TV-review: George Harrison: Living In The Material World

© BBC

Ben je, nu de Nederlandse woordenschat van het ruime publiek zorgwekkend krimpt, nog verstaanbaar als je ‘succulent’ gebruikt in een loftuiting? Het zal mij een zorg zijn. Het behaagde BBC2 om op zaterdag- en zondagavond ‘Living in the Material World’ uit te zenden, een – hier komt-ie – succulente documentaire van de grote Martin Scorsese over het leven van de dierbare overledene George Harrison, die eens een Beatle was.

En een Beatle zijn, of geweest zijn, is voor een ervaren teenager als ik het allerhoogste dat een mens ooit heeft kunnen bereiken. Kon het nog succulenter? Ik vrees van niet.

Mijn vrouw, die een roeping vervult in het onderwijs, zei me laatst dat de eerste generatie die nog nooit van ‘succulent’ heeft gehoord en daarbovenop geen weet heeft van The Beatles is opgestaan. Op die hoop des vaderlands moest vanzelfsprekend geklonken worden, die memorabele avond. Maar laat ik het liever eventjes over die bij bepaalde middelbare scholieren volslagen onbekende George Harrison (1943-2001) hebben - gezegend is zijn naam, en ook zijn bijnaam.

The Quiet Beatle was een wijze jongen, want een jongen is hij altijd gebleven, en hij was niet alleen wijs omdat hij een hang naar oosterse spiritualiteit met sitarbegeleiding had. Hij had ook intens nagedacht, of gemijmerd, of gemediteerd, over de ongeziene maalstroom die The Beatles waren geweest - een stroomversnelling in de geschiedenis van de 20ste eeuw zelfs.

Maar hij was kennelijk ook hevig met ons aller terugkeer naar het volslagen niets bezig, of hoe hij dat niets in zijn verbeelding ook mocht aankleden: hij wilde naar verluidt werk maken van het moment waarop hij, naar hij het zelf noemde, ‘zijn lichaam zou verlaten’. Alsof hij enigszins voorbereid wilde zijn op de kosmische verrassing. En in afwachting van het adieu maakte hij muziek, en onderhield hij met de grootste zorg de weidse gaarden van zijn prachtige landgoed Friar Park.

En nu weer even muziek: al in 1970 was ik geneigd om mensen die veel ophadden met de drievoudige elpee ‘All Things Must Pass’, het eerste werkstuk van George Harrison ná The Beatles – ik kende er in die schrale jaren één trotse bezitter van – hoog te schatten. En nog steeds. Ik beleef nu zelfs al een genoegen aan het woord elpee op zich, en daar dan een drievoud van: zo mooi wordt het vanuit mijn slinkende perspectief bekeken nooit meer.

Ik denk aan ‘Wah-Wah’, aan ‘What Is Life’, aan ‘Isn't It a Pity’, aan ‘Beware of Darkness’, aan de titelsong ‘All Things Must Pass’, aan ‘Ballad of Sir Frankie Crisp (Let It Roll)', en ook aan ‘My Sweet Lord’. En als ik aan The Beatles denk, wat me geen moeite kost, zal mij altijd wel ‘Here Comes the Sun’ aanwaaien, een succulente song van George Harrison, waarin de zin ‘little darling, it’s been a long cold lonely winter’ mij nog steeds roert, hoe verhoornd mijn hart voor de rest ook mag zijn.

George Harrison zei in deze documentaire dat hij er moest zijn voor zijn zoon Dhani, omdat vaders hun kinderen moeten steunen, maar dat hij voor de rest aan niets of niemand gehecht was in het ondermaanse. Waarna hij heel anders lachte dan Lou Reed, bevrijd namelijk, licht. Voor hij met behulp van kanker zijn lichaam kon verlaten, werden hij en zijn vrouw ook nog eens aangevallen door een moordlustige psychopaat, wat hem aan het eind van zijn levensdagen ook nog eens zeer bitter stemde jegens de mensheid in het algemeen.

Zijn vrouw, Olivia Arias, zei raadselachtig dat zijn sterfkamer niet verlicht hoefde te worden toen George zijn stoffelijke huls ontsteeg. Beware of darkness. Ze leek die keer meer gezien te hebben dan ik in de materiële wereld voor mogelijk houd. Ik hoop dat ze bij Canvas oog hebben voor deze liefdevolle, van alle essentiële ooggetuigen en archiefbeelden voorziene documentaire.