R.E.M.

Om het een beetje overzichtelijk te houden laten we de tientallen outtakes en B-kantjes buiten beschouwing, hoewel met het fraaiste daarvan óók een heerlijke iPod-afspeellijst te vullen is (als u het vriendelijk vraagt, doen we dat later misschien nog eens).

"De eigenzinnigste 15"

1. 'Moral Kiosk' (1983)

Jeremiërende zang, jachtig ritme en een rinkelgitaartje dat rare geluiden maakt: op hun debuut 'Murmur' bekijkt R.E.M. Amerikaanse folk en rock door een newwaveprisma, en het resultaat is ongehoord.

2. 'Second Guessing' (1984)

Op de tweede elpee 'Reckoning' wordt er steviger gerockt dan op 'Murmur'. Denk aan '(Don't Go Back to) Rockville' of dit 'Second Guessing', met Buck die zijn Rickenbacker martelt. Prachtige samenzang tussen Stipe en Mills ook - samen met Bucks gitaarspel nog altijd hét handelsmerk van de band.

3. 'Maps and Legends' (1985)

Eén van hun allerbeste, verscholen op 'Fables of the Reconstruction / Reconstruction of the Fables'. In Londen opgenomen met Joey Boyd, de producer die Fairport Convention en Nick Drake lanceerde. Er bestaat een briljante akoestische versie van, maar de folky psychedelica van het origineel is nog intenser.

4. 'What If We Give It Away?' (1986)

Zowat de enige song van 'Life's Rich Pageant' die niet op 'And I Feel Fine…' is beland. Het bijna swingende 'What If We Give It Away?' hoort thuis in het rijtje 'These Days' - 'Begin the Begin' - 'Cuyahoga' - 'I Believe' - 'Fall on Me' (we gloeien al terwijl we de titels intikken!).

5. 'Strange' (1987)

Weinig bands hebben zoveel covers gespeeld én opgenomen als R.E.M., maar meestal waren ze veroordeeld tot een bestaan als B-kantje. Deze briljante versie van Wires 'Strange' staat tussen al de andere parels van 'Document' te blinken alsof het een eigen compositie is.

6. 'Exhuming McCarthy' (1987)

'It's a sign of the times' zingt Mike Mills in het refrein. Zou het toeval zijn dat, op de eerste opnamedag van 'Document', Prince zijn 'Sign o' the Times' uitgebracht had? Great minds think alike.

7. 'Oddfellows Local 151' (1987)

De slepende afsluiter van 'Document', een verschroeiende plaat - en niet alleen omdat Stipe in de helft van de songs het woord 'fire' in de mond neemt.

8. 'World Leader Pretend' (1988)

De eerste song waarvan Stipe de tekst afdrukte. Te vinden op 'Green', de cd die verscheen op de dag George Bush sr. tot president verkozen werd. Visionair liedje: drie jaar later begon El Presidente de Golfoorlog. Als we het nu horen, moeten we altijd aan de kleine Bush denken.

9. 'Low' (1991)

Indringende studie in liefdesloosheid. Dénken we toch, want behalve 'I skipped the part about love / It seems so shallow' valt er geen touw vast te knopen aan de tekst. Maar het klinkt fantastisch!

10. 'Monty Got a Raw Deal' (1992)

'Heroes don't come easy', zingt Stipe, maar het herfstige, dreigende en intens melancholische 'Automatic for the People' consacreerde hem als held van een generatie.

11. 'Crush with Eyeliner' (1994)

Oké, we foefelen, want dit is wél een single geweest. Lag in de balans met 'Strange Currencies', maar hoe het zinnetje 'She's a sad tomato / She's three miles of bad road' te weerstaan?

12. 'How the West Was Won and Where It Got Us' (1996)

Eén keer is geen keer: nog een single, omdat het één van onze absolute R.E.M.-favorieten is. De sublieme opener (dat subtiele evenwicht tussen piano, percussie en bouzouki!) van wellicht hun meest onderschatte plaat, 'New Adventures in Hi-Fi'. Supersub op de reservebank: 'New Test Leper'.

13. 'Walk Unafraid' (1998)

Of hoe R.E.M. en synthesizers niet met elkaar hoeven te vloeken. Uit de eerste post-Bill Berry-cd, 'Up': naar verluidt de plaat die Radiohead ertoe aangezet heeft om met het radicalere en, eerlijk is eerlijk, nog veel straffere 'Kid A' voor de dag te komen.

14. 'Disappear' (2001)

Ondanks een paar superbe singles ('Imitation of Life', 'All the Way to Reno (You're Gonna Be a Star)') zette de band met 'Reveal' de weg naar beneden in, maar dat betekent niet dat u de plaat zonder meer mag doorspoelen: 'Disappear' is klassieke R.E.M.-weemoed, een halve trage met inventief gitaarspel en een lekker zeurende melodie.

15. 'Final Straw'

'Around the Sun' is de zwakste cd van R.E.M., daarover wordt niet gecorrespondeerd. En de beste song, het antioorlogslied 'Final Straw', was anderhalf jaar voor de release al weggegeven via het internet.

(cv)