The Scabs

'Onze teksten zeggen: denk na, en onze muziek: maar niet teveel, want één, twee, drie - wèg!'

(Humo 2195,

30 september 1982)

Het voorspel. Zondag 29 augustus: via het swingende plaatsje Leut rijden Humo's Mensgeworden Argusogen Maaseik binnen op zoek naar het lokale openluchtfestival. Ha, daar moet het zijn: in een wei staat een verlaten podium en daarvoor een klein bord met erop in authentieke hiërogliefen de verbluffende mededeling: 'Wegens stroompanne festival in K.C.'. Dat blijkt niet Kouwe Couscous te betekenen maar Kultureel Centrum, ondermeer legendarisch vanwege het feit dat de Rock Rally jury daar en nergens anders op Gruppenbilds 'Maatschappij' stootte (met Stijn Meuris, red.).

Marine staat zich al op te warmen als wij uit de blakende zon de duisternis tegemoet treden, maar wij zijn niet voor hen gekomen. Ook niet voor The Chrome, 2 Belgen, The Employees of zelfs TC Matic, nee, onze aandacht spitst zich toe op The Scabs, het jonge viertal uit Diest en omstreken. Charlie Poel zag hen een jaar geleden in Leuven aan het werk en praat daar nog altijd over, hoewel dus zeer zeker niet altijd, wat hem ongetwijfeld siert. The Scabs, de tocht naar het verre Maaseik meer dan waard, zo zou blijken. The Scabs, de Eric Vanderaerdens van de Vlaamse rock. The Scabs: zanger-gitarist Guy Swinnen, gitarist Francis Van Geel, drummer Franky Saenen, bassist Robert Bergen, samen goed voor twee beloftevolle singels: 'So called friends / Frozen faces' en 'There's nothing wrong / Beat me up', plus het hoogtepunt van de 'No Big Business'-elpee, 'Is this life?'. Agressieve punk-'n-roll maar meer dan de dreun en de schreeuw waar de Mohikanen van tegenwoordig zich van menen te moeten bedienen.

The Scabs in Maaseik: snel, nijdig, verbeten en als het publiek even uit het meeslepende ritme dreigde te vallen, was daar podiumpersoonlijkheid en Strummer-fan Guy Swinnen om hen weer genadeloos bij het nekvel te grijpen. Geen virtuozen maar wel goed op weg om tot één van de opwindendste livegroepen van dit land uit te groeien. En songs, jongen, niet alleen het pakkende 'Is this life?' of het stomend snelle 'Beat me up' maar ook schitterend nieuw werk als 'Matchbox car' en 'Waste my breath on you'.

De vroegere Kids gereïncarneerd, qua energie en overtuiging, maar verder volledig en alleen zichzelve. Ik kreeg een klap, en The Scabs verdiende drie bisnummers. Dit was overigens geheel onverwacht een zeugma.

Een week later zit ik al, meegesleept door mijn enthousiasme, in Scherpenheuvel te praten met Guy Swinnen en Francis Van Geel: Scabs, punks van het eerste uur en eerlijke jongens. The Scabs doen in november een toernee in het voorprogramma van De Kreuners en brengen rond die tijd ook een mini-elpee uit. Als dat alles was wat u wilde weten, kan u nu weer gaan slapen maar voor wie tot op het bot wil, zijn dit: The Scabs.

GUY SWINNEN « 'Scabs' zijn stakingbrekers, ratten dus, gasten die door iedereen veracht en uitgescholden worden. De analogie met punk ligt voor de hand: het tegen de stroom oproeien, het leven in de marge en dat stukje ironie, het jezelf voorstellen als smeerlappen, was mooi meegenomen. Punk was oorspronkelijk ook een scheldwoord, hè. Buitenstaanders hebben punk altijd gezien als een uitbarsting van gewelddadigheid, een vereniging van herrieschoppers, terwijl de agressie van de punks altijd gericht is geweest tegen de gevestigde waarden en tegen de symbolen van het gezag. Punk was gewoon een terugkeer naar een principiële eerlijkheid die verloren was gegaan. Het had niks te maken met op iemands smoel slaan, al is het vaak zo misbruikt geweest. En het is helemaal fout gelopen toen het punkuniform in voege kwam, de zwarte broek met ritsen en de leren jekker, en er niks meer overbleef dan het ouwe rock-'n-rollcliché. De groepen die zich nu punks noemen zijn hardrockers.»

