En toch heeft professor Jan Geuns vijftien jaar moeten knokken om het middel goedgekeurd te krijgen door de Belgische en de Europese autoriteiten.
"'Tien procent van de Vlamingen wordt ziek door slechte voeding. En daar speelt suiker een grote rol in'"
-
Dat stevia tot de verbeelding spreekt is makkelijk te verklaren: we eten namelijk met zijn allen veel te veel suiker. Volgens schattingen aten westerlingen voor de Eerste Wereldoorlog maximum 20 gram toegevoegde suiker per dag; vandaag verbruikt elke Belg zo'n 50 kilo per jaar. Dat zijn 26 klontjes per dag. We snoepen meer dan vroeger, zeggen diëtisten: er is veel meer aanbod van zoetigheid. Maar er is meer aan de hand. Suiker is alomtegenwoordig, ook waar je het niet zou verwachten, zoals in soep, sauzen, gehakt, groenteconserven en bereide schotels als lasagne en aardappelpuree. Suiker is een magisch ingrediënt voor de voedselindustrie: mensen vinden producten mét lekkerder dan producten zónder. Suiker helpt om voedsel langer te bewaren. En als je producten met suiker in de oven stopt, komen ze eruit met een mooie bruine korst. Suiker kan zelfs tot op zekere hoogte vet vervangen. Dan mag je als fabrikant '20% procent minder vet' op de verpakking zetten, en dat vinden consumenten óók leuk.
-
Daarmee komen we op een ander stokpaardje van Geuns, en bij uitbreiding van alle stevia-believers: de Dagelijkse Voedingsrichtlijn. U kent ze als de informatieve labels die op blikjes frisdrank, koekjes en andere verwerkte voeding staan. Ogenschijnlijk zijn ze bedoeld om de consument in te lichten over wat hij precies binnenkrijgt.
Geuns «Ik heb eens een kleine enquête gedaan bij studenten en wat oudere mensen: bijna allemaal dachten ze dat de overheid fabrikanten verplicht om die informatie over de Voedingsrichtlijn te vermelden. Maar dat ís dus niet zo: de Voedingsrichtlijn is ontwikkeld door de voedingsindustrie zelf. Ze wekt daarmee de indruk dat je die 90 gram toegevoegde suiker nodig hebt. Wat volstrekt onjuist is.»
Ten eerste zijn de GDA's op de verpakking berekend voor een volwassen vrouw van 40 jaar die 'gematigd actief is'. Als er op een kinderyoghurtje staat dat er 5% van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid suiker in zit, klopt die informatie wel voor de mama die het potje koopt, maar niet voor het kind dat het uiteindelijk opeet. Want een kind mag maar de helft van de suikers eten van een volwassen vrouw, en dus zou er eigenlijk moeten staan: 10% van de dagelijkse voedingsrichtlijn voor suiker.
Ten tweede: de fabrikanten berekenen die dagelijkse hoeveelheden bewust op basis van kleine porties. Willekeurig voorbeeld: de GDA-gegevens op een flesje Dan'Up in het koelrek zijn berekend voor een portie van 200 milliliter. Maar in zo'n fles zit 600 milliliter, en de meeste mensen drinken zo'n fles gewoon helemaal op. Wie de GDA-gegevens niet goed leest, krijgt dus drie keer meer suiker binnen dan hij denkt. Dat neigt naar bedrog, vinden gezondheidsgroeperingen.
-
Maar hoe zat het nu eigenlijk met die stevia? Geuns heeft jarenlang fundamenteel onderzoek verricht naar steviolglycosiden, het zoetmiddel dat uit de blaadjes van de plant wordt gehaald. Het resultaat, zegt hij zelf, is bijna te mooi om waar te zijn.
Geuns «Vroeger verklaarde men mij voor gek, maar nu blijkt bijvoorbeeld dat stevia de slechte cholesterol verlaagt en de goede cholesterol verhoogt. En vooral: het versterkt de verdedigingsmechanismen waarmee ons lichaam tegen vrije radicalen vecht, en zoals gezegd zijn heel veel ziektebeelden aan die vrije radicalen gerelateerd. Stevia is zelfs gezonder dan de meeste medicatie, ook al omdat het veel minder bijwerkingen heeft. Neem pillen tegen een hoge bloeddruk: veel mannen die dat nemen, worden daar impotent van. Steviolglycosiden hebben dat effect niet. Het heeft ook geen negatieve effecten op gezonde mensen, wat veel geneesmiddelen wél hebben.»
HUMO Als ik het goed begrijp werkt het dus niet alleen preventief tegen diabetes, maar kan het ook dienen als een soort van behandeling?
Geuns «Ja.»
HUMO Klinkt te mooi om waar te zijn, zou je zeggen. Is dat onderzoek bevestigd door onafhankelijke onderzoekers?
Geuns «Het klinkt inderdaad bijna te mooi om waar te zijn, maar sinds een paar jaar kunnen we al die processen verklaren. Het klopt.
- Het lobbywerk belooft nu eindelijk vruchten af te werpen. De goedkeuring van de steviaplant als novel food zou binnenkort eindelijk in orde komen. En het zoetmiddel steviolglycoside komt op de Europese lijst met toegelaten voedseladditieven: het besluit wordt wellicht half november gepubliceerd. Sterker nog: na jarenlange tegenwerking hebben grote spelers als Danone en Pepsi nu concrete plannen om producten met stevia op de markt te brengen, zegt Geuns.
![Aimé Van Hecke: 'Humo heeft afspraak met de 21ste eeuw gemist' [fotospecial]](http://img.humo.be/q90/w148/h148/img_352/352566.jpg)
19 reacties
reageer ookwhipy
Woensdag 9 november 2011 - 17u19
Voor meer info in verband met de plant, de moeilijke relatie tussen stevia en de lobby's en voor een hoop lekkere recepten met stevia, verwijs ik jullie graag naar www.ontdekstevia.com!
S.A.
Woensdag 9 november 2011 - 16u44
BELANGRIJK om te weten is het volgende: CAVALIER is een puur Belgische producent van heerlijke CHOCOLADE die als enige in Europa chocolade op basis van STEVIA produceert wie dus chocolade zoekt, die heerlijk smaakt, net als traditionele chocolade, maar veel gezonder is, heeft met Cavalier Chocolade het perfecte product gevonden! Bovendien is het ook nog eens een product van eigen bodem, en FairTrade! Om terecht trots op te zijn! Dus ... smullen maar, nu het eindelijk lekker en gezond tegelijk kan!
jan.spoelders
Dinsdag 8 november 2011 - 21u38
Ik heb al een paar jaar steviaplanten in potten die in de zomer buiten en in de winter binnen behoorlijk groeien Regelmatig worden ze ingesnoeid en de bladjes gedroogd en in de lente worden er enkele jonge scheuten ge-ent in potten Ik gebruik de gedroogde blaadjes om thee en sommige warme schotels iets extra smaakje te geven de jonge verse doen het heel goed in slaatjes en deserten
Zaprusta
Dinsdag 8 november 2011 - 12u50
Ik begrijp de heisa niet. In Frankrijk kan je dat al jaren gewoon in de supermarkt kopen. Er is zelfs keuze tussen verschillende merken. In de Belgische supermarkten heb ik het nog niet gezien. Ik breng elke jaar mijn jaarvoorraad mee uit vakantie, makkelijk zat.
cocohilde
Dinsdag 8 november 2011 - 08u10
zelf gebruik ik al zeer lang stevia met goed resultaat. Als je ermee wil bakken, wafels, cake, crumbles, zanddeeg........lukt perfect, maar vervang echter nooit helemaal de klassieke suiker in het gerecht. Suiker geeft structuur aan het gebak.Trouwens het zou niet gezond zijn zouden we nu toch ongestraft dankzij stevia zoveel gebak kunnen eten als we wensen. Overdaad schaadt nog steeds.Veel gezondheidsproblemen kunnen vermeden worden door vooral minder te eten.
