Vader & zoon: Julien en Matthias Schoenaerts

Sinds hij drie jaar geleden op miraculeuze wijze uit een zware coma ontwaakte, woont Julien Schoenaerts (76) bij zijn jongste zoon, Matthias (24). Samen betrekken ze een mooi appartement in het oude centrum van Antwerpen, op een boogscheut van de Onze-Lieve-Vrouwkathedraal. Terwijl Matthias iedere dag naar het Conservatorium gaat, waar hij een toneelopleiding volgt, tekent en schildert Julien of maakt hij lange wandelingen door de stad.

MATTHIAS SCHOENAERTS (aan de eettafel, terwijl zijn vader op de achtergrond een sigaret rolt en balletjes naar de poes gooit) « Ik woon ondertussen al bijna drie jaar samen met mijn vader, en dat gaat veel beter dan ik ooit had gehoopt. In het begin was het wel een hele aanpassing voor mij: ik was het niet gewend alleen te wonen, en bovendien was mijn vader nog altijd zwaar ziek. Heel veel mensen dachten dat het nooit zou lukken. De enige twee die er wél in geloofden, waren mijn moeder en ik.»

HUMO Wat was voor jou de grootste aanpassing?

MATTHIAS « Het andere ritme. Als je jong bent en je woont alleen, hoef je met niets of niemand rekening te houden. Ik heb drie jaar alleen gewoond, en ik deed precies wat ik wilde, de hele dag lang. Toen ik met mijn vader ging samenwonen, was ik verplicht mijn leven veel beter te organiseren, omdat ik heel goed op hem moest letten en ervoor moest zorgen dat hij op tijd at en zijn medicatie nam. De eerste maanden nadat ze hem uit het ziekenhuis ontslagen hadden, had mijn vader constant hulp nodig. De dokters hadden ons gewaarschuwd dat zijn gezondheid nog heel fragiel was en dat de kans op een herseninfarct niet ondenkbaar was, waardoor hij misschien opnieuw in een coma kon raken. Hij leed ook aan geheugenverlies, waardoor hij constant dingen vergat - de gaskraan dichtdraaien, bijvoorbeeld. Er moest voortdurend iemand op hem letten.

Toen mijn vader uit zijn coma ontwaakte, was hij een klomp mompelend, schokkend vlees; er was geen contact tussen hersens en zenuwstelsel. Zijn geheugen was gewist en hij moest alles opnieuw leren: eten, drinken, lopen, spreken, denken. Acht maanden lang, maakte hij, stap voor stap, kleine vorderingen en werd zijn toestand iets beter - maar ik geloofde in zijn volledige herstel. De dokters raadden te hevige externe prikkels af, maar ik was ervan overtuigd dat zijn trage vorderingen net het gevolg waren van de weinig inspirerende omgeving - het ziekenhuis. Tegen de wil van de dokters in nam ik hem tijdens de bezoekuren mee de stad in, naar zijn vroegere vertrouwde omgeving. Na enkele maanden was het voor iedereen duidelijk dat die uitstapjes mijn vader er weer helemaal bovenop hielpen. De dokters en de rest van de familie zagen dat ook, en stilaan begonnen ze erin te geloven dat we zouden kunnen gaan samenwonen - iets wat ze eerst voor onmogelijk gehouden hadden. En voor dat mirakel was alleen maar vertrouwen, geduld en liefde nodig. Dat inzicht is zijn geschenk aan ons: als je door liefde gedreven wordt, is alles mogelijk.

Nu is het niet meer nodig dat ik voortdurend op mijn vader let: alles gaat perfect en papa doet de meeste dingen zelf - ik moet er alleen voor zorgen dat hij zijn pillen op tijd neemt. Hij krijgt dagelijks een cocktail van neuroleptica, pillen die ervoor zorgen dat bepaalde chemische stoffen in zijn hersenen op het juiste niveau blijven en er geen onevenwichten ontstaan, zodat hij niet opnieuw psychotisch wordt.

