Karel Van Miert neemt afscheid

© Thomas LegrÚve

Karel Van Miert neemt afscheid

Uit: Humo 3080; 14 september 1999

"'Agusta heeft mij ver van de SP verwijderd'"

Volgens het Amerikaanse weekblad Time was hij: 'A Commissioner with Iron in His Veins.' De Franse krant Libération was gecharmeerd omdat hij zijn bezoekers bij hun vertrek tomaten of fruit uit zijn eigen tuin meegaf. Een damesblad vond hem vorig jaar de best geklede man van Europa. Een Nederlandse krant verkoos hem onlangs tot de meest bekwame Europese commissaris. De Vlaamse socialist Karel Van Miert (58) geniet overal in Europa de reputatie een sympathiek maar vooral onkreukbaar politicus te zijn.

Ondanks diepe dalen - de rakettenbocht van de SP, het failliet van 'De Morgen', de Agusta-affaire en het ontslag van de Europese commissie - werd de eenvoudige boerenzoon uit Turnhout de machtigste man van Europa. Als EG-commissaris voor het Concurrentiebeleid tikte hij zeven jaar lang regeringen op de vingers en spelde hij de captains of industry van Microsoft, Boeing, Volkswagen, CocaCola enzovoort de les. Deze week verlaat hij definitief de politiek. In de coulissen van de macht haalt men opgelucht adem.

Karel Van Miert « Ach, ik ben vooral dankbaar dat ik elf jaar EG-commissaris ben geweest, maar de manier waarop ik afscheid moet nemen, vind ik nog altijd onrechtvaardig. Het Comité van Wijzen dat de fraude in de commissie moest onderzoeken kwam tot de bevinding dat er eignelijk maar één commissaris buiten de schreef was gegaan, met name Mevr. Cresson, maar besloot haar rapport niettemin met het zinnetje: dat het moeilijk was in de commissie iemand te vinden die zijn verantwoordelijkheid nam. Dat is een foute veralgemening, want collega's hebben wél goed gewerkt. Maar de zogenaamde wijzen hebben niet eens de moeite genomen met hen, met mij of hun medewerkers te praten. Ik ben de eerste om toe te geven dat er her en der zaken verkeerd zijn gelopen, maar als de schrijver van het rapport achteraf toegeeft dat hij dat zinnetje alleen voor de journalisten heeft geschreven, voel ik mij gepakt, want dat heeft niets met wijsheid te maken, maar met onrechtvaardige veralgemening.»

Van Miert « Daar ben ik nog altijd verschrikkelijk boos over, want dat verwijt houdt geen steek. De wijzen hebben zich alweer compleet vergist. Walter Van Gerven (een van de wijzen, kh.) heeft dat achteraf zelf toegegeven. Als ze de moeite hadden gedaan met mij te praten, had ik tenminste kunnen zeggen dat ze zich gewoon van periode vergisten en dat het ging om zaken van mijn voorganger. Trouwens, toen ik kort het personeelsbeleid onder mijn hoede had, maakte ik voortdurend ruzie met de vakbonden, omdat ik streng optrad tegen de mistoestanden. Ik heb zelf een paar tuchtonderzoeken heropend die zonder gevolg waren geklasseerd.»

HUMO Alle commissarissen wisten dat er op het kabinet van Edith Cresson gesjoemeld werd. Waarom hebben jullie nooit ingegrepen?

Van Miert « Het wat hier een algemeen bekend geheim dat ik omwille van haar praktijken met Edith Cresson compleet overhoop lag. En in december '98 ben ik voorzitter Santer gaan opzoeken om hem te zeggen: 'Jacques, er moet dringend iets gebeuren.' Ik heb hem voorgesteld Edith Cresson haar bevoegheden te ontnemen. Ik wist dat een meerderheid van de collega's helemaal daar achter stond. Maar Santer geloofde dat het Comité van Wijzen de uitweg zou vormen. Dat was een misrekening.»

HUMO Commissievoorzitter Romano Prodi wou Philippe Maystadt of Jean-Luc Dehaene als Belgisch EG-commissaris benoemen, maar hij moest vrede nemen met Philippe Busquin.

Van Miert « Tja, de nieuwe commissievoorzitter heeft het recht kandidaat-commissarissen af te wijzen, maar de lidstaten stellen nog altijd de kandidaten voor, en zij trekken zich van de rest niet veel aan. De meeste landen, waaronder België, Duitsland en Groot-Brittannië hebben Prodi gewoon geen keuze gelaten.

» Het is heel jammer dat Jean-Luc geen kans heeft gekregen commissaris te worden. Het was hem van harte gegund. Dat betekent niet dat men nu Philippe Busquin moet afbreken. Het is een vergissing hem te onderschatten. Wetenschap en onderzoek zijn misschien geen zware politieke portefeuilles, maar op economisch vlak betekenen ze wel iets.»

HUMO De voorbije jaren hebt u zich verschillende keren pessimistisch over de toekomst van de Unie getoond. Gaat het werkelijk zo slecht?

Van Miert « Ik heb gemengde gevoelens. De eenheidsmarkt blijft gelukkig groeien, want dat is de enige manier om ons op economisch vlak tegen de Amerikanen te verdedigen. Maar op buitenlandse vlak staan we nog altijd nergens. En Europa drijft op een motor die men gisteren heeft gebouwd. Ik hoop dat de commissie snel een nieuwe uitdaging vindt en de negatieve beeldvorming in de media en bij de publieke opinie kan omdraaien. Het zou een enorme vergissing zijn te denken dat de Unie zomaar zal blijven voortbestaan.»