TV-review: Taboe: dikke vrienden (Canvas, dinsdag 8 maart, 22.05 u)

© vrt 2011

Eerste van zes auteursdocumentaires rond een hedendaags taboe.

Regisseur en journalist Marc Didden, een dokter, een professor en een kunsthistoricus.

Het woord 'taboe' associëren we niet meteen met overgewicht. Net dat is het uitgangspunt van deze documentaire van en met Marc Didden: dik zijn wordt aanvaard, behalve door wie zelf elke dag 'drie emmers vet moet meesleuren'.

Didden opent met beelden uit zijn kinderjaren, maar dit is geen trip down nostalgia lane: telkens wanneer hij het magere jongetje terugziet dat hij ooit was, dringt het weer pijnlijk tot hem door hoeveel kilo's dat kereltje sindsdien is bijgekomen. En het lichaam dat hij nu bewoont, zint hem niet: 'Ik háát dikke mensen.' Die zelfkritiek - want dat is het - blijft hij consequent volhouden, zonder smoesjes en met een geestige, soms wat provocerende eerlijkheid die hem siert: 'Ik ben dik geworden op mijn vijfentwintigste. Een gevolg van erfelijkheid, astma en cortisone, volgens de dokters. Maar toch vooral van veel eten, veel drinken en weinig bewegen. En kaastaart.'

Om het verschijnsel dik zijn enige context mee te geven, liet Didden drie deskundigen aan het woord. Professor Georges Vigarello, een historicus, legde uit dat dikke mensen al sinds de middeleeuwen gestigmatiseerd worden: toen al golden ze als zwak, lui, gulzig (een hoofdzonde!) en gespeend van zelfbeheersing.

Wie denkt dat Rubens voluptueuze vrouwen schilderde omdat die toen aan het ideaalbeeld beantwoordden, zat er volgens kunsthistoricus Johan Pas ook naast: Rubens wilde de marmeren beelden uit de klassieke oudheid afbeelden als mensen van vlees en bloed - die dikke dames zijn een vingeroefening, geen realistische weergave van het zeventiende-eeuwse straatbeeld.

Dokter Katelijne Decochez, tot slot, drukte Didden met de steeds bleker wegtrekkende neus (wij wilden hem soms gewoon een knuffel geven) op de medische feiten: ze somde een heleboel akelige gevolgen van overgewicht op. Blijkt dat de cineast wel eens gespeeld had met de gedachte aan een maagring, maar er even snel weer van af had gezien toen een vriend eraan gestorven was.

En trouwens: 'Een maagring, is dat dan een symbool voor het huwelijk dat je aangaat met je eigen lijf? Ik dénk er niet aan.'

De toon was gelukkig niet voortdurend zwaar op de hand. Met name de nagespeelde bezoekjes aan zijn diëtiste ('Heb jij vier jaar moeten studeren om me te vertellen dat ik minder moet eten en meer moet bewegen?') zorgden voor welkome verlichting. Maar uiteindelijk won de somberte: 'Als een dikke zichzelf accepteert, is hij dan nog dik? Ja.'

'...en een stuk kaastaart. En erna nog stuk kaastaart. Nogal veel kaastaart. Ik eet graag kaastaart. Niet iedere dag, maar toch bijna.' - hadden wij u al verteld dat Didden fan is van kaastaart?