Dwarskijker over 'Stille weldoeners' (2)

Ze ging op bezoek bij ene Freddy, een man van middelbare leeftijd die ze in De Kier had ontmoet, waar hij bedremmeld om ondersteuning kwam vragen. Freddy was hartpatiënt en ondertussen gehandicapt, met een ontoereikende uitkering tot gevolg. Toen hij ziek werd, had zijn vrouw hem en hun kinderen in de steek gelaten. Eén van de dochters van Freddy blaakte niet van gezondheid: ze moest weldra in het ziekenhuis worden opgenomen, al wist Freddy, naar zijn schouderophalen te oordelen, niet precies waarom. Hij was een man van weinig woorden, zij het niet uit vrije wil.

Zijn vijftienjarige zoon was dan weer analfabeet: hij kon zijn naam in drukletters schrijven, maar veel verder was hij rond deze tijd van het jaar nog niet geraakt. Dat greep Lud Verhelst aan: het intellectuele verschil tussen die jongen en haar eigen dochter van vijftien was te groot voor woorden. 'Als ik nog eens op bezoek kom,' zei ze, 'dan wil ik dat je ook je adres kunt schrijven.' Die jongen twijfelde er niet aan dat Lud ooit nog eens zou langskomen. Ik dan weer wel, merkwaardig genoeg.

Aan het eind van dit programma mocht de internationale binnenhuisarchitecte, kunstenares en vastgoedmagnaat, weer haar doordeweekse merkkleding aantrekken. Op haar paasbest verscheen ze in de charitatieve instellingen waar ze een poosje de schijn van vrijwilligerswerk had opgehouden: 'Ik zie er heel anders uit, hè?' Daar bekende ze dat ze aanzienlijk rijker was dan ze zich had voorgedaan. Dat ze bij wijze van apotheose moest kiezen aan welke organisatie ze een schenking zou doen, leek me verre van comme il faut: zelfs in dit nobel bedoelde programma zat godbetert een soort spelelement. De Kier kreeg 35.000 euro, de geneeskrachtige manege een nieuw paard mét cowboyzadel, en Poverello ving bot. Als stille weldoeners werkelijk stil zijn, dan schrijven ze in stilte een cheque uit, en bedanken ze voor de ruchtbaarheid die een televisieprogramma aan hun goedertierenheid kan geven.

Het benieuwt me waarom rijke mensen zich voor dit programma laten strikken. Misschien wel omdat hun gewetentje zo nu en dan knaagt: de commentaarstem die je wél kunt horen, als de wind uit de goede richting blaast. Dat is vast knap vervelend als je bijvoorbeeld op internationale schaal reusachtige bouwprojecten aan het ontwikkelen bent.

Serieuze armoedebestrijding kun je maar beter niet aan de commerciële televisie overlaten, en altruïsme ook niet.