Warm aanbevolen voor uw leeszomer (3) - Adriaan van Dis: hoe sterk is de eenzame schrijver?

, door (ms)

Adriaan van dis 1200
© Hans Pool

'Ik ben ten diepste pan seksueel: ik ervaar bijna een erotische tinteling bij een bloeiende courgettebloem'

Ik hoor hem uit over het terecht bejubelde ‘In het buitengebied’, een dunne roman – opvolger van ‘Ik kom terug’, waarvoor hij in 2015 de Libris Literatuurprijs won. Onderwerp: een confronterende verkenning van een eenzaam plattelandsleven. Het is geen toeval dat Van Dis zelf al enige jaren aan de IJssel woont, ver weg van de randstad. Hij kweekt er literatuur van superieure kwaliteit.

HUMO ‘In het buitengebied’, daar maak je geen geheim van, is de vrucht van een depressie.

Adriaan van Dis «Ja, een korte maar hevige depressie was dat, een tijd na het verschijnen van mijn vorige boek. In ‘Ik kom terug’ beschreef ik het levenseinde van mijn moeder; het is het portret van een moeder die heel grappig is, maar ook volstrekt koel en emotioneel geremd, een moeder die haar kinderen niet aanraakte, die op haar sterfbed haar zoon zum Abschied een hand gaf. Ik kon dat allemaal goed opschrijven, soms grommend, soms met plezier, soms met een zekere wanhoop. Het verdriet, voor zover er verdriet was, lag al achter me toen ik het opschreef. Ik deed het als een vakman, zoals een timmerman heel koel een prachtig zwaluwstaartje maakt: hij mag niet huilen, want dan slaat hij op zijn duim. Een schrijver die jankt, kan zijn eigen regels niet zien.

»Maar toen ging ik toneelspelen: met Olga Zuiderhoek voerde ik ‘Ik kom terug’ in heel Nederland op. Ik ging bijna negentig keer op de planken mijn moeder doodmaken, ik ging bijna negentig keer op haar zitten – mijn moeder, de poef! Dat bleek voor mij ingrijpender dan het hele sterven zelf. Wat bewijst dat ik geen professioneel acteur ben, ik heb kennelijk geen schild tussen het spel en mijn gevoel. Er is een groot verschil tussen het kille opschrijven en het spelen, je voelt toch de adem van die mensen in de zaal, zij zijn de echo van alles wat je doet. Dat is bij mij naar binnen geslagen, daar ben ik heel somber van geworden.

»Ik was op dat moment al goed opgeschoten in een ander boek, maar ik heb het opzij moeten leggen. Er was maar één manier om het boze op te vangen, leek me, en dat was door het in een boek te stoppen. Ik heb ‘In het buitengebied’ voor mijn doen snel geschreven, en ik moest er ook mee ophouden. Het is heel bewust een dun boekje geworden, het trok me naar beneden.

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven