Beste website: facebook.com

Wie het voorbije anderhalf jaar zijn e-mail heeft gecheckt, heeft ze ongetwijfeld zien passeren: de friend requests of vriendschapsverzoeken waarmee collega's, oude schoolkameraden of die bloedmooie studente met wie u weleens een blik uitwisselt in het fitnesscentrum u uitnodigen om naar hun openbare profiel op socialenetwerksites als Facebook of Netlog te surfen. Op die sites, hypermoderne varianten van het aloude poëziealbum, kunt u tekstberichten op het virtuele prikbord achterlaten, commentaren bij foto's posten en in een paar muisklikken vrienden, kennissen en collega's aan uw netwerk toevoegen.

"De wereld in profiel: meer dan 1 miljoen Belgen zitten op Facebook"

De opkomst van de socialenetwerksites lijkt sterk op die van de gsm, tien jaar geleden: ooit een gadget voor early adopters (lui voor wie alleen het nieuwste van het nieuwste goed genoeg is), nu een alledaags gebruiksvoorwerp waar niemand nog van opkijkt. In 2008 is het verkeer naar deze sites geboomd: volgens een onderzoek van het Gentse bureau InSites Consulting hebben meer dan twee miljoen Belgen er een openbaar profiel, ofte vier op de tien surfende volwassenen. Koploper is Facebook (100 miljoen profielen wereldwijd, waarvan 1 miljoen in België - goed voor 29 procent van alle surfers), gevolgd door LinkedIn (16 procent), het in Gent gevestigde Netlog (14 procent) en MySpace (8 procent).

Humo geeft het woord aan een enthousiaste Facebook-gebruikster.

Katrin (27 jaar) «Via het vriendschapsverzoek van een betrouwbare bron. Mails met flauwe grapjes gooi ik meestal ongelezen in de prullenbak, maar van één vriend probeer ik alle tips te checken wegens altijd dik de moeite. 'Moet je eens doen, zo'n profiel bij Facebook aanmaken!' had hij me gemaild. Ik heb zo'n account aangemaakt - wreed simpel: mailadres en wat personalia invullen en 't is klaar - en ik was meteen verkocht: al die geestige applicaties, tests en spelletjes! Zo kun je de top tien van je favoriete platen vergelijken met die van je vrienden, of nagaan welk personage uit 'Sex and the City' het dichtst bij jou aanleunt. Gigantisch veel tijd mee verprutst in het begin, en ik was er ook snel op uitgekeken. Nu gebruik ik Facebook alleen nog om in contact te blijven met anderen.»

Katrin «Ruw geschat: een stuk of dertig van mijn pakweg driehonderd contacten ken ik redelijk tot heel goed.

»Mijn Facebook-vrienden vallen in vier categorieën uiteen. In de eerste zit een handvol goeie vrienden. In de tweede een grote groep kennissen uit het uitgaansleven - je kent dat wel: mensen met wie je gesprekken voert die nooit verder gaan dan 'Hey, ça va?' - 'Jaja, ça va'kes' - 'Allez, tot subiet misschien, hè!' In de derde zit een boel mensen die ik ken van vroeger - van school, van het dorp waar ik woonde, noem maar op. Dat kan heel tof zijn: vorige maand ben ik naar een reünie geweest van mensen met wie ik in het zesde studiejaar had gezeten en die ik op Facebook weer tegen het, euh, lijf gelopen was.

»En tot slot is er de grootste categorie: heel vage kennissen die je een vriendschapsverzoek sturen en met wie je daarna weinig of geen contact meer hebt. Tja, zo kom je natuurlijk snel aan driehonderd vrienden, hè. Het eerste halfjaar dat ik op Facebook zat, had ik mijn profiel ook nog niet afgeschermd: iedereen kon er een kijkje nemen. Je wilt niet weten hoeveel vriendschapsverzoeken ik toen kreeg van Pakistani's en Indiërs die wilden weten of ik al getrouwd was (lacht).»

Tim kijkt televisie

HUMO Ten behoeve van de late majority die er nog altijd geen kijkje is gaan nemen: wat vind je nu eigenlijk zo léúk aan Facebook?

Katrin «Dat ik op de hoogte kan blijven van wat mijn vrienden en kennissen uitspoken, zonder op het einde van de maand een astronomische gsm-rekening in mijn bus te vinden.

»Vroeger belde ik 's maandags weleens naar vrienden of vriendinnen om te vragen hoe het weekend was geweest. Nu surf ik gewoon naar hun profiel: één blik op hun status updates (een tekstvakje waarin gebruikers kort kenbaar maken waarmee ze bezig zijn, red.) en ik ben mee. Vaak krijg je er nog foto's bovenop. Vroeger liep er op feestjes ook altijd iemand rond met een fototoestel, maar die foto's kreeg je achteraf zelden of nooit te zien. Nu zet de fotograaf ze meteen op Facebook en kan iedereen ze bekijken én er commentaar op geven: heel leuk.»

Katrin «Dat is me weleens overkomen: veel te veel gedronken op een feestje, en 's anderendaags in volle glorie te bewonderen op Facebook, met tags (door een gebruiker aangebrachte legende, red.) en al. Die tags heb ik er meteen afgehaald. Niks op tegen dat mensen die op het feestje waren die foto's kunnen bekijken, maar ik gooi mijn privéleven liever niet voor iederéén te grabbel.

