De Flandriens: Freddy Maertens

© Belga

Het ware verhaal over die bizarre Ronde, tezamen met veel ander lekkers, krijgt u vanavond te zien (een resem archiefbeelden!) en te horen (de protagonisten aan het woord!) in 'De Flandriens', de exquise serie docu's waarin Michel Wuyts de geschiedenis van de Vlaamse wielersport oppoetst.

HUMO Freddy?

Freddy Maertens «Het was leuk om zo uitgebreid te mogen wroeten in al die oude histories. Al moest ik er wel stevig voor nadenken: tijdje geleden allemaal, hè. Maar gelukkig heb ik een goed geheugen.

»Het was ook een gemakkelijk interview. Michel Wuyts nam er zijn tijd voor, en vooral: die mens kent iets van koers. Zijn hoofd zit vol wielergeschiedenis: dan kan je al eens grondig op de dingen ingaan.»

HUMO 'De Flandriens' focust op de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix. Gek genoeg staan die wedstrijden niét op jouw nochtans imposante erelijst.

Maertens «Inderdaad. Ik hield zielsveel van die koersen, en ik was ook telkens goed, maar nóóit ben ik erin geslaagd om als eerste over de meet te rijden. Ik heb dat lang spijtig gevonden, ja. Maar anderzijds: ik ben twee keer wereldkampioen geweest. Hoeveel coureurs hebben nóóit in die regenboogtrui rondgereden? Enfin, het is altijd wat als je op een carrière terugkijkt.»

HUMO Enig idee waarom je die twee klassiekers nooit gewonnen hebt?

Maertens «Zowel in de Ronde als in Parijs-Roubaix kan je 't wel schudden als je op een cruciaal moment in de koers pech hebt. Allez, neem nu Parijs-Roubaix van 1976. Die had ik kunnen winnen, daar ben ik zeker van. Ik had de goeie vorm te pakken, ik zat mee in de kopgroep met Moser en De Vlaeminck. Maar plots werd ik door een cameraman van de Franse televisie omvergereden.

»Lomme Driessens (legendarische ploegleider, red.) was meteen bij mij, en samen zagen we dat ik niet meer bij die kopgroep zou raken. Toen hebben we 't slim gespeeld: Lomme is tactisch in de weg blijven staan, zodat de ploegleiders van Moser en De Vlaeminck opgehouden werden.

»En Marc Demeyer, een ploegmaat die ook in de kopgroep zat, kreeg de opdracht om niet meer uit het wiel te komen. Dat deed die perfect, en vervolgens maakte hij het in de sprint keurig af. Zo bleef de overwinning toch binnen de ploeg.»

HUMO Een jaar later was er die beruchte Ronde van de fietswissel.

Maertens «Daar word ik nog altijd op aangesproken. Dat jaartal - 1977 - staat in het geheugen van de mensen gegrift.

»Kijk, de Koppenberg zat toen voor het eerst in het parcours van de Ronde. Iedereen nerveus natuurlijk,'t was zaak om die beklimming bij de eerste vijf aan te vatten. Op de Koppenberg zou ik van fiets wisselen. En daar liep het fout: 'te vroeg', oordeelde Jos Fabri, de wedstrijdcommissaris.»

HUMO Te vroeg? Ik dacht dat zo'n wissel gewoon verboden was.

Maertens «Het mócht, maar dus niet op die plaats. Mijn mecanicien was ocharme twintig meter naar me toe komen gelopen. Twintig meter! En daarvoor werd ik dus uit koers gezet.

»Enfin, eigenlijk is Fabri me dat pas dertig kilometer verder komen melden. 'Freddy, ge zijt uit koers genomen!' En dat was het dan. Terwijl hij volgens het reglement nog heel wat andere stappen had moeten zetten. Fabri moest mij doen stoppen, m'n rugnummer afnemen, m'n fiets in de bezemwagen zetten en mij in het busje duwen. Maar dat deed die dus allemaal niet: ik kon gewoon verder fietsen.»

HUMO Blijft de vraag waarom een mens vrolijk verder blijft beuken als hij weet dat hij gediskwalificeerd is...

Maertens «Dat deed ik na overleg met Lomme Driessens. Die vroeg me om door te rijden, want dat zou geweldig veel reclame opleveren voor de ploeg. En: hij raadde me aan om een pact te sluiten met De Vlaeminck.»

HUMO Aha!

Maertens «Da's het punt waarop mijn verhaal blijft verschillen met dat van De Vlaeminck. Roger zegt: er is toen niets bedisseld. Terwijl ik wel zeker weet dat we toen een correcte afspraak hadden: de winnaar betaalt de helper. Roger had toen geen superdag. Zonder mij was hij nooit voorop gebleven. Dan had, denk ik, Walter Godefroot gewonnen: die zat super.»

HUMO Uiteindelijk won De Vlaeminck dus, zonder dat er gesprint werd. Dat oogde alvast een beetje lullig...

Maertens «Er is nog iets dat ik moet vertellen. Die verdomde Fabri was net voor de slotfase nog even langs komen rijden. 'Allez, Freddy, omdat ge zo goed uw best gedaan hebt, moogt ge toch meesprinten.' Ik kon wel ontploffen!

»Maar eerlijk is eerlijk: ik had tachtig kilometer alleen op kop gebeukt. Ik zat kapót - meesprinten lukte gewoon niet meer.»

HUMO Bijzonder toch, die rivaliteit tussen jou en De Vlaeminck. In de koers elkaars vijanden, ernaast altijd vrolijk dollend.

Maertens «Natuurlijk. Ge moogt alleen in de koers kwaad zijn op elkaar, vind ik. Voorbeeldje: op een dag was ik met Michel Pollentier aan het trainen. We kwamen De Vlaeminck en Ronan De Meyer tegen in Diksmuide, en besloten samen verder te rijden. We stopten even bij mij thuis, voor wat pateekes en, euh, wat drank.

»We kropen weer op de fiets, en De Vlaeminck, die een paar glazen champagne binnen had, begon te vlammen. Van Lombardsijde naar Knokke, de hele kustlijn, konden Pollentier, De Meyer en ik niet uit het wiel komen. Roger vlóóg. Maar daarna kreeg hij wel zijn klop. Toen hebben we 'm nog naar huis moeten duwen (lacht).»

HUMO Hoe zat het in die tijd trouwens met doping?

Maertens «Ach, doping... Dat is een affaire van de hele sportgeschiedenis, en van álle sporten. Het bestond vroeger ook al: laten we daar niet hypocriet over doen. Ik geloof zelfs dat het wielrennen nog nooit zo zuiver is geweest als nu. De controles zijn zo streng geworden dat het haast niet meer mogelijk is om nog in de snoepdoos te zitten.»

HUMO Tot slot: de serie heet 'De Flandriens'. Maar bestaat die eigenlijk nog, de flandrien?

Maertens «Natuurlijk! Kijk naar dat manneke dat Kuurne-Brussel-Kuurne gewonnen heeft (Bobbie Traksel, red.). Doe het maar eens na, hè, in zo'n vreselijk weer. Het materiaal en de begeleiding zijn veel professioneler geworden, maar koers blijft koers. Ze hebben de hellingen in de Ronde van Vlaanderen niet afgetopt, hè, en 't blijft vechten tegen sneeuw, regen en wind: de kasseiklassiekers worden nog altijd gewoon door échte flandriens.»

• Canvas: De Flandriens