Koppen XL: Kinderen in armoede

 Van maaltijden overslaan over ziek worden door beschimmelde muren tot pesterijen op school: in de onthutsende BBC-docu ‘Poor Kids’ vertellen Sam (11), Courtney (8) en Paige (10) hoe ze daarmee omgaan. In België gaat het niet veel beter toe, zegt Wim Van Lancker, onderzoeker aan het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck van de Universiteit Antwerpen.

Wim Van Lancker «We doen het iets beter dan Groot-Brittannië, maar we mogen ons zeker niet op de borst kloppen. Ondanks ons prima socialezekerheidsstelsel leeft toch achttien procent van de Belgische kinderen onder de armoedegrens – verontrustend is dat. Ter vergelijking: in Nederland gaat het om veertien procent, en in Denemarken is dat elf procent.

»De armoedegrens voor een alleenstaande ligt bij ons op 973 euro per maand, voor een alleenstaande ouder met een kind is dat 1.265 euro. Daar moet je álles van betalen: eten, huur, verwarming en elektriciteit, kledij, de school, de dokter en de tandarts.

»Maar het leefloon van een alleenstaande bedraagt 786 euro, en mensen met een gezin ten laste krijgen 1.048 euro: álle uitkeringen liggen dus onder de armoedegrens. Zodra je een uitkering krijgt, word je eigenlijk al in de armoede geduwd. En hoe lager je uitkering, hoe moeilijker het is om uit de armoede te raken. Ons systeem zorgt ervoor dat de armen arm blijven.»

HUMO Hoe kunnen we dat verhelpen?

Van Lancker «Het enige wat je als samenleving kunt doen, is herverdelen. Ik snap dat niet iedereen dat graag hoort, maar toch zouden we daar met zijn allen wel bij varen: als alle kinderen die nu in armoede opgroeien – nogmaals: achttien procent – niet uit die vicieuze cirkel raken, dan zullen ze later óók van een uitkering leven. En vergeet niet: kinderen kiezen niet zelf in welk gezin ze geboren worden.

»We moeten een structurele inspanning leveren en de beleidsmakers op hun verantwoordelijkheid wijzen. In plaats van aan symptoombestrijding te doen, moeten we van bij het begin de kansen zo gelijk mogelijk verdelen. Vooral via jobs: we moeten moeite doen om mensen aan het werk te krijgen die zwak staan op de arbeidsmarkt.

»Daarom moet ook het onderwijs hervormd worden, want nu reproduceert het de ongelijkheid – iedereen kent wel het watervalsysteem. Of neem de huisvesting: in vergelijking met andere Europese landen hebben we erg weinig sociale woningen. Daarin moeten we dringend investeren. Onderwijs en huizen kosten veel geld, maar dat betaalt zichzelf terug.

»We moeten ook de kinderopvang toegankelijker maken voor laaggeschoolde moeders. Die is wel betaalbaar, maar vaak weten die moeders niet waar ze terechtkunnen, of zijn er te weinig plaatsen. En laten we ook de kinderbijslag niet vergeten.

»Door de staatshervorming is Vlaanderen daar vanaf 2015 voor bevoegd, maar de Vlaamse beleidsmakers moeten die bijslag nú al zo efficiënt mogelijk aanpassen: geef voor ieder kind een basisbedrag, maar geef de armen méér.

»Kortom: De overheid kan veel doen, maar ze zet te weinig in op de grote thema’s. Het moet structureler - alleen: daarmee maken depolitici zich natuurlijk niet populair, zo vlak voor de verkiezingen. Maar we blijven hoopvol.»

Bekijk een fragment: