Dwarskijker over 'Exprmntl' en 'Project Axel': 'Is er een woord voor heimwee naar iets dat je niet hebt beleefd?'

, door (rv)

EXPRMNTL

Canvas – 22 oktober – 15.522 kijkers

In mijn knapenjaren maakte ik me graag uit de voeten langs slingerpaadjes aan de rand van het dorp, waar mijn wereld bijna ophield en de lokkende verte begon. Onderweg stond ik even stil bij de slagnetten van vogelvangers die toen nog ongestraft vinken en sijzen mochten verschalken. Of ik keek naar een landman in een aardappelveldje die met een flitspuit nijver pesticide verstoof – DDT? – en er een vrolijk wijsje bij floot. Of anders schepte ik uit een bosvijver kleine watersalamanders op – de mannetjes hadden een feloranje streep op hun buik. Ik liet die fraaie amfibieën vervolgens weer te water, waar ze zich ongetwijfeld meer in hun element voelden dan in mijn schepnet of mijn handpalm. Liggend in een weiland vol boterbloemen mocht ik me graag verliezen in overzeilende wolkengevaartes en intussen een gestolen sigaret van het merk Darcy roken. Natuur was ruim voorhanden in de Vlaamse Ardennen, en ik wist nog niet wat ik er miste. Hoewel. Het was in die dagen dat The Beatles mij op de radio iets in het vooruitzicht stelden dat ik nog niet kon benoemen, maar ik besefte vreemd genoeg dat ik altijd al naar die lokkende verte had verlangd.

In mijn knapenjaren voltrok zich geheel buiten mijn medeweten EXPRMNTL, het festival van de experimentele film in het casino van Knokke, ergens in de lokkende verte. Dat festival was een geesteskind van Jacques Ledoux, de filmhistoricus, -conservator en -archivaris die wegens bewezen diensten heilig is onder cinefielen. Is er een woord voor heimwee naar iets dat je niet hebt beleefd? Het festival vond vijf keer plaats: in 1949, 1958, 1963, 1967, 1968 en 1974. Wie en wat er in de 21ste eeuw van overblijft, archiefbeelden en levende mensen, heeft Brecht Debackere in ‘EXPRMNTL’ samengebracht, een documentaire die nog het meest een aangescherpte herinnering is aan een kolking in de tijd. De experimentele cineasten van toen, die nog in leven zijn en goed bij hun hoofd, of net goed genoeg, kantten zich meestal tegen het adjectief ‘experimenteel’ of anders waren ze het oneens over wat ‘experimenteel’ zoal zou kunnen betekenen. Als het uit hun oogpunt al iets te betekenen had. Kijk, daar herken je nu de experimentele filmmaker aan. Jonas Mekas, een gevorderde negentiger, leek behalve aan ‘experimenteel’ aan nog veel meer maling te hebben, zelfs een beetje aan de documentaire waar hij in verzeild was geraakt.

Om dit Humo-artikel verder te kunnen lezen,
heeft u een abonnement nodig:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven