Het uur van de wolf: The Teheran Orchestra

NADER MASHAYEKHI «Een jaar of dertig heb ik gewoond en gewerkt in Wenen. Daar had ik mijn eigen ensemble, Wien 2001, waarmee we Zappa, Cage, Morton Feldman en Pierre Boulez speelden - alle belangrijke componisten van na 1950.

»In 2006 werd ik gevraagd om het Symfonisch Orkest van Teheran te leiden. Vanaf dag één was het een complete ramp. De regering - in dit geval het ministerie van Cultuur en Islamitische Begeleiding - droeg me op propagandamuziek te spelen: zoetsappige odes aan ayatollah Khomeini en zo. Ik weigerde, omdat ik van mening ben dat muziek geen geschikt medium voor propaganda is. Ik minacht Iraanse collega's die veertig miljoen in hun zak steken voor vijf minuten muziek over een martelaar van de islamitische revolutie, en bij de uitvoering breed glimlachend op de eerste rij zitten naast Khamenei, alsof ze iets geweldig belangrijks verwezenlijkt hebben.

»Het tweede grote probleem was dat ik nauwelijks geld kreeg losgepeuterd, noch om mijn muzikanten te betalen, noch om instrumenten te kopen. En dat was nodig! Want pauken van zestig jaar oud: wat kun je daar nu mee beginnen? En toen ik beleefd vroeg of we alsjeblieft geen harp konden kopen - er was er geen meer - liet men me weten dat de regeringsleden enkel van muziekstukken zonder harp hielden.

»Op uitnodiging hebben we één keer in Duitsland mogen spelen, dat was nog wel leuk. Klein probleem: ik wilde Zappa's 'G-Spot Tornado' opvoeren, maar dat vond de organisatie niet zo'n bijster goeie keuze voor het allereerste buitenlandse concert van het Symfonisch Orkest van de Islamitische Republiek Iran (lacht). Eerlijk, ik wist niet wat een G-spot was!

»Enfin, ik heb die baan opgezegd en besloten om een nieuw orkest uit de grond te stampen: dat werd dan het Teheran Filharmonisch Orkest. Als de situatie er wat opgeklaard is, hopen we in Teheran op te treden - september is de streefdatum. Ik werk nu uitsluitend met jonge mensen: die hebben een veel positievere instelling dan de ouderen, wat veel goeds belooft voor de toekomst van Iran. En het zijn gelukkige mensen, tot afgrijzen van de regering: die wil niet dat mensen gelukkig zijn, want het eigenlijke geluk situeert zich uiteraard in het hiernamaals. Daarom herhaal ik in ieder interview hoe ontzettend gelukkig ik wel ben, om een beetje tegen de schenen van de machthebbers te stampen (lacht).»

HUMO Ik zou zeggen: ga ervoor.

MASHAYEKHI «Oh jongens toch, wat ben ik gelukkig! Gelukkig dat ik ben! Echt waar, ik ben on-ge-lo-fe-lijk gelukkig. Tot zover.»