Griet Op de Beeck getuigt over misbruik door haar vader: 'We zijn geneigd om pijnlijke herinneringen onder de mat te vegen: dat is een sluipend gif'

, door (yd)

'We zijn geneigd om pijnlijke herinneringen onder de mat te vegen: dat is een sluipend gif'

‘Het beste wat we hebben’, deel één van een trilogie, gaat over Lucas en zijn zus Suzanne. Hij zit vast in een huwelijk en een job als rechter die hij beide niet meer ziet zitten, en besluit zijn leven drastisch om te gooien: hij gaat aan een zelfmoordbrug wonen en praat er op springers in. En hij bezoekt zijn zus Suzanne, die in een psychiatrische instelling vecht met demonen uit haar jeugd.

Griet Op de Beeck «Dit is mijn belangrijkste boek. Voor elke schrijver is er een punt waarop je de moed vindt om je grootste verschrikking onder ogen te zien en het net dáárover te hebben. En er tegelijk genoeg afstand van kunt nemen om er geen puur autobiografisch boek van te maken. Maar het gaat wel over het thema dat je het diepst raakt, en waarover je ook met enige autoriteit kunt praten omdat je het zelf meegemaakt hebt.»

HUMO Wat stond er voor jou dan in de weg?

Op de Beeck «Bovenal de persoonlijke schaamte, het meest perfide neveneffect van het feit dat je als kind tussen je vijfde en je negende misbruikt bent door je vader. Tijdens het schrijven besefte ik dat dat publiek zou worden, en dacht ik eerst nog: ik verzin wel een goed verhaal voor alle slimme journalisten die gaan willen weten of het over mijn eigen leven gaat. Ik had een goede vriendin kunnen bedenken die het zogezegd overkomen was, of iets over de maatschappelijke relevantie met al die misbruikverhalen in de sport, de kerk en elders, en dat ik er daarom een thema in mijn boek van had gemaakt. Maar dan moest ik die leugen voor de rest van mijn leven volhouden, en dat zag ik helemaal niet zitten. En waarom? Uit schaamte, uit angst anders bekeken te worden, uit angst damaged goods te zijn? Dat is zo verschrikkelijk, om na al die jaren verwerking en therapie nog altijd met dat soort gedachten rond te lopen. Ik werd daardoor kwaad op mezelf, want ik ben niet meer of minder dan een slachtoffer. En ik heb het recht dat te zeggen. Alleen heeft het me tot nu gekost om dat te durven, nu ik erdoorheen ben gegaan en verder sta. Ik ben een slachtoffer gewéést.»

HUMO Een kind van vijf dat zichzelf de schuld geeft van haar eigen misbruik, en dat bovendien zowat een heel leven volhoudt: hoe werkt dat mechanisme?

Op de Beeck «Het is de rode draad, of je nu een incestslachtoffer van vijf bent of een verkrachte vrouw van veertig. Dat blijkt uit alle onderzoek. Een dader is iets anders dan een pedofiel die kinderporno op zijn computer heeft en in de speeltuin van op een afstand naar meisjes van vijf met opwaaiende rokjes kijkt. Fysiek misbruik gaat altijd gepaard met manipulatie, zéker bij incestueuze vaders. Als kind voel je dat er iets niet klopt: het is niet aangenaam, het is een bedreiging van je veiligheid, je bent geen twee minuten op je gemak. Maar tegelijk geeft de dader je de hele tijd het gevoel dat je het graag wilt. Dat het een beloning is, dat jij een speciaal kind bent, het enige kind dat papa mag helpen, papa die zo verdrietig is, en zoveel tekort komt. Die zo lijdt door een vreselijke mama, die papa niet geeft waar hij eigenlijk recht op heeft. En dat kleine geheimpje wordt gekoesterd: je voelt je deel van een complot om papa te helpen. Daardoor ontstaat – totaal irrationeel – een diep gevoel van schaamte dat zich uitbreidt naar alle aspecten van je latere leven. Het is de verhouding tussen een dominante, manipulatieve vader en een jong kind dat tegen zoiets geen enkel verweer heeft.»

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven