'Bad As Me': Tom Waits klapt uit de keuken

© Anton Corbijn

'De waarheid wordt overschat,' zal hij in dit interview laten optekenen, en aldoor krijgt je het - ongemakkelijke - gevoel dat hij zich aan die woorden houdt.

"Mij zie je niet ronddansen of songs schrijven en plezier maken in de studio. Ik doe de vaat."

Hij heeft een nieuwe studioplaat klaar, 'Bad as Me'. 't Is zijn zeventiende al, de eerste sinds 'Real Gone' uit 2004. Deze collectie is op een nieuwe leest geschoeid: terwijl 'Real Gone' rumoerig en ruw was, is 'Bad as Me' een roedel hypergefocuste songs in een aparte productie en met nieuwe invalshoeken - een politiek pamflet, een zoete ballad, een volgehouden grap, enzovoort. Korte songs afleveren was een bewuste keuze, ingefluisterd door zijn vrouw en muze Kathleen Brennan: 'Rechttoe-rechtaan. No fucking around.'

Waits spreekt tot ons via de telefoon vanuit Californië. Als we vragen waar hij zich bevindt, beweert hij dat hij bij de kapper zit. Knippende scharen kunnen we evenwel niet horen.

- Proficiat met je nieuwe plaat. Jammer wel: voorlopig kan ik hem alleen voor mijn computer beluisteren, omdat het promo-exemplaar gestreamd wordt.

Tom Waits «O, sorry daarvoor.»

- Sta je er weleens bij stil hoe de manier waarop we naar muziek luisteren veranderd is?

Waits «Toch wel. Tegenwoordig nemen mensen muziek op met een laptop, en ze luisteren ernaar via een luidspreker die niet groter is dan een muntstuk. Muziek wordt benaderd alsof het fastfood is, waardoor het een totaal andere ervaring wordt: ondertussen ben je met andere dingen bezig. Alhoewel dat niet nieuw is - al zolang er muziek bestaat hebben mensen haar als behang gebruikt.»

- Speelt internet überhaupt een rol in je leven?

Waits «Nee. Het zal wel zijn nut hebben, maar het maakt geen deel uit van mijn wereld. Internet en al die dingen: het blijven robots, hè. Ze nemen de wereld over. »Wat is de grootste vijand van de computer?»

- Ik zou zeggen: water.

Waits «Voilà. Het doel van die robots is stiekem alle water op aarde te elimineren, zodat ze ergens in een kamer ongestoord kunnen staan zoemen met elkaar en informatie genereren. Momenteel komen we hen goed van pas: we helpen hen promoten en populair maken. Maar uiteindelijk zullen ze ons liquideren.»

- Het was al een poos geleden sinds je laatste plaat met volledig nieuw werk. Is er een punt waarop je zegt: 'Tijd om er weer aan te beginnen.' Of is een plaat iets waar je gaandeweg aan voortbouwt?

Waits «Het is geen wetenschap, in elk geval. Meer iets als een bui die komt opzetten. Met wat geluk kun je ernaar grijpen en hem naar je toetrekken. De meeste mensen willen dat de wereld op één of andere manier meewerkt aan datgene waarmee ze bezig zijn, maar zo gaat het niet. »Nu, songs zijn nog vrij simpel. Ze zijn ongeveer zo groot als een bagel, en ze zijn makkelijk in elkaar te steken. Films, daarentegen, zijn overweldigend qua omvang en reikwijdte. Heel wat filmmakers zouden liever songs schrijven, omdat je dat kan doen terwijl je je haar laat knippen.»

- Ben jij iemand die songs schrijft door voor de vuist weg demo's te maken?

Waits «Ik geloof niet demo's of voorlopige zangpartijen. Als je opneemt, neem je op. Als je in je auto zit en in een bandopnemer zingt die niet groter is dan je hand - je wacht tot het heel stil is, doet je ding, speelt het af en hoopt dat het je bevalt - dan verschilt dat niet veel van opnemen in een studio. Soms werkt het zelfs béter op die manier, omdat er minder druk is en je kan doen alsof het om een wegwerptake gaat. »'t Is met muziek zoals met Chinees eten: zo'n lange bereiding en dan is alles in een halfuur op. Hoe moeten de mensen in de keuken zich wel niet voelen?! En dan zit je nog met de vaat. Elk project heeft zijn soort vaat. Mij zie je in de studio niet ronddansen of songs schrijven en plezier maken. Ik doe de vaat.»