To Die in Jerusalem

Toen het Amerikaanse weekblad Newsweek even later foto's van de twee meisjes naast elkaar op de cover plaatste, werd de oorlog in het Midden-Oosten voor veel Amerikaanse lezers plots akelig concreet. Zo ook voor Hilla Medalia, een jonge Israëlische filmmaakster die opgroeide in Tel Aviv, maar op het ogenblik van het incident haar filmstudie in de VS afmaakte. Bijna direct na de ontploffing begon ze voor HBO aan een documentaire over Rachel, Ayat en hun families.

HILLA MEDALIA «Ik was op zoek naar een persoonlijk verhaal waar het publiek zich mee kon identificeren, en dat als een soort pars pro toto voor het Israëlisch-Palestijnse conflict kon dienen. Eerst wilde ik alleen het persoonlijke verhaal van de twee meisjes en hun moeders vertellen, maar hoe closer ik met de moeders werd, hoe meer ik besefte dat ze elkaar moesten ontmoeten.»

HUMO Hoe is die ontmoeting verlopen?

MEDALIA «Eerst en vooral was het heel, heel moeilijk te regelen. De families wonen op minder dan vijf kilometer van elkaar, maar het zijn compleet andere werelden. De familie van Ayat woont in een vluchtelingenkamp: toen ik hen er eindelijk van had kunnen overtuigen om naar Israël te gaan, wilde de Israëlische overheid geen toestemming geven. Uiteindelijk werd het een ontmoeting via een videoconferentie. Onhandig, maar tegelijk ook symbolisch: je bent zo dichtbij, en toch kan je elkaar niet aanraken.»

HUMO Hoe reageerden de moeders op elkaar?

MEDALIA «Heel emotioneel. De discussie was soms heel wrang, maar ze zijn allebei vier uur blijven zitten tot het eind.

»Ze waren om andere redenen en met andere verwachtingen gekomen. De moeder van Rachel wilde iets doen opdat haar dochter niet vergeten zou worden. Ze probeerde ook te begrijpen wat er precies gebeurd was en waarom, en hoe dit hele drama gestopt kan worden. De moeder van Ayat rouwde ook om haar dochter, maar ze wilde tegelijk uitleggen dat er wel degelijk een reden was voor Ayats daad - dat het geen terrorisme was, maar een strijd voor de vrijheid.

»Mijn ultieme hoop was dat er een soort van verzoening of tenminste begrip zou ontstaan. Maar dat was niet erg realistisch natuurlijk, want Israëli's en Palestijnen komen nu eenmaal niet overeen. Ik denk dat de documentaire je dat niet alleen doet begrijpen, maar ook doet voelen.»

• To Die in Jerusalem - Official Site
• HBO: To Die in Jerusalem