respect51
Maandag 7 november 2011 - 22u35
nochtans bestaat er al enkele jaren een ander natuurlijk product nl "TAGATOSE" dat door "Damhert" gecomercialiseerd wordt onder de naam "TAGATESSE" je vindt het in de meeste supermarkten in poeder,tabletjes(zoals Candarel) en een navulling voor de verdeler van de tabletjes. ik gebruik het poeder sedert het enkel jaren gelden op "Zenith"(beurs voor 50+,vanaf 15-19 nov) in De Heizelpaleizen voorgesteld werd en dit als vervanging van poedersuiker op aardbeien.Je kan er ook mee koken en bakken. Maar ik kijk toch uit naar Stevia waarvan men beweerdt dat het nog iets natuurlijker is
www.anderssporten.be
Maandag 7 november 2011 - 21u09
Dikke proficiat professor Geuns!!! Oprecht dank u !!! Ik gebruik al jaren Stevia, en het mag gezegd worden dat het een paar jaar terug een hele toer was om er aan te geraken. En als je het al kon kopen binnen België dan stond er nog op "voor uitwendig gebruik". Waar ik me geen barst van heb aangetrokken en gewoon aan mezelf en mijn kinderen heb gegeven!! De smaak kan bij suikerverslaafde personen nogal eens tegenvallen. Stevia puur is zo sterk van smaak dat als je er een druppel vanop je vinger doet je de indruk krijgt een emmer suiker binnen te hebben, daarentegen verdund in pudding, thee e.d. valt het voor een beginneling best mee. Sommige fabrikanten verdunnen stevia en dan is deze iets minder straf en dien je uiteraard meer te gebruiken om dezelfde zoetkracht te hebben als in zijn pure vorm. Een cake bakken met stevia is niet zo simpel, door wat vervang je immers die "massa suiker", want bakken met stevia kan perfect, hoe zorg je ervoor dat je niet met een mini-cake zit die niet meer klopt qua verhoudingen, want juist ja met een mespuntje stevia zoet je dus een hele cake!! Maar na wat experimenteerwerk tover je een degelijk exemplaar op tafel. Wat ik zorgwekkender vind is de suikerverslaving, Je houd het niet voor mogelijk in hoe weinig voedingsstoffen er geen suiker of semi-synthetische zoetstoffen (maltitol e.d.) of synthetische zoetstoffen (aspartaam e.d.) zit!!!! Het is heksenwerk om doelbewust alle suikerhoudende voedingstoffen te vervangen door kwalitatief betere en natuurlijke suikers (rijststroop, ahornstroop e.d.) En dan de onwetende bevolking die gehersenspoelt door de reclame zijn volgende portie suiker of (minstens zo gevaarlijk) zijn light-product binnenkiepert!!! Helaas mag gezegd dat er nog werk aan de winkel is!!
annemie.emonds
Maandag 7 november 2011 - 20u53
@ Steven : toch is het inderdaad zo dat aspartaam veel gevaarlijker is dan met wilt toegeven. Ronduit giftig en in veel kleinere hoeveelheden dan de zogeheten dagelijkse veilige hoeveelheid. Als je de chemische uitleg hierover wilt lezen raad ik je aan het boek 'suiker en zoetstoffen' van Dr. Geert Verhelst te lezen. Het meest complete boek over suiker in de benelux. Zeer begrijpelijk voor de leek. Ik zou je zeer aanraden aspartaam te vermijden. @ Mieke : in Frankrijk kan je die poeder ook kopen en idd ik was ook teleurgesteld, maar dat is niet enkel stevia, er zit ook andere stoffen in. De pure stevia is heel erg zoet. Nu het eindelijk goedgekeurd wordt op de europese markt (tot nu toe was het enkel in Frankrijk goedgekeurd, maar niet op Europees vlak) verwacht ik betere steviapoeders, druppels en tabletjes. Ik kijk ook al uit naar met stevia gezoete yoghurts, koekjes en chocolade.
