De slag om Brussel: Stinkkaas

Teun van de Keuken « Het gaat, om precies te zijn, over rauwmelkse kaas: kaas die wordt gemaakt zonder de melk te pasteuriseren. Van Europa mogen die kazen niet meer dan een bepaald aantal foute bacteriën bevatten - listerine bijvoorbeeld - omdat zwangere vrouwen en kinderen er anders ziek van kunnen worden.

» Onze belangrijkste vaststelling ter zake is dat Nederland maar weer eens het braafste jongetje van de klas is. Zo braaf zelfs, dat wij de regels over rauwmelkse kazen veel strenger interpreteren dan ze eigenlijk zijn. Gold-plating, heet dat officieel - je voorziet de Europese regel als het ware van een vergulde laag, om het toch maar zéker niet fout te doen. Het rare is dat je de Hollandse kaasmakers dat maar moeilijk aan hun verstand kunt brengen: wanneer je ze vraagt waarom ze hun kaas drie keer paar maand laten controleren, en niet twee keer per jaar, zoals in alle andere Europese landen, dan krijg je altijd weer zo'n repliek van 'Dat moet van Brussel, met al die stomme regeltjes van hun'. Terwijl dat dus gewoon niet waar is!

» Een groot deel van de Euroscepsis die in Nederland heerst, hebben we dus eigenlijk te wijten aan onszelf. Ik ben eerlijk gezegd nogal sceptisch over de Euroscepsis.»

HUMO Vanwaar eigenlijk het idee om een programma over Europa te maken?

Van de Keuken « Omdat er op televisie nauwelijks aandacht aan wordt besteed. 'Te saai en te ingewikkeld', zeggen tv-bonzen als je ze ernaar vraagt, al geven ze allemaal toe dat het 'eigenlijk toch wel heel belangrijk' is. Ik vind dat vreemd: als journalist is het toch juist je taak om iets wat saai en ingewikkeld is op een niet-saaie en niet-ingewikkelde manier verteld te krijgen? In 'De slag om Brussel' laten we dus niet alleen zien hoe het er in het Europarlement of in de Europese Commissie in Brussel aan toe gaat - de machtsspelletjes, de rol van lobbyisten, noem maar op - maar we gaan ook te velde kijken hoe de Europese regeltjes in de verschillende landen geïnterpreteerd worden.»

HUMO Ik vernam dat je op Sardinië op zoek bent gegaan naar de gevreesde casu marzu, een madenkaas die van Europa niet mag worden verkocht.

Van de Keuken « Vier dagen lang heb ik ernaar gezocht, en pas enkele uren voordat ik weer in het vliegtuig op weg naar huis zat heb ik hem ook gevonden - pas toen had ik het vertrouwen kunnen winnen van één van de locals. Nu, zo'n casu marzu is echt wel iets bijzonders: de wormen die erin zitten eten hem eerst op, en kakken en plassen hem er vervolgens weer uit. Dat wordt dan een crème-achtige substantie, die mee wordt opgegeten. Voor de Sardijnen is het een mannenkaas, die als een soort culinair inwijdingsritueel wordt gebruikt: pas wanneer hij casu marzu heeft gegeten, is een jongen geen jongen meer, maar een man.

» De maden spróngen eruit toen het papier er vanaf werd gehaald - weerzinwekkend vond ik het, maar die Sardijn was verrukt: 'Welcome to paradise', zei hij toen hij een hap had genomen (lacht). De wormen at hij overigens mee op: vond-ie heerlijk.

» Nou ja, en toen moest ik er zelf ook aan geloven, hé?»

HUMO Gaan we aan je gezichtsuitdrukking zien wat je van die ervaring vond?

Van de Keuken (lacht) « Ik vrees van wel, ja. Maar goed, ik ben dus wel een man geworden. 37 jaar heeft het geduurd: het werd onderhand tijd.»