Terug naar Iran

Dirk Tieleman «Sinds 1969 ben ik zeker vijf keer in Iran geweest, in het begin nog voor de radio. In '79, toen het regime van de sjah juist was omvergeworpen, ben ik in het zog van ayatollah Khomeini vanuit zijn ballingsoord Parijs naar Teheran gevlogen. Nooit heb ik sindsdien nog zoiets meegemaakt. Je moet je voorstellen: de sjiieten hadden sinds de achtste eeuw gewacht op de terugkeer van de twaalfde imam, de Messias in feite, en ze waren ervan overtuigd dat Khomeini hun man was. Toen we de luchthaven uitwandelden, werden we opgeslokt door een werkelijk onoverzienbare massa mensen, allemaal volledig door het dolle heen. Nooit zal ik het beeld vergeten van de legerhelikopter die plots neerdaalde om Khomeini uit het gewoel op te lichten. Onze Lieve Heer Hemelvaart, maar dan in 't echt.»

HUMO Is het land sinds die tijd veel veranderd?

Tieleman «Dat valt eigenlijk nogal mee. Het verschil tussen rijk en arm is er in ieder geval even waanzinnig groot als onder de sjah. De rijken zijn echt aberrant rijk: in Teheran hebben sommige mensen een lift om hun auto mee tot op de vijfentwintigste verdieping te hijsen en dan hun appartement binnen te rijden. Nu, ik ben geen fan van Ahmadinejad - net als Chávez in Venezuela vind ik hem een verlicht despoot - maar ik moet wel toegeven dat het huidige regime veel voor de armen doet. Dat Ahmadinejad op twaalf juni herkozen zal worden - en daar ben ik van overtuigd - zal voor een groot deel te danken zijn aan het feit dat hij de president van de armen is.»

HUMO Ik las dat jullie zonder visum waren afgereisd. Waarom?

Tieleman «Omdat je anders een pottenkijker van het ministerie van Islamic Guidance op je dak krijgt. Dat wilden we niet, omdat het onze bedoeling was om vrijuit met de gewone Iranees te kunnen spreken. Die beslissing om zonder visum te reizen is ons wel nog zuur opgebroken: in de provincie Kerman zijn we opgepakt en is onze camera en film in beslag genomen. Gelukkig hadden we nog twee kleine reservecamera's in onze hotelkamer liggen en hebben we dus voort kunnen filmen, maar echt safe voelden we ons toch niet meer. Met reden, want we zijn nadien nog verscheidene keren opgepakt en ondervraagd, en uiteindelijk zijn we het zelfs op het ministerie mogen gaan uitleggen. Gelogen bij het leven heb ik daar, want een rechtzaak wilde ik te allen prijze vermijden.»

HUMO Wat heeft u ze wijsgemaakt?

Tieleman «Dat ik een hoogleraar filmkunde was die met zijn student op stap was. (grijnst) Geestig gevonden, hé?»