Invloedrijke Belg: Gilles de Kerchove, Europese coördinator voor terrorismebestrijding. 'Onderschat het belang van seks en geld niet bij radicalisering'

, door (ja)

vrijbeeld

'Onderschat het belang van seks niet, en van geld'

In Humo’s lijst van de 50 invloedrijkste Belgen staat Gilles de Kerchove (60), beter bekend als Monsieur Antiterrorisme, op nummer veertig. Dat mag logisch lijken in tijden van angst en aanslagen, maar vanzelfsprekend is het allerminst. Zijn voorganger, de Nederlander Gijs de Vries, gaf er na drie jaar al de brui aan. Hij was ontgoocheld door het gebrek aan slagkracht van de EU inzake veiligheid: zijn initiatieven waren op een muur van onverschilligheid gestuit. De lidstaten deden gewoon hun zin, zoals Gilles de Kerchove had voorspeld. Maar uitgerekend hij volgde De Vries op. En hij slaagde er, met zijn jarenlange ervaring in het Secretariaat-Generaal van de Raad van de EU, wel in de lidstaten te laten luisteren en de muren te slopen. Chapeau.

Gilles De Kerchove «Mijn positie als coördinator is niet eenvoudig. Het inlichtingenterrein is ongeveer de enige bevoegdheid die ontsnapt aan de EU. Bovendien ben ik geen minister noch commissaris, ik rapporteer aan de Europese Raad. Ik moet proberen de belangrijkste ministers van de verschillende lidstaten te overtuigen. Met weinig middelen, weliswaar. Ik ben begonnen met één medewerker.»

HUMO Nu hebt u twee secretaresses en drie adviseurs.

De Kerchove «Correctie: drie secretaresses en zeven adviseurs.»

HUMO Goed bezig.

De Kerchove «Ik heb mijn staf vermenigvuldigd (lacht). Mijn voorganger heeft ondervonden dat met name ministers van Binnenlandse Zaken er niet van hielden dat hij hen als een gelijkwaardige aansprak. Is het u opgevallen dat de meeste ministers van Binnenlandse Zaken een hoog soortelijk gewicht hebben? Theresa May, ex-minister van Binnenlandse Zaken, is premier van Engeland. Manuel Valls, ex-minister van Binnenlandse Zaken, was premier van Frankrijk. Zulke mensen doen ertoe. Plus: ze hebben veel middelen. Gérard Collomb, de huidige Franse minister van Binnenlandse Zaken, heeft 140.000 agenten te zijner beschikking, 100.000 gendarmes, 10.000 leden van de inlichtingendienst, een ministerie en een kabinet. Als je te maken hebt met dat soort mensen, moet je als kleine enkeling behalve over een goede gezondheid ook beschikken over wat de Amerikaanse auteur Ronald Heifetz ‘informele autoriteit’ noemt. Je mag je niet opstellen als een timide ambtenaar, maar je moet ook niet doen alsof je minister bent. Je moet zorgen dat ze naar je luisteren.

»Ik heb bij de EU dertien jaar lang mee de krijtlijnen uitgetekend voor justitie en veiligheid. Europol, Eurojust, Frontex, het Europees aanhoudingsmandaat: ik heb daar allemaal aan meegewerkt. Daarom heb ik van secretaris-generaal Javier Solana de baan gekregen: hij wist dat ik het vertrouwen had van de ministers van Binnenlandse Zaken. Ik had informele autoriteit. En ik heb het vermogen om te luisteren: ik breng veel tijd door in Berlijn, Madrid, Parijs en Londen om te luisteren wat mensen ginds van de EU verlangen. Na de aanslagen op Charlie Hebdo en de Bataclan ben ik wel meer op de voorgrond getreden.»

HUMO Hebt u in het begin nooit gedacht dat het een onmogelijke opdracht was?

De Kerchove (hoofdschuddend) «Het was een geweldige kans om alles wat ik in dertien jaar aan expertise had verworven toe te passen in één domein: terrorismebestrijding. Ik ben net terug van twee dagen overleg met politiechefs bij Europol achter de rug. Daar waren vierhonderd mensen: chefs van de politie, chefs van de douane, specialisten van het contraterrorisme, wereldexperts inzake cybercriminaliteit en technologische evolutie, mensenhandel en drugs – het was fantastisch. En dan te bedenken dat er 23 jaar geleden zo goed als niets was. Europol bestond nog niet.»

Europese islam

HUMO U hebt in 2013 als eerste het probleem van de Syriëgangers aangekaart.

De Kerchove «Ik reis veel. De helft van mijn tijd breng ik door in Irak, Tunesië, Jemen en Afghanistan, de hotspots van de terreur. Ik ben een simpele geest: ik moet het zien, horen en voelen om het te kunnen vatten. Maar toen had je nog verscheidene lidstaten die het fenomeen van de vertrekkers minimaliseerden. Of ze zeiden: ‘Ze trekken naar daar om president Assad te bestrijden.’»

HUMO Sommige staten moedigden de Syriëgangers zelfs aan.

De Kerchove «Zover zou ik niet gaan, maar ik heb wel de noodklok geluid. Aan het eind van de voorstelling van een rapport over de Arabische Lente, in januari 2013, zei ik: ‘By the way, er gebeurt iets ongeziens dat problematisch zou kunnen zijn.’ Dat ging over de Syrië- en Irakgangers. Ik had cijfers uit Nederland en van het OCAD gezien, het Belgische Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse. ‘Maak er een analyse van,’ zeiden de ministers. In maart lag de analyse er. ‘Prima, en welke maatregelen stelt u voor?’ In juni stelde ik 22 maatregelen voor, de blauwdruk voor de latere resoluties van de VN-Veiligheidsraad. We hebben niet kunnen verhinderen dat vijfduizend mensen naar Syrië en Irak zijn vertrokken, maar voor één keer speelde de EU wel een leidende rol.»

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven