Comedy: Van Kooten en de Bie

Een vol uur De Vieze Man, quizkandidaat Lex en oudere jongeren Koos Koets & Robbie Kerkhof hadden de heren al afgemonteerd klaarliggen, toen ze plots een ingeving kregen:

Wim de Bie «Wij dachten: zou het geen leuk idee zijn om, gezien de uitslag van de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen, een volledige uitzending te compileren over het duo Jacobse en Van Es? Dat zou een héél leuk idee zijn, vonden wij zelf, dus dat is het ook geworden.

»Mocht u ze alweer vergeten zijn: Jacobse en Van Es waren twee Haagse 'vrije jongens' die er ondanks een uitkering allerlei twijfelachtige bijbaantjes op nahielden: ze maakten tuinen 'winterklaar', handelden in cocaïne, startten een escortbureau op...

»In hun tweede seizoen op tv, in '80-'81 was dat, lieten we hen een extreemrechtse partij oprichten, De Tegenpartij. Zo coulant De Tegenpartij was voor vrije jongens die er ondanks hun uitkering allerlei twijfelachtige bijbaantjes op nahielden, zo sceptisch waren ze over buitenlanders. Eén van hun meer radicale partijpunten was een herindeling van Nederland op basis van ras: de Turken kregen de provincie Turkenburg, de blanken Blankstad, enzovoorts. Niet-blanken mochten Blankstad enkel binnen als ze een pasje hadden.»

HUMO Vandaar dus het verband met de uitslag van de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen?

De Bie «Dat zult uit mijn mond niet horen. Nee, die conclusie laat ik liever aan de kijkers over.

»Afijn, aan het eind van dat tweede seizoen hebben we Jacobse en Van Es laten sneuvelen tijdens een poging tot staatsgreep. Omdat de figuren gewoon op waren, maar ook omdat ze naar onze zin iets te populair werden bij ultrarechts. Die mensen waren blij dat 'de waarheid eens goed gezegd werd' en zagen Jacobse en Van Es als hun helden.

»Vergis je niet: ook in die tijd werd er op straat al gemord over de buitenlanders, al kreeg je daar op televisie weinig over te zien of te horen. Om daar iets aan te veranderen hebben we Jacobse en Van Es nog ooit laten inbreken op de Nederlandse televisie met een piratenuitzending van een uur. In die uitzending zaten allerlei reclamespotjes voor winkels en cafés uit Den Haag waarvan zij de baas kenden. Daar hebben we nog een reprimande van de minister van Cultuur voor gekregen, wegens ongeoorloofde reclame (lacht).»

HUMO Jacobse en Van Es waren ook de uitvinders van een aantal neologismen die nog altijd worden gebruikt: daarnet liet u zelf al de termen 'vrije jongens' en 'de tuin winterklaar maken' vallen.

De Bie «Jaja, en ook 'Geen gezeik, iedereen rijk' komt van hen, en 'Mag ik even overgeven?' En 'kneukfilms' hè: de videocassette kwam op in die dagen, dus Jacobse en Van Es gingen meteen goedkope knokfilms draaien 'waarin ook wordt geneukt' (lacht). Héérlijke tijden.»

• Van Kooten en de Bie
• Nederland 2