Concertreview: Solange op Pukkelpop 2017

, door (gvn)

Een half uur voor het concert begint staat er een regenboog boven de main stage. Niet zo'n onaffe, halfslachtige, maar één die van punt A naar punt B gaat, en al haar kleuren toont.

Voor alles wat met Prince te maken heeft, wordt vanaf nu officieel een specifieke tint paars gebruikt, en die heet Love Symbol #2. Solange heeft nog tijd om haar kleur te kiezen, zij houdt het voorlopig bij verschillende tinten rood en wit (en een mespuntje zwart): hetzelfde beperkte kleurenpalet als dat van The White Stripes. Met een grote Indisch rode zon boven het podium is de vlag natuurlijk een beetje die van Japan, en de immer asymmetrische opstelling van instrumenten en muzikanten komt ook uit het oosten. Hadden we al gezegd dat zelfs de twee gitaren wit zijn?

De show en de wervelende choreografie zijn meer dan zomaar wat kersen op de taart. Het is de kern van het gebeuren, zoals bij ’Stop Making Sense’ van Talking Heads (dat een paar keer voor de geest komt). Het plechtige begin en het chaotische einde doen denken aan wat de experimentele Japanner Cornelius deed toen hij ooit een blauwe planeet liet smelten. Soms is het gewoon Björk voor meer volk. De twee gitaristen die stokstijf en met rechte rug hun instrument vasthouden, de man aan de minimale toesten die al even mechanisch beweegt als de rest, de twee blazers die - als ze niet moeten spelen - kaarsrecht in de coulissen gaan staan, Solange die met haar backingzangeressen in robotstijl over het podium stapt: het doet aan Kraftwerk denken. In contrast met die stramheid van te oliën robotgewrichten danst Solange al eens met wild zwiepende haren, doet ze zelfs een uitdrijfdansje, of gaat ze op de grond liggen kronkelen. Solange danst Solange, dus, zoals Rosas Rosas danst. En dan heeft u haar nog niet horen zingen! Dat zingen is gewoon de perfectie nabij, en soms zelfs voorbij.

Nu, als wij even mogen, we hebben een theorietje zitten. In september van vorig jaar publiceerde Solange een essay met de titel: ‘And Do You Belong? I Do’. De aanleiding: tijdens een optreden van Kraftwerk in New Orleans kreeg ze een stuk limoen en een paar ‘N-words’ naar het hoofd geslingerd. Gewoon omdat ze in het zicht van dametjes achter haar had staan dansen op ‘The Hall of Mirrors’, één van haar Kraftwerk-favorieten.

In the heat of the moment verstuurt Solange over dat opstootje een tweet vol verontwaardiging. Het ene woord leidt tot het andere,. De Solange die beseft dat ze op die manier een roller coaster van news feeds in gang zet - één vol woorden die ze niet heeft uitgesproken, en vol reacties van mensen die amper weten waar zij muzikaal voor staat - bedenkt dat het beste dat ze hier en nu tijdens het Kraftwerk-optreden kan doen, gewoon dansen is, met haar man, haar zoon van 12 en een vriend van haar zoon, in het zicht van die dames, terwijl ze haar lange kroesharen van links naar rechts gooit en beweegt met dat gevoel voor ritme dat ze van haar voorouders heeft meegekregen.

En nu mijn theorie: op Pukkelpop heb ik een uur lang het gevoel dat ze haar eigen Krafwerk-show heeft gecreëerd en gechoreografeerd (jawel, dat is allemaal hààr werk), om in die show te zeggen en te zingen wat ze wil en erin te dansen en te bewegen hoe ze wil. Ik denk dus dat ze van dat vervelende moment op dat Kraftwerk-concert kunst heeft gemaakt.

De muziek? Van 'A Seat at the Table' komen de prachtige eerste vier songs, met uiteraard 'Cranes in the Sky' als hoogtepunt. Ook 'Mad' zal later fantastisch zijn, de stemmen die de hoogte in schieten doen aan Dirty Projectors denken. Natuurlijk vlakt ook bij Solange een liveoptreden de breuklijnen tussen de verschillende platen enigszins af: in haar geval vooral tussen de songs van ‘A Seat at the Table’ en de paar songs die ze brengt uit de EP ‘True’. Die oude songs zijn goed (en dansbaarder dan die van ‘A Seat at the Table’). En hé, op een festival mag het een beetje los. Voor de Solange van ‘True’ zouden wij niet naar Pukkelpop zijn afgezakt. Dat zou - denken we, vandaag in ons Pukkeltentje die songs een tweede kans gevend - dan onze vergissing zijn geweest!

