Jean-Marie Abeels, alias de vogelvanger: hoe een Belg de Keniaanse voetbalvelden leegstroopt

© Photonews

Jean-Marie Abeels woont al lang niet meer in België. In zijn dossier uit 2008 gaf hij als officiële verblijfplaats een postbus in Kenia op. Daar was hij drie jaar eerder met zijn tweede vrouw, de Keniaanse Juliana Nderi, de voetbalacademie JMJ Sports Academy (JMJ staat voor Jean Marie Juliana) en de bijbehorende JMJ Football Club begonnen.

"Dit ruikt naar kinderhandel"

Doel: jonge voetballers contractueel aan zich binden, en ze vervolgens in België van de hand doen. In de kranten liet hij weten dat hij het allemaal deed om 'de mensen in Kenia gelukkig te maken'. Hij gaf ze zelfs ‘boterhammen met confituur’ die hij uit eigen zak betaalde.

De vraag is dus: is de JMJ Academy inderdaad een prijzenswaardig initiatief om straatarme Afrikaantjes een opleiding en wie weet een carrière in het rijke Westen te bezorgen? Of hebben we hier te maken met een typisch gevalletje van uitbuiting en mensenhandel?

Feit is: Jean-Marie Abeels is géén door de wereldvoetbalbond Fifa of de Vlaamse overheid erkende spelersagent. Dat betekent dat Belgische clubs via hem geen voetballers mogen kopen of verkopen. Toch zijn er clubs die met hem werken, en niet de minste: Racing Genk, Anderlecht, Beerschot, tweedeklasser Visé enzovoort.

In juni 2006, amper een jaar na de start van de academie, bracht Abeels twee 13-jarige Keniaantjes naar ons land: Ayub Timbe Masika en Mike Jackson Kariuki. Hij smokkelde ze op semi-clandestiene wijze over de grens, met een toeristenvisum voor drie maanden. Maar de jongens kwamen hier niet om naar de Brugse reien of de watervallen van Coo te kijken.

De regels van de Fifa zijn ondubbelzinnig: grensoverschrijdende transfers zijn verboden voor voetballers onder de 18. De Belgische regels zijn even duidelijk, zij het iets minder helder geformuleerd: spelers moeten minimum 16 zijn voor ze ‘een arbeidsovereenkomst voor betaalde sportbeoefenaars mogen afsluiten voor deeltijdse arbeid welke voorziet in een arbeidsregeling waarbij de betaalde sportbeoefenaar maximaal 80 uren per maand ter beschikking is van de werkgever’.

'Anderlecht wilde ze allebei,' zegt Josy Comhair, ondernemer uit Bilzen en zakenpartner van Abeels in diens Keniaanse voetbalaffaires. 'Maar de twee spelers hadden geen papieren: ze konden geen contract krijgen, ze konden zich zelfs niet bij de club aansluiten. Uiteindelijk mochten ze wel meetrainen, maar Abeels en ik moesten financieel voor alles opdraaien. Ik moest ze ook iedere dag naar de training rijden en ze daarna weer ophalen.'

'Van Holsbeeck beloofde ons een semi-profcontract zogauw de twee zestien waren, maar toen het zo ver was, kwam Anderlecht terug op die belofte. Dus zijn we naar Jos Verhaeghen gestapt, de toenmalige voorzitter van Germinal Beerschot. Die gaf ze een contract van twee jaar. Nu zitten ze wel niet meer bij Beerschot. Ayub Masika heeft net een profcontract getekend met Racing Genk.'

Volgens de gespecialiseerde site kenyafootball.com bracht Abeels alleen al in 2007 37 Kenianen naar België. En dat zijn niet allemaal producten van zijn eigen academie, zoals hij zelf beweert. Zo heeft hij - nog steeds volgens kenyafootball.com - Ayub Masika weggehaald bij Impala FC uit Nairobi. Die club houdt vol nooit een cent te hebben gezien.

Het lijkt erop dat Abeels Kenianen naar België haalt zonder hun clubs daarin te kennen. In 2007 bracht hij er zeven in één keer naar ons land.

Abeels verdedigt zich door te wijzen op de 'administratieve slordigheden' die het Keniaanse voetbal zouden kenmerken. In Kenia is het zo dat spelers moeten worden geregistreerd bij Football Kenya Limited (FKL), een door de Fifa erkende organisatie, alleen doen de meeste clubs dat niet. Abeels registreert de spelers die hij onder contract legt wél, en daardoor krijgt hij van de Fifa de certificaten die hij nodig heeft om die spelers naar België te halen, ook al zijn ze dus nog eigendom van andere clubs.'

'Bovendien kan hij een beroep doen op een invloedrijk man: Sammy Muchembe Muchucha: één van de slechts vijf door de Fifa erkende spelersagenten in Kenia - en ook nog eens bisschop bij de All Nations Christian Church of Kenya.'

Bij Anderlecht zegt woordvoerder David Steegen: 'Wij werken uitsluitend met erkende makelaars, en we hebben nog nooit zaken gedaan of contracten afgesloten met Abeels. Je moet daarmee uitkijken. Onlangs stonden hier een paar makelaars met een Afrikaan van 17 die zogezegd ook gratis was, want bij geen enkele club aangesloten. Hij kwam van de Aspire Academy for Sport in Qatar, zeiden ze. We vertrouwden het zaakje niet en hebben nee gezegd.'