'Het Peulengaleis', tweede jaargang: codewoord 'Snorreke Plak'

Het is weer bijna vrijdag, vrij-vrij-vrij-vrijdag, en als wij u een gouden tip aan de hand mogen doen: zorg ervoor dat u goed uitgeslapen bent voor de eerste aflevering van de nieuwe reeks van 'Het Peulengaleis'. Bart Peeters en Hugo Matthysen laten niet alleen jeanetten los in de Gamma; duivelbezweerders geven de kijker nuttige tips, en figuren uit schilderijen van de Vlaamse middeleeuwse gruwelschilder Jeroen Bosch blijken gewoon ongevaarlijke vetzakken te zijn. Kortom: de film is minstens even goed als het boek.

HUMO: Hoe enthousiast was de VRT om een nieuwe reeks te bestellen?
PEETERS: 'Nadat de volledige eerste reeks van 'Het Peulengaleis' aan een proefpubliek was vertoond, werden we ontboden bij de Canvas-top voor een heuse evaluatie.'
MATTHYSEN: 'Daar kregen we een enorm ingewikkelde uitleg over doelgroepen...'
PEETERS: '... en zitzakken.'
MATTHYSEN: 'Precies. Om 'Het Peulengaleis' zo ontspannen mogelijk te ondergaan, mochten de proefpersonen vanuit zitzakken kijken. Waarschijnlijk werden ze nog gehypnotiseerd ook.'
PEETERS: 'In het rapport dat op basis van hun bevindingen werd opgesteld, ging vooral Hugo met de pluimen lopen. Sommige proefkijkers vonden met name 'het gestoef van die Peeters over zijn domein' nogal pretentieus - ze hadden dus gewoon niet door dat het hier een sketch betrof. Zo zie je maar: humor kan wel degelijk levensgevaarlijk zijn.'
MATTHYSEN: 'Daaruit moeten we afleiden dat er domme en minder domme mensen bestaan, en dat domme mensen minder snel voor 'Het Peulengaleis' vallen, maar wél voor Bart Peeters.'
PEETERS: 'Over het Censydiam-onderzoek dat ik daarover heb laten uitvoeren, wil ik het hier liever niet hebben.'

HUMO: De razend interessante factor 'kijkcijfers' zal er ook wel voor iets tussengezeten hebben, zeker?
MATTHYSEN: 'Ik heb me laten vertellen dat dat voor de Canvas-leiding zeker geen prioriteit is: het is naar verluidt veel belangrijker de juiste doelgroep te bereiken.'
PEETERS: 'Het profiel van onze gemiddelde kijker bleek nogal mee te vallen - enfin, het enige wat ik ervan onthouden heb is dat de vrouwen op Naomi Campbell lijken.
Het was tevens een bron van vreugde om te horen dat het goeie oude Canvas-publiek vooral uit jongeren bestaat. Voor mijn part was dàt de belangrijkste reden waarom de VRT een tweede reeks van 'Het Peulengaleis' heeft besteld.'
MATTHYSEN: 'Zitzaktechnisch gezien is iedereen tussen de eenentwintig en de vijfenveertig een jongere, wat natuurlijk in ons voordeel speelt.'

HUMO: Hebben keiharde professionals als jullie nog wel eens last van faalangst?
MATTHYSEN: 'Nee, want 'Het Peulengaleis' wordt op een zeer rustige manier gemaakt. Als een grap tijdens het draaien niet goed werkt, passen we ze gewoon ter plekke aan, maar altijd op een heel organische manier.'
PEETERS: 'Bij de vorige reeks had ik wel enige faalangst in het bijzijn van de grote Stijn Coninx, maar gelukkig is hij zo getalenteerd dat hij mensen als mij meteen op hun gemak kan stellen.
Het is een geweldig voordeel dat onze ploeg rond de gemiddelde keukentafel past. In een Hollandse opnamestudio zit je vaak met honderdvijftig man om je heen, en om exact één minuut over twee zegt de opnameleider 'En nu: grrrrappig zijn!' Probeer dan maar eens te zeggen: 'Bwah, ik zou liever eerst een koffie drinken.' Het is dan ook een luxe om tijdens de middagbreak met z'n zessen of z'n zevenen te gaan samenzitten en iedereen zijn zeg te laten doen.'

