Humo sprak met Felice (4)

HUMO Je hebt er vrede mee dat je voor het brede publiek werkt, maar je aandrang om op artistiek gebied iets te betekenen is er kennelijk niet minder op geworden: een tijd geleden heb je je kunstfoto's tentoongesteld - ooit ben je voor fotograaf opgeleid - en de afgelopen jaren heb je al enkele keren een roman aangekondigd. Wat is er van dat boek geworden?

STEEMANS « Het is klaar, maar nog steeds niet verschenen. Gisteren kreeg ik het zoveelste telefoontje van Van Halewyck: 'Waar blijft die roman?' En telkens als ik zo'n telefoontje krijg, begin ik te aarzelen. Ik zou het boek onder een pseudoniem willen uitbrengen, maar probeer een uitgever daar maar eens van te overtuigen.»

HUMO Die zou nog het liefst hebben dat de naam Felice in fluorescerende koeienletters op de cover prijkt.

STEEMANS « Maar ik zou weleens willen weten hoe het volk onbevooroordeeld over een boek van mijn hand denkt. Dré Steemans bestaat wellicht uit honderd laagjes, maar hij wordt steeds weer op één laagje beoordeeld.»

HUMO Waarover gaat je roman?

STEEMANS « Over mijn leven tussen mijn twaalfde en mijn zeventiende.»

HUMO Memoires, dus.

STEEMANS « Maar dan in romanvorm.»

HUMO Tussen je twaalfde en je zeventiende was je op kostschool.

STEEMANS « Een fantastische tijd: ik kon zijn wie ik was. Ik heb er ook een paar echte vrienden aan overgehouden. Het plan om erover te schrijven had ik al opgevat vóór Tom Lanoye z'n 'Kartonnen dozen' uitbracht, maar mijn idee was zo gelijklopend met het zijne dat ik het toen maar aan de kant heb geschoven. Waarna ik een totaal nieuwe invalshoek heb gezocht. Oorspronkelijk ging mijn boek dus over de ontdekking van de seksualiteit. Natúúrlijk, zou ik haast zeggen. In z'n huidige vorm gaat het daar óók nog wel over, want wie kan er in godsnaam om die ontdekking heen?»

HUMO Zie je je scheppende arbeid als een tegengewicht voor je televisiewerk?

STEEMANS « Ja, want als je je ei bij de televisie niet naar wens kunt leggen, dan doe je iets anders, hè? Je moet toch ergens je ware voldoening uit kunnen halen?»

HUMO En wat jij 'je ware voldoening' noemt, gaat dieper dan het televisiewerk waar je om bekendstaat?

STEEMANS « Natuurlijk. Televisie is zó relatief.'t Is als een auto waar je tien jaar mee rijdt - je kent z'n fouten wel, en je went aan z'n gebreken, maar dat is dan dat. Hetzelfde geldt voor een format waaraan je vastzit: er echt creatief mee omgaan kan op de duur niet meer. Er kunnen hooguit enkele nieuwe gezichten aan worden toegevoegd, waar ik dan eerst over geïnformeerd moet worden, want ik kijk zo weinig tv dat ik meestal geen idee heb van de nieuwe oogst.»

HUMO Ik kijk veel tv, omdat ik voor een televisieblad werk, maar het blijft me verbazen dat mensen die voor de televisie zelf werken er zo weinig naar kijken.

STEEMANS « Ik bewonder je moed.»

HUMO Moed is het nu ook weer niet.

STEEMANS « Tenzij dan 'moet' van het werkwoord 'moeten' (lachje).»

HUMO Er staat een salaris tegenover.

STEEMANS « Ik lees liever een boek, of ik ben liever aan het werk, of in het gezelschap van vrienden. En als ik de behoefte voel om naar de televisie te kijken, vind ik altijd wel iets. We hoeven ons niet tot het Vlaamse aanbod te beperken, hè?»

HUMO Nog iets over je roman: speelt je familie er een rol in?

STEEMANS « Neen. Maar ik ben nu aan een tweede roman bezig, en daarin speelt mijn vader een belangrijke rol. Mijn vader, met wie ik een slechte relatie heb, om redenen die ik je niet kan vertellen.»

HUMO Dat hoorde ik je ooit op de radio zeggen. Toen vroeg ik me af of je dat nu zei in de hoop dat je vader aan het luisteren was.

STEEMANS « Neen. Ik ben ondertussen tot de conclusie gekomen dat het niet meer hoeft, tussen ons. Ik heb hem in geen vijf jaar meer gezien. Eén keer zijn we samen op een bank in het park gaan zitten, en toen hebben we alles doorgenomen, maar dat leverde niets op. Er valt niets meer aan te veranderen, denk ik nu. Niet dat híj in mij teleurgesteld is, maar ik wel ongelofelijk in hem. Ik ben teleurgesteld in het feit dat ik nooit een vader heb gehad: op alle cruciale momenten in mijn leven was hij er niet. Ik heb zelfs geen behoefte meer aan de omarming van mijn vader. Erover schrijven werkt wel heel bevrijdend - je doet aan zelfanalyse, hè, en je neemt ook afstand van de situatie. Maar voor de rest ben ik klaar met hem: ik treur er niet meer om.