Thales
Maandag 7 november 2011 - 17u48
Had nooit gehoord van deze plant, tot enkele maanden geleden iemand uit zijn planten-en kruidentuintje mij een blaadje van haar stevia liet proeven. Ik was aangenaam verrast door de zoete en natuurlijke smaak. Dat het nog heilzame effecten heeft is zeker mooi meegenomen. Waarom is dit schitterend plantje zolang voor Jan Modaal verborgen gehouden?
tkerremans
Maandag 7 november 2011 - 17u16
@Steven: idd, grote innames, van een Frisk of 3 per dag ga je niet sterven. Maar systematisch dag-in-dag-uit Coca Cola light drinken of meerdere pakken light-koekjes per dag eten: ik ken genoeg mensen die dit doen en zich een goed gevoel aanpraten omdat ze zich zogezegd mager eten. Het gaat 'm echter vooral om het feit dat het alternatief bestaat en Stevia heet. Het gegeven dat het al duizenden jaren wordt gebruikt en er nog nooit een wetenschappelijk bewezen schadelijk effekt kon worden aangetoond heeft pakweg de Amerikaanse FDA toch niet van onthouden om het 20 jaar geleden ineens te verbieden, puur gebaseerd op een anonieme klacht. Need I say more?
mikske
Maandag 7 november 2011 - 16u48
hoe gebruik je eigenlijk stevia ? wat moet je doen met die plant ? kan er mij dat iemand zeggen ?
Mieke
Maandag 7 november 2011 - 16u42
Vorig jaar heb ik eens Stevia gekocht "onder de toonbank" in een natuurwinkel, zowel het poeder als de vloeibare. Wat een teleurstelling ! Driehonderdmaal zo zoet als suiker ? Hoe komen ze erbij ! Ik heb meer dan de helft van het duurbetaalde goedje in de vuilbak gekieperd.
Steven
Maandag 7 november 2011 - 16u10
Dat schandaal over aspartaam is wel wat overdreven, niet? Ik dacht dat de negatieve effecten pas merkbaar waren bij zeer grote innames... . Volgens mij zijn er nog steeds geen concrete bewijzen voor of tegen aspartaam. Maar eens een product negatief in het nieuws komt, is die reputatie nog moeilijk om te keren veronderstel ik. Maar als aan kan getoond worden dat Stevia wél gezond is...des te beter he. Dan moeten er geen onnodige risico's meer genomen worden met andere zoetstoffen... Nu nog een alternatief voor alcohol waar je wel gelukzalig van wordt, toch nog alert om met de auto te rijden en de dag erna geen hoofdpijn van krijgt en de wereld is bijna perfect.
tineke123
Maandag 7 november 2011 - 16u06
EINDELIJK eens iemand (Humo dus) die de Stevia-kwaliteiten openbaar durft te maken.... De werking van Stevia is al jaren bekend maar door de 'groten der suikers' angstvallig doodgezwegen. Gaan nu eindelijk iedereen zijn ogen opengaan??? Mijn 16-jarige zoon kreeg net geen maand geleden de diagnose Diabetes type 1 en dus grijpen we alle kansen aan om aan dat vieze aspartaam te kunnen ontsnappen. EINDELIJK dus !
Alfredo
Maandag 7 november 2011 - 15u59
Terecht opgemerkt van tkerremans! Ken al jaren deze situatie zeker als je zoals ik in de voeding actief bent geweest
Angel66
Maandag 7 november 2011 - 14u21
Ik gebruik Stevia al meer dan drie jaar nu, vroeger nam ik zware betablokkers voor mijn bloeddruk en nu.... NIKS MEER!!!!!!!!!!!!!! Kerngezond, geen slechte cholesterol meer en geen behoefte aan suiker en vooral een zeer normale bloeddruk!!!!!
Sammieken
Maandag 7 november 2011 - 14u20
Is het ook al te koop in Belgie en zo ja waar?
Visje
Maandag 7 november 2011 - 14u16
Ik gebruik al jaren stevia! Super lekker, geen calorieën en gezond. Ik koop het bij www.sweetstevia.eu en www.slimstevia.be
tkerremans
Maandag 7 november 2011 - 13u51
Stevia is jaren door de voedingsindustrie geblokkeerd geweest omdat er geen copyright op rust en dus niks aan te verdienen is. Op aspartaam is dat wel, ondanks dat dit kankerverwekkend kan zijn. Frankrijk heeft nu 2 jaar een voorrecht op onderzoek (lees: marketing) naar Stevia gehad en uiteindelijk is het toegelaten in de rest van de EU. Suikervervangers in frisdranken in Azië zijn allang voorzien van stevia, ook die van de Coc-Cola Company. Het gebruik van aspartaam is zo'n groot schandaal als dat van asbest. Al bij al: goed dat het er eindelijk is!
Reageer ook