HUMO: We hebben onszelf vervloekt omdat er in volle Dutroux-periode geen 'Leugenpaleis' ter beschikking stond,' klaagde Hugo aan het begin van de laatste reeks. Nu komen jullie met 'Het Peulengaleis' in volle verkiezingstijd uit.
MATTHYSEN: 'Ja, maar alle afleveringen zijn al opgenomen. Dat is niet zo erg, want hoewel het natuurlijk wel fijn is om met de actualiteit te spelen, is het ook betrekkelijk makkelijk. Het is veel moeilijker en nobeler om...'
PEETERS: '...naar eeuwigheidswaarde te streven. Het wordt pas écht verschrikkelijk als je de actualiteit kunt voorspellen. Hoewel we alles al ingeblikt hebben, zullen we er hier en daar toch pal bovenop zitten: Sinterklaas behoort namelijk óók tot de actualiteit.'

HUMO: Geen grappen en grollen over politici?
MATTHYSEN: 'Dat laten we liever over aan Ben Crabbé.'
PEETERS: 'Hugo bedoelt dus dat er al een uitstekend humoristisch programma over de verkiezingen ís. Hoewel ik bij mezelf toch een schisma moet vaststellen: de vlotte-boys-toon van 'Bracke en Crabbé' kan mij namelijk mateloos entertainen; maar Hugo is van mening dat met zo'n ernstige zaak niet gelachen wordt. Maar ik kan het echt niet helpen.'

HUMO: Ook de jeannetten in de Gamma zijn weer van de partij. Het personeel zal blij zijn als er weer dagelijks twintig grapjassen om 'informaatsie komen vraageuh'. Mogen jullie er eigenlijk nog wel in?
MATTHYSEN: 'Ik zal je een groot geheim verklappen: we nemen die sketches op in de Gamma van Lier, maar aangezien de zaakvoerder van het Hollandse geslacht is, heb ik een sterk vermoeden dat die brave man geen flauw benul heeft van waar wij mee bezig zijn.'
PEETERS: 'We vallen ook niet verschrikkelijk op. Bij deze opnames zijn ze me wéér bloedserieus om klinknageltjes en pluggen komen vragen. Maar nog erger was het toen mijn bloedeigen nonkel Nest, die een notoir doe-het-zelver is en niet meteen in de Peulengaleis-niche valt, langsliep en uitriep: 'Daar sè, den Bart en den Ugo!' De dramatische context ontging hem volledig. Hij dacht waarschijnlijk dat we materiaal aan het sprokkelen waren om nestkastjes te bouwen.'

HUMO: 't Is maar de vraag of dat een goed of een slecht teken is.
PEETERS: 'Het betekent dat we echte method actors zijn.'

HUMO: Je naturel bij het neerzetten van de componist van natuurfilmmuziek Johan Vervoort was anders niet mis, Hugo.
PEETERS: 'Het geheim van de personages die Hugo met hart en ziel speelt, is dat van de deelverzameling: er valt altijd wel een aspect van zijn persoonlijkheid samen met het bewuste personage. Behalve wanneer hij de jeannet in de Gamma speelt: tijdens de opnames was hij soms spoorloos verdwenen, en als we hem terugvonden stond hij in een afgelegen hoek een sigaret te roken, terwijl je hem zag denken: 'Jongens, je kunt jezelf wel belachelijk maken, maar niet te lang aan één stuk' (lacht). Bij Clement Peerens of Johan Vervoort heeft hij die schroom duidelijk niet.'

HUMO: De manier waarop Vervoort het klavier beroert en daarbij 'kutwijf' prevelt, is wat mij betreft een instant-klassieker. Is het uit valse bescheidenheid dat je je acteerkwaliteiten zo minimaliseert, Hugo?
MATTHYSEN: 'Nee, want ze zijn zelfs volkomen afwezig. Ik beschik slechts over een onnoemelijk beperkt gamma van personages. Ik zie het zo: als Raymond van het Groenewoud een gitarist is, dan ben ik een acteur. Het is niet omdat ik een snor opplak en wat sta te leuteren dat ik mezelf plots als een acteur moet zien.'
PEETERS: 'Komaan Hugo, als een grote laag van het 'Tien om te zien'-publiek niet doorheeft dat Clement Peerens een act is en de foornijveraars hem op de koop toe een proces aandoen, dan heb je die rol wél goed gespeeld.'
MATTHYSEN: 'Ja, maar een groot deel van de bevolking gelooft zelfs in Sinterklaas.'
PEETERS: 'Kinderen, ja.'
MATTHYSEN: 'Zijn wij niet allemaal, enzovoort enzovoort? Ik zal het mezelf nooit aandoen deel te nemen aan iets waar echt acteerwerk aan te pas komt.'

HUMO: Jullie hebben altijd beweerd niemand te willen kwetsen. Maar als het in de nieuwe 'Peulengaleis'-rubriek 'Intussen, op de houten stoel' over de moeilijkheid gaat om de lijkkleur van Dirk Tieleman met viltstiften na te bootsen, denk ik tussen twee lachstuipen door: daar héb je hen weer.
MATTHYSEN: 'Er is een gouden wet in het entertainment die zegt dat de hofnar alleen lelijke dingen kan zeggen over een machtig heerser. Daarom kiezen we altijd voor de groten der aarde, zoals Dirk Tieleman.'
PEETERS: 'Of Sergio. Trouwens, het ís niet simpel om de lijkkleur van Dirk Tieleman met een beperkt aantal viltstiften meteen te treffen.'

HUMO: Niet dat ik aan jullie oprechtheid twijfel, maar ik kan me nog steeds niet van de indruk ontdoen dat jullie ook al eens graag op de man schieten.
PEETERS: 'Wat je er ook van denkt: het is ons enkel te doen om de kick die we voelen als een grap goed valt. Het enige probleem is dat je niet tot vervelens toe op dezelfde doelen mag mikken. Het lijkt me onbegonnen werk om de grap 'Het balkon van Sabine Hagedoren hangt voor de Balkan' nieuw leven in te blazen. Gelukkig voor ons is het leven zo vriendelijk ons steeds nieuwe figuren met een zekere karikatuurfähigkeit te voederen. Maar nogmaals: het houdt absoluut geen oordeel in over de persoon zelf. Er is alleen de kick om de grap zelf.'

HUMO: Jullie hebben extreem-rechts nog nooit rechtstreeks aangepakt. Vinden jullie dat misschien te gemakkelijk?
MATTHYSEN: 'Het speelt zeker mee, maar we zijn vooral geneigd personages neer te zetten met wier leefwereld we vertrouwd zijn: in mijn geval is dat die van ouder wordende gitaristen, eerder dan die van Vlaams Blok-militanten. Het ligt dan ook voor de hand dat ik makkelijker een personage als Clement Peerens kan spelen. De fijnste grappen van 'Het Peulengaleis' vind ik overigens die van 'De Jos Bosmans Show', waarin een man (met Jos Bosmans-stemmetje:) 'gevangen wordt door stralen van viertienhonderd gamma, dames en heren'. Da's absoluut far out.'
PEETERS: 'Stijn Coninx heeft ons op het hart gedrukt dat we van ons personage moeten houden. Er moet - heel flauw gesteld - een positieve vibe van uitgaan. Het zou niet makkelijk zijn om een ijskelderfiguur als Nonkel Van Grauwel in 'Het Peulengaleis' op te voeren.'

HUMO: Misschien omdat ik na 1970 geboren ben en dat soort spektakeltelevisie in zwart-wit nooit heb meegemaakt, maar ik was vanaf de eerste aflevering verhangen aan 'De Jos Bosmans Show'.
MATTHYSEN: 'Het is ook een van mijn persoonlijke favorieten. 'De Jos Bosmans Show' is niet alleen een samenvatting van alles waar televisie voor staat, maar ook van de carrière van Bart Peeters. Hij heeft als kind ongetwijfeld óók zo'n show gehad.'
PEETERS: 'Dankzij de geniale context waarin Jos Bosmans zich beweegt, kan ik al mijn slechte trekjes via dat personage positief uitleggen. Anders gezegd: ik mag daar vier minuten lang hyperkinetisch doen zonder dat iemand het me kwalijk neemt.'
MATTHYSEN: 'Jos Bosmans is exemplarisch voor alle talkshowpresentatoren, want het gaat ook in zijn show voornamelijk om hemzelf. In die zin is 'De laatste show' van Bruno Wyndaele één gigantische 'Jos Bosmans Show'. Helaas is hij wat langdradiger en eindigt hij met artiesten die niet kunnen zingen. Maar in wezen is het niks anders dan (met Jos Bosmans-stemmetje) 'Allé, ge kent hem allemaal, dames en heren, we gaan dan eens zien of 'm leeft of niet door zijnen hartslag te meten.'
PEETERS: (als Jos Bosmans) 'Watte? Gij kunt een danske doen? Doet er ineens drei!'