»Ik hoor weleens dat mensen Facebook een inbreuk op hun privacy vinden: tja, doe er dan niet aan mee, hè! Je kunt echt wel helemaal zelf bepalen hoeveel van jezelf je blootgeeft, en aan wie. Heel België kan zien dat ik op Facebook zit, maar als ze meer willen weten, moeten ze wel degelijk met mij bevriend zijn.»

Katrin «Nee, want ik lees zelf ook weleens graag wat anderen doen. In ieder van ons zit een voyeur, zeker?

»Vroeger had je geen idéé wat je partner allemaal uitvrat, nu kun je zijn gangen bijna uur na uur nagaan. Onlangs leerde ik een gast kennen die op Facebook zat: ik kon bijna exact volgen hoe zijn dag eruitzag, gewoon door een beetje te grasduinen in zijn status updates en zijn nieuwsoverzicht. Handig, maar ook wel een beetje raar: 'Hier zie, hij heeft om één uur 's nachts zijn profiel geüpdatet: hij gaat blijkbaar laat slapen.' (lacht)»

HUMO Die informatie kan ook tegen je gebruikt worden: in Amerika zijn er al mensen een job misgelopen door compromitterende uitspraken of foto's op hun openbare profiel. Vandaar de stelregel: zet er niks op dat je werkgever, moeder of grootmoeder niet zouden willen zien.

Katrin «Daar zou ik graag 'je collega's' aan willen toevoegen. De grens tussen privé en werk is het enige waar ik soms mee worstel op Facebook. Een paar weken geleden had ik in mijn status eens gemeld dat ik ziek was - oververmoeid na een druk weekendje stappen. Een vriend antwoordde daar doodleuk op: 'Hoe zou dát nu toch komen?' Geestig, maar helaas was dat commentaar voor iedereen zichtbaar. Stel dat één van mijn collega's dat leest en het tegen mijn baas vertelt, al was het maar langs zijn neus weg? Ik heb dat commentaar snel verwijderd - ik heb die vriend wel even gemaild om te zeggen waarom.»

Katrin «Als ik al iets in mijn status zet, dan zeker niet van die banale boodschappen. 'Lotte eet een koffiekoek': leuk voor Lotte, maar wat heb ík daaraan? Of mensen die elk uur hun status veranderen: 'Tim gaat nu koken', 'Tim gaat nu in bad', 'Tim kijkt televisie'. Als je zo'n behoefte hebt om je doen en laten met iemand te delen, koop dan een kat, hè.»

Katrin «Maar nee, jong. Sinds ik op Facebook zit, kom ik zelfs méér buiten. Vroeger wist je dat er een feestje was dankzij mond-tot-mondreclame, nu krijg je constant virtuele uitnodigingen in je bus. Zelfs mensen die je maar half kent vragen je automatisch mee.

»Verder zie ik weinig verschil tussen Facebook en het echte leven: buiten klamp je niet constant iedereen aan voor een babbel, en online zit je ook niet voortdurend te chatten of berichtjes te sturen. Het enige verschil is dat je op Facebook meer open doelkansen krijgt. Zo heb ik eens een commentaar achtergelaten bij een beetje vervelende oud-klasgenote die al weken aan een stuk iedere dag zat af te tellen naar het weekend: of het niet eens hoog tijd werd dat ze een nieuwe job zocht? Heerlijk! (lacht)»

Met de laptop op schoot

HUMO Hoe verslaafd ben je aan Facebook? Check je 't alleen 's avonds, of ook tijdens het werk?

Katrin «Tot voor kort werkte ik als vertegenwoordiger, dus overdag kon het moeilijk. Maar ik bekeek het wel elke ochtend voor ik naar kantoor vertrok - onnozel, want bijna niemand past iets aan tussen elf uur 's avonds en acht uur 's ochtends. Verder ga ik altijd eens kijken tijdens mijn middagpauze, en 's avonds kijk ik televisie met mijn laptop op schoot. Anders voel ik me toch maar afgesneden van de buitenwereld.»

Katrin «Ik wéét het: niks! Dat is net de grap: aan het eind van de avond moet ik vaak besluiten dat ik mijn pc net zo goed had kunnen laten uitstaan. Hoogstens heb ik via MSN wat roddels uitgewisseld, of ik heb een paar liedjes gedownload. En toch kan ik het niet laten.»

HUMO Mocht Facebook morgen verdwijnen, zou je dan ernstige ontwenningsverschijnselen krijgen?

Katrin «Ik mag er niet aan dénken: 't zou een hele tijd duren voor ik eroverheen was. 't Is niet alleen een handig gebruiksvoorwerp, ik zou het ook missen om ongevraagd bij mijn vrienden binnen te kunnen kijken. Uiteindelijk zit het toch diepgeworteld in je leven. Enfin, bij mij toch.»

Katrin (haalt de schouders op) «Wat heb ik eraan te weten dat een oud-klasgenote van me honderd meter verder een broodje zit te eten? Nee, dan loop ik liever iemand toevallig tegen het lijf. Maar 't maakt me ook niet bang: zolang je nog steeds zelf kunt bepalen wie die informatie krijgt, komt het allemaal dik in orde.»

25 Things I hate about Facebook

Hebt u zich ook weleens afgevraagd wat het nut is van poking of porren op Facebook? U bent niet de enige:

10 fabuleuze Facebookapplicaties

Uit de al meer dan dertigduizend Facebook-applicaties selecteerden wij er tien die de het uitproberen waard zijn. Bekijk ze nu!

Humo op Facebook en Netlog

U vindt Humo nu ook terug op Netlog. Neem als de bliksem een kijkje op nl.netlog.be/humo.

Word ook fan van Humo op Facebook!