oost (33) is founding partner van Cloudoki, een Gents bedrijf in applicatie-ontwerp en -ontwikkeling. Vanwege een hectisch professioneel leven en het deprimerende karakter van het nieuws, besloot hij enkele jaren geleden zijn nieuwsconsumptie drastisch te verlagen.

Bram Van Oost «Ik ben uiteraard niet tegen nieuws, wel tegen de overweldigende negativiteit ervan. De gemiddelde krant en het gemiddelde journaal zijn zo deprimerend dat je spontaan een vork in je oog zou steken. Als ik moet wachten in een koffiebar pak ik weleens een krant vast, maar ik sla ze even snel weer dicht: 90 procent is slecht nieuws, of dingen die me geen fluit interesseren. De Belgische politiek, bijvoorbeeld. Dat zijn heel veel laagjes bullshit op elkaar. Het gaat zelden over het beleid en de gevolgen daarvan voor de bevolking. Het is een slecht theaterstuk van bonobo’s in dure pakken die wat tegen elkaar staan brullen over wie gelijk heeft over één of andere futiliteit. De ene heeft een tweet gestuurd, waarop drie anderen reageren, en daar gaan de media dan drie dagen op door. De berichten over de graaicultuur in de intercommunales heb ik wel meegekregen. Als kleine zelfstandige word je daar hysterisch van. De beleidsdaden en uitspraken van Trump volg ik ook, omdat dat iedereen aanbelangt. Voor zulke types kan de mensheid niet genóég gewaarschuwd worden.

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven