Talkshow: Canvas Book Delivery

© Stephan Peleman

Fijn, maar hééft Boskamp wel iets met cartoonboeken?

"Johan Boskamp: 'Een Rotterdamse jongen in oorlogstijd'"

Johan Boskamp «Nee, dat moet geleden zijn van toen ik nog een kind was.

»Als ik het vliegtuig moet nemen, pik ik weleens een roman van Pieter Aspe of Bob Mendes mee - ideaal om een uurtje of drie, vier te ontspannen. Maar mijn favoriete lectuur speelt zich altijd af tussen pakweg 1933 en 1945: ik verslind álles over de Tweede Wereldoorlog.»

Boskamp «Van thuis meegekregen. Mijn ouders hebben de oorlog van dichtbij meegemaakt. Niet dat ze echt in de vuurlinie stonden, maar mijn vader was als jonge kerel toch opgeroepen om voor de Duitsers te gaan werken - de industrie moest blijven draaien, hè. Tel daar nog de bombardementen op hun stad Rotterdam bij en je weet meteen dat die tijd niet in hun kleren is gekropen. Als ik het als kind waagde om mijn boterham niet op te eten, kreeg ik direct te horen: 'Had je de oorlog meegemaakt, je zou wel anders piepen!'

»Het allereerste oorlogsboek in mijn collectie heb ik van mijn moeder gekregen: 'Een Rotterdamse jongen in oorlogstijd' (van Koos Termorshuizen, red.). Vond ik heel fascinerend, en sindsdien ben ik dat verleden een beetje gaan volgen. Een beetje overdreven, eigenlijk. Maar uit de toekomst kun je niks leren, hè.»

Boskamp «Ik had eerst gekozen voor 'Het Nederlandse horloge', een boek dat ik heb gekocht toen ik onlangs in Auschwitz was. Typische kampliteratuur: een overlevende vertelt hoe hij dankzij het horloge van een Jood aan de gaskamers kon ontsnappen. Maar helaas kun je 't alleen in de boekhandel van het museum kopen, vandaar mijn keuze voor 'Nazi-Duitsland en de Joden'. Oók fantastisch, hoor: hij begint bij de Jodenvervolgingen rond 1850 en bouwt zijn verhaal langzaam op, tot het tot ontploffing komt met de Kristallnacht. Hij beperkt zich tot de feiten, en die blijven me verbazen. Neem nu de rol van paus Pius XII: officieel was hij neutraal, maar hij gaat toch maar mooi met gestrekte arm op de foto! Nou, daar schrok ik toch wel even van.»

Boskamp «Nee jong, ik ben er een hele week in mijn eentje op uit getrokken, eerst naar Normandië en dan naar Auschwitz. Ik lees nu al zo lang het ene boek na het andere over de Tweede Wereldoorlog, en dan zwijg ik nog over de tientallen documentaires die ik al heb bekeken. 't Werd hoog tijd om die plekken eens met mijn eigen ogen te gaan bekijken. Je mag er nog zoveel over gelezen hebben als je wil: als je daar in Auschwitz staat, kan je niet anders dan zwaar onder de indruk zijn. Tijdens onze rondleiding stortte één van de bezoekers - een Jood wiens familie er was omgekomen - plots in mekaar. Tja, dat dóét iets met je.

»Maar je hoeft het natuurlijk niet zo ver van huis te zoeken: een bezoekje aan het voormalige kamp van Breendonk is ook de moeite. En volgens Frieda moet ik dringend eens naar het Joods Museum van Deportatie en Verzet in Mechelen. Daar mogen ze me één van de komende weken verwachten!»

Boskamp «Geen idee. Met Heinz (Schönberger, hulptrainer, red.) maak ik weleens een grapje over de Duitsers en de Nederlanders tijdens de oorlog, maar verder dan dat gaat het nooit.»

Boskamp «Nooit in mijn gezicht, maar soms zie ik het ze wel dénken (lacht).»

HUMO Laaf je je weleens aan het betere voetbalboek?

Boskamp «Nee zeg, ik heb genoeg aan de dagelijkse commentaren in de kranten en op het internet. Ik heb in mijn leven nog maar drie sportboeken gekocht: biografieën van Eddy Merckx, Michael Jordan en Muhammad Ali. Meer hoef ik niet.

»Ken jij trouwens wat van voetbal?»

Boskamp (Lacht) «Mooi zo, kun je tenminste nog wat plezier beleven aan je leven.»

Canvas, vrijdag 6 november, 22.50 u.

• Canvas Book Delivery: video