Erotische cultclassics: 'The Marquis de Sade's Justine' (Chris Boger, 1977)

, door (es)

Meer erotische cultclassics »

De infame Donatien Alphonse François de Sade, beter bekend als de Markies de Sade, is een graag geziene gast in deze rubriek: we kruisten zijn pad reeds in Pasolini’s ‘Salò o le 120 giornate di Sodoma’, zijn perverse geest waarde rond in het merkwaardige ‘Eugenie – Marquis De Sade’s ‘Philosophy in the Boudoir’ van Jess Franco en vandaag ontmoeten we ‘s werelds beruchte aristocraat opnieuw in ‘The Marquis de Sade’s Justine’, een Britse verfilming van zijn ‘Justine, ou Les Malheurs de la Vertu’ uit 1791.

De Markies, die vond dat een mens zijn hartstochten in alle vrijheid moet kunnen botvieren en zijn omstreden opvattingen vastlegde in diverse pornografische werken waarin de personages de meest extreme perversiteiten bedrijven, vroeg zich in dat boek af wat nu eigenlijk de beste weg is naar het geluk - een leven vol zonde of een bestaan vol zedigheid. Mocht ook ú‘s nachts wakker liggen van die kwestie, dan zal u in deze film een helder antwoord vinden, want meer nog dan ‘Salò’ en ‘Eugenie’ laat ‘The Marquis De Sade’s Justine’ – op dvd ook te vinden onder de titel ‘Cruel Passion’ - zich bekijken als een prima inwijding in de beginselen van de Markies.

De zussen Justine (Koo Stark) en Juliette (Lydia Lisle), die in een door nonnen geleid tehuis worden klaargestoomd voor het huwelijksleven, zijn elkaars tegenpolen: Justine is een devoot meisje dat doordrongen is van de angst voor het hellevuur en de verdoemenis, terwijl Juliette een eerder bandeloze griet is die met een wellustig lachje de hand aan zichzelf slaat terwijl een andere kloosterzuster naast het ledikant geschokt zit te bidden: ‘In nomine patris...’ Yep, de eerste 20 minuten van deze film behoren tot het betere nunsploitationwerk: zo moedigen de nonnen Justine enthousiast aan om zichzelf te betasten, want: ‘Als je later een goede echtgenote wil worden, moet je jezelf leren kennen!’

Tegen zulke taferelen zeggen wij nooit neen, maar ondertussen maken die scènes ook heel goed duidelijk dat die priesters en die nonnen er vroeger verdomd goed in waren om de mensen à volonté schuldgevoelens en angsten in te mokeren: ‘De vlammen van de lust zijn de vlammen van het hellevuur!’, zo fulmineert een priester vanop zijn kansel. ‘De snelste pad naar de hel leidt via het genot!’ Brrrr, maar goed dat we niet langer in zulke tijden leven! De zelfmoord van hun vader, die niet in gewijdde grond mag worden begraven, stelt het verschil tussen de twee zussen op scherp: ‘Ik ga de verdorvenheid omhelzen,’ aldus Juliette. ‘And I intend to do it grandly!’

Justine daarentegen neemt zich voor om haar leven te spenderen aan het gelukkig maken van anderen – en zo beginnen de zussen aan een merkwaardige odyssee. Ze verlaten het klooster, rijden per koets doorheen mistige bossen naar London, en verzeilen in het bordeel van Madame Laronde, waar mannen likeur uit kristallen glazen zitten te drinken en waar de lichtekooien hun borsten uit hun corsetten laten priemen – want ja: ‘Vrouwelijkheid dient de natuur het best wanneer ze zichzelf prostitueert!’ Justine krijgt van Madame Laronde enkele wijze levenslessen (‘Vrouwen hebben geen geld nodig. Mannen zijn de enige waardevolle valuta voor een vrouw!’), maar uiteindelijk komt ze – in tegenstelling tot Juliette - tot de conclusie dat het bordeel niks voor haar is, omdat zo’n leven tegen haar religieuze waarden ingaat (duh!).

En dan loopt het pas goed fout voor haar: zij die de deugdzaamheid zóhoog in het vaandel voerde, zoekt onderdak bij een priester, die haar onmiddellijk bespringt; valt in de handen van enkele rovers, die haar misbruiken en verkrachten; om op het einde – spoilertje op komst - morsdood te eindigen in een vijver. Ziedaar de les die de Markies ons leert: in dit leven zullen de verderfelijke mensen floreren, terwijl de goede mensen ten onder zullen gaan. Het minste wat je kunt zeggen is dat ‘The Marquis de Sade’s Justine’ stof tot hitsig nadenken geeft, maar eigenlijk was er nog een andere reden waarom deze film enkele maanden geleden onze belangstelling wekte: dit is namelijk de allereerste langspeelfilm waarvan de fotografie werd verzorgd door Roger Deakins.

Jawel: de lichttovenaar die Ryan Gosling zo magnifiek in beeld brengt in ‘Blade Runner 2049’, is zijn carrière in de jaren 70 begonnen met het filmen van naakte nonnen! Toch is de hand van de grootmeester hier en daar al zichtbaar, bijvoorbeeld in die nachtmerrie-achtige scènes waarin Justine op een brandend kruis ligt vastgebonden. Zo, beste vrienden en vriendinnen, wij gaan nu dat sigaretje opsteken. Tot de volgende uitspatting, en vergeet in afwachting niet wat de Markies heeft gezegd: het slechtste wat een mens kan doen is kiezen voor een deugdzaam leven, en het beste wat u kan overkomen is een snuifje perversiteit!

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd:

De website van Humo maakt gebruik van cookies.   Meer info   Deze melding niet meer weergeven