» Ik hoop voor hem dat hij met mijn zussen een betere relatie heeft, maar dat weet ik niet. Met één zus heb ik een behoorlijk contact, mijn andere zus zie ik niet omdat ik bij haar mijn vader riskeer te ontmoeten. Dat onbehagen ga ik liever uit de weg. Ik kan niet vermijden dat ik voortdurend geconfronteerd word met goedlopende relaties tussen vaders en zonen, en telkens weer voel ik wat ik heb gemist, maar er is geen weg terug.»

HUMO Stel dat je vader sterft.

STEEMANS « Dat zou voor mij niets oplossen. Onze relatie zou dan wel definitief verbroken zijn, maar emotioneel zou er voor mij niet veel veranderen.»

HUMO Op weg naar deze afspraak moest ik denken aan de parallel tussen Kurt Van Eeghem en jou, en dan heb ik het even niet over het feit dat jullie allebei de Griekse beginselen zijn toegedaan. Kurt Van Eeghem komt ook uit het cabaret; hij heeft amusementsprogramma's op de televisie gepresenteerd, en tussendoor een paar boekjes gemaakt. Nu is hij een cultuurdrager bij Radio 1, terwijl jij je nog steeds met puur amusement voor het brede publiek bezighoudt.

STEEMANS (Haalt een wenkbrauw op)

HUMO Je haalt me dunkt een wenkbrauw op.

STEEMANS « Onze loopbanen lopen misschien wel enigszins gelijk, maar als mens zijn we to-taal verschillend. Mocht ik zo'n cultuurdrager zijn, dan zou ik het heel anders proberen te doen dan Van Eeghem. Als interviewer moet je volgens mij je plaats kennen, en dus niet aldoor zitten te bewijzen dat je het beter weet dan de specialist die voor je zit.

» In de culturele sfeer vind ik Johan Thielemans nog steeds de beste interviewer: behalve deskundig was die ook warmhartig en vooral nederig. Volgens mij hoopte hij ook dat de vonk zou overslaan naar mensen die niet meteen in cultuur waren geïnteresseerd. Nog steeds zijn er veel te veel radioprogramma's die voor de eigen parochie preken. Wat jij op de radio ook over Puccini mag vertellen, voor mensen die zich al hun hele leven in die componist hebben verdiept, zal het absoluut niets betekenen. Zo'n zelfingenomen pausje wordt ook vanzelf kolderiek: je hoeft z'n tekst maar een béétje te vervormen en je hebt een kant-en-klaar cabaretnummer.»

HUMO Denk je als vijftiger vaker aan de dood dan vroeger?

STEEMANS « Ik hoefde geen vijftig te worden om mij op de dood voor te bereiden. Bovendien heb ik de afgelopen jaren een aantal vrienden bijgestaan in hun laatste weken. En na hun dood heb ik hun nabestaanden ook geholpen, want op zulke momenten zijn mensen radeloos. Ik heb ze allerlei rompslomp uit handen genomen, en dat vond ik heel prettig, want ik heb me zelden dichter bij mensen betrokken gevoeld.

» Ik heb toen ook gedacht: 'Als ik andermans dood en de gevolgen ervan onder ogen kan zien, moet ik dat ook met mijn eigen dood kunnen.' En daarna heb ik een aantal weekends besteed aan het regelen van mijn uitvaart. In een kluis ligt een document waarin staat dat ik niet kerkelijk begraven wil worden. Er staat ook in wie er naar de dienst mag komen, en wat daar precies gezegd moet worden. En ook: waar en wat er gegeten moet worden, en hoeveel drank er moet zijn. In die kluis ligt ook een bandje waarop ik de genodigden nog even toespreek.»

HUMO Hoe voelde je toen je dat bandje insprak?

STEEMANS « Geweldig. En ik heb die tekst zonder krop in de keel ingelezen, koelbloedig maar toch vrolijk - ik hoop dan ook dat er, ter herinnering aan mijn vakmanschap, een paar keer om gelachen wordt. Ik vind niet dat we ons al te druk moeten maken over onze dood, want wat baat dat? Ze hoort bij het leven, zodat je ze niet erger moet maken dan ze is.»

HUMO Heeft iemand anders dan jij dat bandje al gehoord?

STEEMANS « Neen. Mijn vriend is de eerste die ik op dat bandje aanspreek. En er staat ook een bluesnummer op, dat ik destijds met Felice & Chevy's heb opgenomen. Dat ga ik ook nog even laten weerklinken: om de mensen te ambeteren.»

(RV)