De eurocrisis: Humo sprak met Paul De Grauwe

Het probleem is dat economie geen wetenschap is, maar een ideologie. Diegenen die van economie een wetenschap willen maken zouden zich eens bezig moeten houden met systeemtheorie en regeltechniek. Dit zijn typische ingenieursdisciplines maar ze zouden wel eens heel relevant kunnen zijn voor de economie (Je kan het natuurlijk ook omkeren en zeggen: regeltechnici en ingenieurs zouden zich eens moeten buigen over de economie). Systeemtheorie houdt zich bezig met het wiskundig modelleren van systemen, door middel van differentiaalvergelijkingen die de afhankelijkheden tussen verschillende parameters beschrijven, maar kent ook de notie van stabiele en instabiele systemen. De regeltechniek houdt zich bezig met methodes om systemen te stabiliseren. Voorbeelden van een systeem kunnen zijn: een versterker van een stereoinstallatie, een ijzeren brug, de ophanging van een auto, of de opdracht die wij ooit kregen op de unief: om een bezemsteel scharnierend bevestigd bovenop een wagentje te stabilizeren. De bezemsteel + het wagentje is een onstabiel systeem: de bezemsteel zal omvallen. Voeg er een sturingsprogramma aan toe voor het wagentje dat alle bewegingen van de bezemsteel compenseert en het geheel wordt stabiel: de bezemsteel blijft rechtop balanceren. Nu is al eerder gebleken dat systeemtheorie zeer goed overdraagbaar is naar andere disciplines. Een elektrisch circuit kan zich exact hetzelfde gedragen als een mechanisch systeem of een hydraulisch systeem. Serieel circuit, parallel circuit, weerstanden, condensatoren, solenoïdes ... voor elk van die elektrische begrippen is er een exacte tegenhanger in bijvoorbeeld de mechanica. Wellicht kunnen in de economie ook equivalenten worden gevonden. Als deze equivalenten bestaan kan men ook een regeltechniek van de economie invoeren. Natuurlijk is economie complexer dan een mechanische constructie, en ze kan ook niet zo nauwkeurig gemeten of voorspeld worden. Maar systeemtheorie gaat ook niet over exacte voorspellingen, het gaat over de vraag of een systeem inherent stabiel is of inherent instabiel – en indien dit laatste het geval is zijn er oplossingen om het systeem te stabilizeren. Voorbeelden: Ik verwonder mij er altijd over dat economen het begrip “geldsnelheid” nog niet hebben uitgevonden. De hoeveelheid geld in omloop is feitelijk toch maar een zeer indirecte manier om de economie te beïnvloeden – het is vooral de snelheid waarmee geld circuleert dat bepaalt hoe goed de economie draait. Het is alsof men in de elektriciteit al wel gehoord heeft van elektrische lading, maar nog niet van elektrische stroom. Net zoals in de quantummechanica gepostuleerd wordt dat er misschien in het hele universum maar één elektron bestaat dat overal tegelijk is, kan de economie perfect draaien met behulp van in totaal 1 euro, als die euro maar snel genoeg van eigenaar wisselt. En dan heeft het ook zin om te praten over geldversnelling (een maat voor de groei van de economie). In plaats van in te grijpen op de geldhoeveelheid zou men dus maatregelen kunnen verzinnen om in te grijpen op de geldsnelheid, of op de geldversnelling. Een spaarrekening – of een andere opslagplaats van geld – is waarschijnlijk te vergelijken met een condensator in de elektriciteit. Taksen op beurstransacties zijn te vergelijken met elektrische weerstanden (want ze zijn evenredig met transacties – dus met de snelheid waarmee geld rondstroomt in het systeem). Ecocheques of kadocheques verhogen de geldsnelheid, en bevorderen dus RECHTSTREEKS de economie: ze hebben een beperkte geldigheidsduur en moeten dus worden uitgegeven. Enzovoort. Het idee is gratis beschikbaar voor iedereen die er iets mee wil doen.

En die man verdient al deze aandacht omdat... Hij duidelijk voorspeld heeft dat de oplossing van de crisis van 2008 ging leiden tot de crisis van 2011? Hij duidelijk voorspeld heeft dat de lage rente van de centrale banken na de techbubble ging leiden tot een bubble in de huizenmarkt? Hij voorspeld heeft dat deze bubble in de huizenmarkt tot de crash van 2008 ging leiden? Hij al lange tijd Fortis en Dexia afraadde aan de goede huisvader en goud aanraadde in deze moeilijke tijden? Hij verantwoordelijk is voor de opleiding van ruw weg 1 kwart van alle economen in Belgie en dat daardoor Belgie veel beter is omgegaan met de crisis? Niet dus. Ongeloofelijk hoe de media enkel luistert naar Paul (d'Hoore) en Paul terwijl beiden totaal niks van dit alles hebben zien aankomen. Alsof er geen Roland Vandamme's en Kristof Van houte's in Belgie zijn die jaar in jaar uit right on the money zitten. Hou de bevolking dom, laat ze staatsbons kopen. In Amerika is er al net zo'n fascinatie met Paul Krugman. Blijkbaar gaat het meer om de naam dan de inhoud.