Panorama: Psychoses

PASCAL SEYNHAEVE «Dat is onterecht, natuurlijk. Mensen die aan een psychose lijden zijn zelfs veel vaker het slachtoffer van geweld en misdrijven dan dat ze de dader zijn. Ze zijn verward, horen en zien dingen die er niet zijn, dolen vaak rond op straat, hebben geen sociaal netwerk meer, sluiten zich op: dan ben je een makkelijk doelwit.

»Ik wil niet verdonkeremanen dat sommige psychotici gefrustreerd en agressief zijn. Zeker de familie krijgt in zo'n geval weleens de volle laag. We zijn bijvoorbeeld gaan filmen in Waasmunster, waar een jongeman zijn ouders heeft neergestoken en zichzelf van het leven heeft beroofd. Maar 't is jammer dat vooral zulke gevallen de pers halen. Je zou haast vergeten dat psychiatrische patiënten minder vaak misdrijven plegen dan andere mensen.»

HUMO In de reportage noem je psychose zelfs één van de laatste grote taboes.

SEYNHAEVE «Klopt. We weten er eigenlijk niet zoveel over, vooral omdat mensen die een psychose gehad hebben daar niet meteen mee uitpakken. Daardoor was het moeilijk om getuigen te zoeken, mensen die nu vrij stabiel zijn en kunnen terugblikken. Gelukkig hebben we een meisje gevonden dat haar problematiek heel goed onder woorden kon brengen.

»Een psychose is eigenlijk één van de ergste dingen die je kan meemaken: als je begint te hallucineren, vertrouw je op den duur je eigen zintuigen niet meer. Iedereen heeft één kans op honderd om het ooit mee te maken, bijvoorbeeld door een heel ingrijpende gebeurtenis, zoals een overlijden. Da's best een indrukwekkend cijfer, maar daar hoor je nooit iets over. Cannabisgebruikers lopen ook drie keer meer risico op een psychose: die link is al langer bekend, maar omdat de cannabis van vandaag tot vijftien keer sterker is dan de jointjes ten tijde van Woodstock en jongeren alsmaar vroeger beginnen te experimenteren, duikt de eerste psychose alsmaar vroeger op.

»Gelukkig is ook in Vlaanderen het besef gegroeid dat we psychoses zo vroeg mogelijk moeten opsporen en behandelen. Als je iemand knalpsychotisch van straat moet plukken, zit er vaak niks meer op dan hem manu militari op te sluiten. CLB's, OCMW's en huisartsen moeten mensen bij wie er misschien iets mis is zo goed mogelijk opvolgen, zodat ze hulpverleners op tijd bij een beginnende psychose kunnen betrekken. Da's nodig, want probeer maar eens een band op te bouwen met een patiënt die al volledig paranoïde is - dat lijkt me nog moeilijker dan met een cameraploeg komen aanzetten bij mensen die sowieso al denken dat ze overal gefilmd worden.»