Zoveel platheid overal, tegenwoordig. En vlaggengezwaai, rumoer, scheldpartijen, kermismuziek en kak aan de muren. En toen kwam zij, Solange, om met ‘Don't Touch My Hair' een perfect concert af te sluiten. Waarom we haar haar trouwens niet mogen aanraken? Afrikaans haar is politiek. Een Afrikaanse schrijfster met renommée zegt: ‘Had Michelle Obama een afro gehad toen haar man deelnam aan de presidentverkiezingen, hij zou ze niet hebben gewonnen.’ Waarom niet? Voor blank Amerika betekent het natuurlijke kroeshaar dat je militant, boos of onprofessioneel bent.'

Haar ontkroezen doe je met chemicaliën, een gloeiend hete stijltang, en door pruiken of extentions te dragen, en je doet het blijkbaar omdat je dan pas kan beginnen met solliciteren. Maar mijn tekst begint op een pamflet te lijken. En Solange zingt zoveel mooier. Wat is het nu precies? Komt haar werk bovendrijven omdat het zo licht is als het beste van Prince, Sade Adu en Erykah Badu? Is het soortelijk gewicht van haar luchtige songs kleiner dan dat van de concurrentie? Of komen waarheid en noodzaak en schoonheid bovendrijven omdat ze niet anders kunnen, en heeft Solange die waarheid en noodzaak en schoonheid gechanneld door zichzelf te beloven altijd vanuit haar hart te blijven zingen?

Misschien ben ik gewoon zo wild van Solange en heur show omdat er - zoals mijn buurman vooraan in vak twee terecht opmerkte - nergens een backingtrack meeliep, en alles dus live werd ingespeeld. Hij voegde er - nog terechter - aan toe: ‘We zijn dat niet meer gewoon’.

Het interview in Humo van deze week en de sfeer die van dit concert uitging - eerlijkheid, nederigheid, waardigheid en métier staan bij Solange voorop -  doen vermoeden dat deze artieste met beide voetjes op de grond staat en zal blijven staan. De kans is dus klein dat ze verdwaalt op het esoterische pad zoals een van haar grote heldinnen Lauryn Hill.

2017 is een klotejaar aan het worden, maar we hebben er een soundtrack bij gekregenj. Niet bij die filmpjes van rellen en aanslagen, of bij de domme tweets, het geweld en de activistische tegenreacties op dat geweld. Zoals John Coltrane ooit zijn sax bovenhaalde en zijn mijmeringen als vanzelf bij de civil rightsjaren pasten, zo staat deze vrouw voor het Amerika van vandaag, waar ook mensen van kleur gewoon een kaarsje branden en hun kindjes in bed stoppen. Nu reageren we nog met een grote 'Oooh' op haar prachtplaat 'A Seat at the Table', in de documentaires die we binnenkort over deze periode zullen zien, zullen we - als haar beats de beelden begeleiden - iets sneller een traantje wegpinken, daar ben ik quasi zeker van .

Het moment

‘F.U.B.U.’: 'All my niggas in the whole wide world / Made this song to make it all y'all's turn / For us/ This shit is for us'. Solange begint eraan met haar rug naar ons, maar gaat daarna de eerste rijen groeten.
 

Het publiek

Wordt door Solange aangepord tot dansen ('This is R&B music, baby'), maar staat er vaak nogal onbewogen bij. Ook als Solange met nadruk vraagt zot te beginnen doen van zodra de beat van 'Losing You' dropt, gaat het veld voor de main stage niet apeshit. Alleen het eindapplaus is een echt overtuigend applaus.

Quote

Net voor het met Cee Lo Green geschreven ’T.O.N.Y.’: 'Er is een hoop shit gaande, vooral in Amerika. Ik probeer me op mijn kunst te concentreren. Ik probeer het allemaal uit mijn lichaam te krijgen.' Solange gunt het de powers that be niet dat ze haar kunnen komen halen.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven