Agusta mon amour

Van Miert « Tja, ik vrees dat het wel nooit helemaal zal lukken. Toen we in 1988 opnieuw in de regering stapten, heb ik tegen alle SP-ministers gezegd: 'Pas op, want de strontvliegen zullen weer op ons afkomen.' Maar ik kon mij toen in de verste verte niet voorstellen dat er zoiets als Agusta zou gebeuren. Zelf wilde ik opstappen als voorzitter, en ik had dat ook al midden '88 aangekondigd. Ik had elf jaar alles gegeven; ik was moe, en ik vond dat er sleet op mijn voorzitterschap kwam.»

HUMO Reclameman Patrick Janssens moet de nieuwe Karel Van Miert worden.

Van Miert « Ik heb hem vorige week op zijn verzoek voor de eerste keer in mijn leven ontmoet. Het is een zeer openhartig en positief gesprek geworden. Alleen wordt de term 'Van Miert-operatie' nogal lichtzinnig gebruikt. Ik was helemaal geen groentje toen ik voorzitter werd: ik zat al enkele jaren in het partijbestuur en was actief bij de Jongsocialisten. Het nieuwe was mijn jeugdige leeftijd, mijn katholieke afkomst en het feit dat ik geen parlementair mandaat bekleedde.

» Het is goed, en in de huidige toestand zelfs noodzakelijk, om nieuwe mensen binnen te halen. In dit geval is het ook een teken van bloedarmoede binnen de eigen partij. Maar ik ben al elf jaar weg als voorzitter, en ik heb nooit voor schoonmoeder willen spelen. De Agusta-affaire heeft me trouwens ver van de partij verwijderd. Ik blijf wel een overtuigd sociaal-democraat en ik ben ook SP-lid gebleven, maar alleen uit respect voor de vele militanten en sympathisanten die me destijds hebben geholpen om de SP er weer bovenop te krijgen.

» Ik hoop uiteraard dat Patrick Jansens - als hij door de leden verkozen wordt - een kentering teweeg kan brengen. Behalve frisse ideeën vind ik in hem ook menselijke warmte, en dat kan de SP best gebruiken. Maar hij staat voor een nog moeilijker opdracht dan ik destijds.»

HUMO Volgens Tobback heeft Agusta op persoonlijk vlak geen wonden geslagen en zijn jullie nog altijd goed bevriend met elkaar.

Van Miert (diepe zucht) « Ik heb jarenlang heel nauw met Louis samengewerkt, maar na Agusta is daar nog weinig van overgebleven. Het klopt dat Vandenbroucke, Tobback en ik na ons getuigenis voor het Hof van Cassatie nog samen iets zijn gaan drinken, maar... (zwijgt)»

HUMO In tegenstelling tot wat Louis Tobback beweert, was het absoluut niet gezellig?

Van Miert (lange stilte) « Daar wil ik niets over zeggen.»

HUMO Gewezen SP-parlementslid Lode Hancké zei onlangs in Humo:'Zolang de SP-top de waarheid over Agusta niet zegt, zal er rond Karel Van Miert altijd een sfeer van verdachtmaking blijven hangen.'

Van Miert « Ik kan alleen herhalen dat ik met Agusta niets, maar dan ook niets te maken had en dat ik door niemand van wat dan ook op de hoogte was gebracht. Ik vraag mij nog altijd af wat er precies is gebeurd. Ik zou het heel graag weten, want het blijft de meest pijnlijke ervaring uit mijn leven. Voor mij was geld krijgen van een wapenfabrikant het ergste wat de SP kon overkomen. Ik geloofde rotsvast dat zoiets onmogelijk was; ik had ook een strenge codex opgelegd die het totaal verbood. Ik heb dus alles gedaan om het te vermijden, en toch is het gebeurd. Dat was voor mij een verschrikkelijke nachtmerrie. Ik heb er maandenlang ziek van geweest.»

HUMO In 1995 hebt u tegen Tobback gezegd: 'Louis, kies voor de korte pijn en vertel de volledige waarheid.' Was hij op de hoogte van het bod van Agusta?

Van Miert « Toen het gerecht Luc Wallyn aanhield, heb ik inderdaad tegen Louis gezegd: 'De beste houding is: helpen de waarheid aan het licht te brengen.' Maar ik weet niet wat Tobback wel en niet wist, hé. Op de duur waren er zoveel onbeantwoorde vragen en tegenstrijdigheden dat ik het spoor bijster ben geraakt.»

HUMO U weet toch welke rol uw levensgezellin Carla Galle in de affaire heeft gespeeld.

Van Miert « Carla (Galle, nvdr) heeft absoluut niets met Agusta te maken. Dat is nog zo'n smeerlapperij. Er waren een paar rekeningen zoek in de boekhouding van '89, maar de meeste zijn nadien teruggevonden. Dat is alles.»

