Hoe Google ons leven controleert

Google is de lens waarmee we naar de wereld kijken: geen wonder dat meer en meer mensen vragen hebben bij de macht van deze internetgod. Zoals de Amerikaanse Googlewatchers Siva Vaidhyanathan en Steven Levy: 'Nu is Google nog lief voor ons, de gebruikers, maar als de inkomsten beginnen tegen te vallen, kan het met onze gegevens doen wat het wil.'

"Het probleem is dat Google niet begrijpt wat privacy is"

Enkele quotes over Google

• Siva Vaidhyanathan «Als het op de inkomsten aankomt is Google vooral een reclamebedrijf: zijn corebusiness is niet de zoekmachine, maar het opstellen van consumentenprofielen. Het lijkt ons gratis allerlei dingen aan te bieden, zoals de zoekmachine, Gmail en YouTube-video’s (in 2006 nam Google YouTube over voor 1,65 miljard dollar, red.), maar zo verwerft het allerlei informatie over onze voorkeuren en gewoonten, zodat het gerichter advertenties op ons af kan sturen. Wat Google doet is onze aandacht naar het net trekken, en die aandacht vervolgens verkopen aan adverteerders. Van een bedrijf gespecialiseerd in het bezorgen van informatie om onze nieuwsgierigheid te bevredigen is het geëvolueerd naar een bedrijf dat die informatie levert om de consumptie te bevorderen. Meer dan 96 procent van de 29 miljard dollar die Google vorig jaar verdiende, komt uit advertenties.»

• Steven Levy «Je moet Google zien als een artificiële-intelligentiemachine: wij denken te leren van de zoekmachine, maar eigenlijk leert zij van ons. Het brein van Google is als dat van een baby, zei één van de ingenieurs me: het is een omnivore spons die altijd slimmer wordt door alle informatie die ze opzuigt. Als je bijvoorbeeld een zoekopdracht uitvoert die niks oplevert en je je vraag herformuleert, leert de machine weer bij voor een volgende keer: ze kan dan zelf de vraag herformuleren en zo de gebruiker gelukkiger maken.»

• Levy «Het advertentiemodel van AdWords is het belangrijkste commerciële product van het internettijdperk. Het is gewoon perfect, het kan niet stuk: gebruikers ervaren die advertenties helemaal niet als opdringerig, ze wíllen ze. Google doet geregeld tests waarbij ze een bepaald percentage van de gebruikers géén advertenties tonen, en die blijken mínder actief te zijn met de zoekmachine! »

• Vaidhyanathan «Sommige mensen zijn heel voorzichtig met wat ze met Google delen, maar de meeste mensen helemaal niet, omdat ze er geen idee van hebben wat Google precies doet en hoe het die informatie gebruikt. Je moet al weten dat er een probleem is voor je er wat aan gaat doen. Wil je dat Google bepaalde informatie niet deelt, dan bestaan er opt out- mogelijkheden, maar die zijn niet zo makkelijk te vinden. Bovendien wijzigt Google zijn privacybeleid dikwijls, zonder enige waarschuwing vooraf. En elke Google-dienst heeft zijn eigen privacypolitiek.»

• Vaidhyanathan «Het probleem is dat Google niet begrijpt wat privacy is. Ze zeggen daar altijd weer dat je ‘een beetje’ privacy moet opgeven in ruil voor een betere service. Alsof je privacy kunt opdelen in stukjes, die je dan kunt verhandelen. Privacy staat voor je autonomie, en het vermogen om je reputatie te beschermen. En vandaag is het een onmogelijk werk om je onlineprivacy te verdedigen.»

• Vaidhyanathan «Met al zijn geld en macht en invloed op het dagelijks leven is Google een enorme kracht geworden die elke markt die het betreedt op zijn kop zet. Je zag het eerder met Google Books op de uitgeversmarkt, en met Google News in de journalistiek: iedereen op het terrein schrikt zich rot als Google eraan komt. Het herhaalt zich nu op de markt van de smartphones: Apple had er met iPhone en een exclusieve afspraak met ATT als carrier haast een monopolie, tot Google gratis het Android-systeem aanbood aan alle carriers die het maar wilden, waardoor er op die markt een grote competitie ontstaan is, met grote investeringen en innovaties als gevolg. En dat zal zich in andere markten nog herhalen.»