Humo sprak met Omar bin Laden (27), de zoon van Osama

Brussel, dinsdag na de middag. In de vitrine van een boekenwinkel op de Anspachlaan staat een vuistdik boek prominent uitgestald: 'Les plus célèbres terroristes'. Op de cover heft de beroemdste terrorist van allemaal een bezwerende wijsvinger: Osama bin Laden. Aan de andere kant van de vitrine staat Omar bin Laden (27), de vierde zoon ván. Sinds ze in 2000 afscheid namen in een Afghaans bergdorp, heeft hij zijn vader alleen nog gezien op covers van tijdschriften en boeken en in dreigende videoboodschappen op Al-Jazeera.

"'Ik mis mijn vader'"

De gelijkenissen tussen de zoon en de vader zijn treffend: dezelfde droeve ogen, dezelfde prominente neus. Voor de rest ziet Bin Laden junior er opvallend westers uit, met zijn leren jekker en een knoert van een Calvin Klein-riem.

Tot 2006 was Omar één van de vele zoons van Osama die waren uitgezwermd over het Midden-Oosten. Hij had zich als schroothandelaar gevestigd in de Saudische stad Jeddah en was getrouwd met een Saudische vrouw, bij wie hij ook een zoon had. Maar toen hij ook nog eens in het huwelijksbootje stapte met Jane Felix-Browne, een 52-jarige Britse die sindsdien door het leven gaat als Zaïna Alsabah Binladin, kreeg de internationale pers hem in het vizier: wekenlang hielden 'de terroristenzoon en de oma' de Britse tabloids in de ban. Sindsdien ontpopte het koppel zich als ambassadeurs voor de vrede. Omar en Zaina, die bij ons gesprek aanwezig is, zijn ervan overtuigd dat hij zijn vader kan bewegen tot onderhandelingen met het Westen. 'Ook al heb ik hem al bijna tien jaar niet meer gezien, ik ben er zeker van dat mijn vader mij hoort.'

HUMO Mis je hem?

Omar bin Laden «Natuurlijk, hij is mijn vader.»

HUMO Weet je waar hij nu is?

Omar «Nee. Ik ga ervan uit dat hij in Afghanistan zit, maar het kan evengoed Pakistan zijn. Als ik aan hem denk, denk ik aan Afghanistan omdat ik hem daar voor het laatst heb gezien. Daar heb ik met hem geleefd tot ik achttien was.»

HUMO Hoe was het om opgevoed te worden door Osama bin Laden?

Omar «Gewoon. Ik heb een heel normale jeugd gehad: een perfect normaal gezinsleven, met mijn moeder, broers en zussen. We hebben ook altijd in gewone huizen gewoond.

»Van Afghanistan herinner ik me vooral dat het er erg koud kon zijn. Voordien hadden we jaren in Soedan gewoond: dat was één en al zand. In heel Khartoem was er misschien één geasfalteerde weg. Maar nogmaals: ik denk niet dat mijn leven zo heel erg anders is dan van dat van jullie.»

HUMO Wat voor iemand was je vader?

Omar «Ik zeg altijd dat hij een zachtaardig man is. Héél zachtaardig. Je hoort hoe ik nu spreek? (erg stil, red.) Wel, hij spreekt nóg zachter. En hij glimlacht altijd. Hij verheft nooit zijn stem.»

HUMO Ook niet als jij ongehoorzaam was?

Omar «Nooit. Je ziet hoogstens dat hij bedroefd is.

»In de Arabische wereld is opvoeding iets helemaal anders dan bij in Europa. Mijn vader stelde de regels op, maar de opvoeding liet hij over aan mijn moeder.»

HUMO Je hebt op verschillende plekken in de wereld gewoond: Saudi-Arabië, Soedan, Afghanistan...

Omar «Ik heb me een paar keer serieus moeten aanpassen, maar ik heb ook geleerd hoe verrijkend andere culturen zijn. Ik heb er een eeuwige afkeer van vooroordelen aan overgehouden. Ik wéét dat alle mensen gelijk zijn. Ik heb met zwarten geleefd in Soedan: ze zijn niet anders dan wij.»

HUMO Tot 2000 woonde je bij je vader in Afghanistan, maar toen besloot je terug te keren naar het Midden-Oosten. Waarom?

Omar «Ik was achttien, ik wilde de wereld ontdekken. Kijken hoe andere mensen leven, wat ze denken, wat ze geloven. Ik dacht: als ik de wereld gezien heb, kan ik voor mezelf uitmaken wat goed is en wat slecht. Ik was op zoek naar waarheid. En: ik had geen zin om te vechten.»

HUMO Er wordt gezegd dat je mee trainde in de Al-Qaeda-kampen waar je vader jihadi's opleidde.

Zaina (onderbreekt) «Er wordt veel onzin verteld over de opvoeding van Omar. Já, hij is op zijn veertiende, vijftiende naar Afghanistan verhuisd. Maar hij heeft nooit een opleiding gekregen in de trainingskampen van Al-Qaeda.»

Omar «Ik heb een aantal basistechnieken geleerd: I learned how to keep safe. Dat is alles. Nogmaals: ik wilde niet vechten.»

HUMO Hoe reageerde je vader toen je zei dat je wilde vertrekken?

Omar «Hij begreep me, zei zelfs: 'Ga maar.' Hij had natuurlijk liever dat ik bleef - geen enkele vader ziet zijn zoon graag vertrekken - maar hij respecteerde mijn beslissing.»

HUMO Wist je dat het moeilijk zou zijn om hem daarna nog terug te zien?

Omar «Natuurlijk wist ik dat.»

HUMO Het Amerikaanse leger en de CIA hebben al miljarden dollars uitgegeven om je vader te vinden. Denk je dat jij hem wél kunt traceren?

Omar «Dat weet ik eigenlijk niet. Maar voor mij is het natuurlijk wel anders dan voor de Amerikanen (glimlacht). Eerlijk gezegd: ik denk niet dat ze hard zoeken. In mijn land heeft iedereen daar wel een mening over. Sommigen zeggen: 'Hij wordt beschermd door God.' Anderen zeggen: 'De Amerikanen hebben nog het liefst dat hij vrij rondloopt, dan hebben ze een excuus om oorlog te voeren in het Midden-Oosten.'»

Zaina «Saddam Hoessein hebben ze gevonden na een paar maanden zoeken. Die man was miljardair, had in zijn land miljoenen volgelingen. Waarom vinden ze hem wél en Osama bin Laden niet? Er staat een beloning van 25 miljoen dollar op zijn hoofd. Dat is toch een beetje vreemd? Nee, volgens mij zoeken ze niet heel hard.»

Omar (denkt na) «Misschien verhuist hij vaak. Misschien is hij verstandiger dan Saddam.»