HUMO Was Agusta erger dan het failliet van 'De Morgen'?

Van Miert « Dat kan je niet vergelijken. Ik heb de krant opgericht, en ik heb alles gedaan om ze te redden. Ik ben zelfs met de pet in de hand gaan bedelen. En toen De Morgen desondanks failliet ging, schreef Paul Goossens dat ik de krant had vermoord. Dat was onterecht, onverdiend en oneerlijk. Paul heeft zich daar nadien meermaals voor verontschuldigd. Maar goed, het was een emotionele reactie. Toen de wonden waren geheeld, kon ik daar nog enig begrip voor opbrengen.

» Agusta was veel erger, want enkele mensen moeten weten wat er precies is gebeurd en wie voor wat verantwoordelijk is. Ze weten ook pertinent dat ik er in de verste verte niets mee te maken heb gehad, maar ze bleven zwijgen, en daardoor blijft een waas van onduidelijkheid hangen. Dat ligt nog altijd zwaar op mijn maag. Meer nog: het is een belangrijke reden waarom ik heb beslist de politiek definitief te verlaten.

» Voor het overige moet je wel compleet naïef zijn om te denken dat alleen de SP en de PS Agusta-geld hebben gekregen. En het blijft heel merkwaardig dat men elders niets heeft gevonden.»

Van Miert « Ik heb fantastische voorstellen gekregen, onder meer van Amerikaanse advocatenfirma's, maar daar kon en wilde ik om deontologische redenen niet op ingaan. Anderhalf jaar geleden kreeg ik een voorstel van Nijenrode en dat zag ik meteen zitten. Ik blijf in België wonen, maar het is de bedoeling dat ik in de week in Nijenrode ben en de dagelijkse leiding op mij neem. Men heeft mij ook aangetrokken om de internationale programma's uit te bouwen en de internationale contacten te versterken.»

HUMO Stoort het u niet dat men vooral van uw naam wil profiteren?

Van Miert « Zo zit de wereld in elkaar, hé. De naam Van Miert zal misschien tijdelijk wat extra aantrekkingskracht uitoefenen, maar als je niets in huis hebt, blijft dat natuurlijk niet lang duren. Hoe dan ook, ik heb altijd graag met studenten gewerkt. Het is iets dat mij uitstekend ligt.»

HUMO Uw moeder zei ooit in Humo: 'Zelfs als je zoals Karel aan de top staat, kan je niets veranderen.' Heeft ze gelijk gekregen?

Van Miert « Ik ben niet zo onbescheiden te zeggen dat ik hier elf jaar niets heb bereikt. Als Europa in de volgende eeuw nog een belangrijke rol wil spelen en het nationalisme onder controle wil houden, is een Europese unie de enige weg. Ik heb mij altijd vanuit die overtuiging voor Europa ingezet en ik heb het gevoel dat ik daartoe een bijdrage heb kunnen leveren.»

HUMO De voorbije jaren hebt u vele miljoenen verdiend. Moet u nog werken om in uw levensonderhoud te voorzien?

Van Miert « Neen, dat is strikt genomen niet nodig, maar ik wou in mijn professioneel leven nog één leuke uitdaging aangaan en dat is Nijenrode geworden. Ik ga ervan uit dat ik iets minder hard moet werken en wat meer tijd heb voor mijn vrienden en om te tuinieren. Het is altijd mijn droom geweest een echte boomgaard te hebben. Nu heb ik al een paar jaar ongeveer 250 fruitbomen, maar ik heb veel te weinig tijd om ze te onderhouden. (Lachje) Deze zomer hebben de vogels al mijn kersen opgegeten.»

HUMO Uw ouders waren boeren. Hebt u nooit spijt dat u geen boer gebleven bent?

Van Miert « Ik heb in mijn jeugd ook op de boerderij gewerkt, maar ik zag al vlug in dat een klein landbouwbedrijf geen toekomst had. Dat vond ik heel jammer: ik werkte heel graag op de boerderij en het was mijn jongensdroom mijn vader als boer op te volgen. Maar goed, als ik nu zie wat landbouwers allemaal meemaken, ben ik blij dat ik op tijd heb ingezien dat ik maar beter naar iets anders uitkeek.»

Van Miert « Dat is absoluut niet mijn bedoeling. Ik heb het gevoel dat ik meer dan lang genoeg in de politiek gezeten heb. Ik heb ook vaak gezegd dat ik me niet aan een politiek mandaat zou vastklampen. En het valt mij helemaal niet zwaar woord te houden, wel integendeel. En er is een nieuwe generatie aangetreden waarvan ik de meeste mensen zelfs niet kén. Neen, ik zou aan een slechte remake van mijn carrière beginnen, en dat wil ik de Belgische politiek maar vooral mijzelf niet aandoen.»