Demasqué van de reality-tv (deel 2)

De speeltuin van de psychologen

Het experiment moet al na zes van de voorziene veertien dagen worden afgebroken. In de gesimuleerde gevangenis heerst dan een fascistisch regime dat aan de concentratiekampen doet denken: de cipiers zijn echte sadisten geworden, en de gevangenen vertonen tekenen van depressie en extreme stress. Beide groepen gaan volledig in hun rol op, ook al weet iedereen dat ze vrijwillig aan een experiment deelnemen.

"Eerst maken ze je ziek, en daarna proberen ze te vermijden dat het slecht afloopt"

Zimbardo toonde aan dat wie volledig van de buitenwereld wordt afgesloten en in een gecontroleerde omgeving wordt geplaatst, zich schikt in zijn rol, daar ook echt in begint te geloven, en psychologisch totaal afhankelijk wordt van die nieuwe realiteit met eigen regels en rituelen. De gevangenen lieten zich tot hun eigen verbazing vernederen en mishandelen, omdat dat soort gedrag tot hun enige realiteit was gaan behoren.

Bekijk een filmpje over het beruchte experiment

TEMPTATION ISLAND

De werkelijkheid van reality-tv is een artificiële werkelijkheid (een huis, eiland, kostschool, restaurant) waar gewone mensen samen zijn – dus geen acteurs met uitgeschreven dialogen. Maar dat betekent niet dat er geen script is: de deelnemers zijn er zich gewoon niet van bewust. ‘Alles wat er in reality-tv gebeurt, is voorbereid,’ zegt de Nederlandse journaliste Barbara Kuipers, die aan verschillende realityprogramma’s meewerkte en haar belevenissen enkele maanden geleden in de vorm van een roman (‘Niet te filmen’) uitbracht.

Barbara Kuipers «Bij ‘Temptation Island’, bijvoorbeeld, wordt van tevoren ingeschat wie er zal vreemdgaan, en met wie. De programmamakers kennen de zwakke plekken van de deelnemers en weten hoe hun ideale man of vrouw eruitziet. Wees er maar zeker van dat er zo eentje op het eiland zit, met wie de kandidaat zo vaak mogelijk in aanraking zal komen.»

Bekijk het beste uit: 'Temptation Island'

Bekijk Alex Agnew over 'Temptation Island'

MIJN RESTAURANT

Dat deelnemen aan een realityprogramma ook zwaar kan tegenvallen, bewijst het tragische verhaal van Chris Aerts (op de openingsfoto samen met Peter Goossens). Als ervaren kok nam hij in 2009 deel aan ‘Mijn restaurant!’, samen met zijn vrouw Wendy. Hij werd hard aangepakt door de jury. Ze kraakten zijn kookkunsten – zijn passie – helemaal af. De roddelbladen smulden ervan. Na afloop bleef hij werkloos achter met een gebroken relatie en een schuldenberg van minstens 25.000 euro. In september 2010 stapte hij uit het leven. Hij was vierendertig.
In een afscheidsbrief schreef Chris dat hij en Wendy nooit aan dat ‘kutprogramma’ hadden mogen meedoen.

Herlees het Humo-interview met Chris en Wendy uit 'Mijn restaurant'

Bekijk enkele filmpjes uit: 'Mijn restaurant'

Amerikaanse 'Big Brother'-kandidaten worden geïnformeerd over de 9/11-aanslagen