Panorama: Prison complet

DIRK LEESTMANS «Het was vrij schokkend om met eigen ogen te zien hoe onze gevangenen precies vastgehouden worden: 23 uur per dag in een kamertje van 8 vierkante meter, met drie mensen wier gezelschap ze per definitie niet zelf gekozen hebben. En dan is zeker Vorst nog sterk verouderd ook. In sommige vleugels is er nog altijd geen lopend water en moeten mensen op een emmer naar het toilet.»

HUMO Een beetje cynische kijker zal zeggen: 'So what? Het zijn gevangenen, die moeten we toch niet in de watten leggen?'

LEESTMANS «Die reactie kennen we natuurlijk. Maar je mag niet vergeten: de straf die een rechter feitelijk uitspreekt is vrijheidsberoving. Dat betekent niet dat je daarbovenop nog eens op water en brood moet leven. Of geen recht zou hebben op degelijk sanitair.

»Antwerpen en Vorst zijn ook arresthuizen: de overgrote meerderheid zit er in voorarrest - hun schuld is nog niet eens bewézen! Het lijkt me zeer bedenkelijk voor een geciviliseerd land als België dat die mensen op die manier op hun proces moeten wachten.»

HUMO Er zijn dan ook steeds meer gedetineerden die ertegen in opstand komen.

LEESTMANS «Ja, maar - het was een gevangenisdirecteur die me daarop wees, en ik vond dat zeer wijs van die man - de gedetineerde die níét revolteert is misschien nog veel schrijnender. Want je hebt ook mensen die berusten in hun lot, en 23 uur per dag op hun bed vegeteren. Je weet nooit wat er in hun hoofd omgaat, en dus weet je ook niet wie je achteraf weer op de maatschappij loslaat. Een mens zou zich voor minder vragen stellen over het nut van gevangenisstraffen als ze op deze manier uitgevoerd worden.»

HUMO Minister De Clerck wil tegen 2012 genoeg plaats voor 10.000 gevangenen, tegenover 8.500 nu. Zal dat de nood lenigen?

LEESTMANS «Om te beginnen moet je je afvragen of die plannen ook echt gerealiseerd zullen worden, maar goed. De Clerck vertelt er ook niet bij dat dat getal van 10.000 zo laag is door een aantal zeer bedenkelijke maatregelen. Wie veroordeeld wordt tot zes maanden of minder, moet daar geen minuut van uitzitten. Straffen tot drie jaar worden bijna automatisch tot één derde teruggebracht, en ze worden ook nog eens vaak thuis uitgezeten met een elektronische enkelband. In werkelijkheid zijn er dus veel méér gedetineerden dan 10.000, en is zijn plan nu al achterhaald.»