Gelukkig staan mijn vader en ik er niet alleen voor, en komt mijn moeder ons vaak helpen. Zij doet samen met mij de meeste boodschappen en ze komt ook regelmatig voor ons koken. We zitten hier heel vaak met zijn drieën, net zoals vroeger, maar 's avonds moet mijn moeder naar haar eigen appartement kunnen gaan.»

Interessant gebrek

HUMO Hoe is het nu met de gezondheid van je vader gesteld?

MATTHIAS « Hij voelt zich heel goed. Maar daar kan hij beter zelf op antwoorden. (Tegen zijn vader, die het gesprek probeert te volgen, maar daar niet in slaagt omdat hij hardhorend is:) Hoe is het met je gezondheid gesteld, papa?!»

JULIEN SCHOENAERTS (denkt lang na voor hij antwoordt) « Als ik mezelf mag geloven, gaat het heel goed met me. Volgens de dokter heb ik nog een paar interessante gebreken, maar van die gebreken ben ik me absoluut niet bewust (lacht).»

MATTHIAS « Mijn vader is vier jaar geleden opgenomen in de psychiatrische afdeling van het Stuivenbergziekenhuis, omdat hij aan een manisch-depressieve psychose leed. Op een gegeven moment is hij daar in een coma geraakt. Volgens de dokters leed hij aan het maligne neurolepticasyndroom; bijwerkingen in het zenuwstelsel die veroorzaakt worden door neuroleptica. Iedereen was ervan overtuigd dat mijn vader zou sterven, maar na acht dagen is hij uit zijn coma ontwaakt. (Glimlacht naar zijn vader) Maar daar herinnert hij zich allemaal niets van. Hè, papa? Dat begrijp ik best, hoor. Die maanden in het ziekenhuis waren helemaal geen fijne tijd voor hem, dus waarom zou hij zich dat willen herinneren?»

JULIEN (tegen mij) « Ik voel me zo gezond als een vis in het water.»

MATTHIAS « Ik sta er iedere dag van te kijken wat mijn vader nog allemaal kan, na alles wat hij heeft meegemaakt. Hij is fysiek nog heel sterk - veel sterker dan veel mannen van zijn leeftijd. Wij wonen op de tweede verdieping, en hij loopt iedere dag de trap op en af. Hij gaat ook iedere dag wandelen, en hij zit vaak tot drie uur 's nachts te schilderen. Mijn vader is absoluut geen oud mannetje dat niet meer uit de voeten kan. Hij leeft zoals hij altijd heeft geleefd: in een hoog tempo.»

HUMO Wat zou er met hem gebeurd zijn als jij hem niet in huis had gehaald?

MATTHIAS « Waarschijnlijk was hij in een rusthuis of een psychiatrische instelling terechtgekomen. Zijn dokters raadden ons aan hem voorgoed te laten opnemen, omdat ze ervan overtuigd waren dat hij nooit meer volledig zou herstellen. Maar mijn moeder en ik wilden daar niet van horen. Wij hebben echt álles gedaan om hem buiten te krijgen. Wij geloofden dat het weer goed met hem zou komen, als hij maar omringd was door mensen die hem graag zien. We waren ondertussen op aanraden van de dokters al naar een paar rusthuizen gaan kijken, maar toen ik daar rondliep, wist ik meteen: 'Dit is niets voor mijn vader.' Hij zou daar gewoon wegkwijnen. Mijn vader moet kunnen doen en laten wat hij wil, anders gaat hij dood.»

HUMO Wat vond Bruno, zijn oudste zoon en wettige voogd, ervan dat zijn vader bij jou zou komen wonen?

MATTHIAS « In het begin was hij net zoals de rest van de familie heel sceptisch en wantrouwig. Het heeft lang geduurd voor mijn moeder en ik hem konden overtuigen, maar daarna heeft hij wel stappen gezet om het allemaal juridisch mogelijk te maken.

Ik vond het begrijpelijk dat Bruno in het begin wantrouwig was: hij heeft tenslotte een heel andere geschiedenis met zijn vader. Maar nu is hij helemaal bijgedraaid: hij ziet zelf ook dat alles heel goed gaat met papa.»