HUMO Waren jullie in eerste instantie muzikanten of punks?

FRANCIS VAN GEEL « Punks, he. Je moest toen niet eens voor vijftig procent je instrument kunnen beheersen om loos te gaan. Ze hebben het ons geen twee keer moeten zeggen.»

SWINNEN « We hadden onze instrumenten twee maanden toen we met de groep begonnen. Een paar repetities en dan het podium op: je kan alleen maar leren zwemmen door in het water te springen. Maar punks waren we al van vóór 77, we zaten toen echt te wachten tot die beweging zou losbarsten omdat we het al van binnen voelden. En dat wordt dan nog aangewakkerd door wat je meemaakt, natuurlijk. Ik heb een jaar gestempeld en dat heeft mij enorm beïnvloed: die hopeloze zoektocht naar werk. Ik wist dat als ik het in kostuum probeerde en met mijn haar plat gekamd, dat ik dan een kans had, maar ik vertikte het 'Is this life?' gaat daarover; haven't I got the right to live as I like. Dat is punk, het recht op een eigen levensstijl. Al begin ik nu te denken dat je in deze tijd wel compromissen moet sluiten: stempelen is erger dan met plat gekamd haar rondlopen. Er is niks dat meer op de zenuwen werkt dan stempelen.»

HUMO Hebben jullie da carrière van The Scabs bewust afgeremd, heeft dat wat te maken met de argwaan van punks voor de business?

VAN GAEL « De business eist toegevingen, en daar houden wij niet van. In het begin deden we helemaal wat we wilden: we speelden in eigen streek en voelden ons daar uitstekend bij, maar dan komt er een moment dal je moet beslissen of je voor eeuwig wil doorgaan met Diest te verbazen of ook rekening wil houden met de rest van het land. Dan moet je serieus beginnen praten met organisatoren en die is het vaak alleen om geld te doen.»

SWINNEN « We zijn muzikaal één keer zwaar uit de bocht gegaan, bij de Rock Rally '80 was dat: we hadden ons daarvoor ingeschreven met een op de Cars geïnspireerd repertoire en dat lag ons niet, dat waren wij gewoon niet. We zijn daar terecht de rnist ingegaan en toen hebben we besloten om voortaan alleen nog te doen waar we zelf in geloofden, ook al zouden we daardoor verplicht worden om in onze huiskamers te spelen. We hebben toen al ons geld geïnvesteerd in onze in eigen beheer opgenomen debuutsingel. 'Frozen faces / So called friends' klonk niet bepaald professioneel maar we zijn er nog altijd verdomd trots op. We hebben er 1.200 van verkocht en er optredens in het hele land aan overgehouden.»

VAN GEEL « Het is niet dat we vies zouden zijn van succes maar we willen de tijd nemen om ons zonder druk van buitenaf te ontwikkelen.»

HUMO Vandaar dat The Scabs opgemerkt afwezig bleven in de Rock Rally '82?

SWINNEN « Zo'n Rock Rally is alles of niks, he. Als we d'r uitgevallen zouden zijn, dan waren we heel wat banken achteruit gegaan. We wilden het risico niet lopen om weer van start te moeten beginnen. En als we daar wel iets bereikt zouden hebben, dan hadden we nu een stuk sneller moeten gaar. Wij willen in ons eigen tempo naar boven, en anders hoeft het niet.»