Andere Tijden: Dolle Mina's

© Belga

In 1970 werd Nederland op zijn kop gezet door Dolle Mina's, vrouwen die met spraakmakende acties hun strijd voor gelijke rechten in de verf wilden zetten - vanavond komt 'Andere tijden' er nog eens uitgebreid op terug. Ook in Vlaanderen kwamen er Dolle Mina's, in Antwerpen, Gent en Brussel. Chantal De Smet en Ida Dequeecker waren er van het eerste uur bij.

Chantal De Smet «Je kan je nu niet meer voorstellen in wat voor een wereld we toen leefden. Vrouwen waren echt tweederangsburgers. Als je een boete had, moest je man in jouw plaats naar de rechtbank. Als vrouw ging je niet alleen op café.

»Ik was toen één van de weinigen die getrouwd waren met scheiding van goederen, maar anders kon je niet eens een bankrekening openen zonder de toestemming van je echtgenoot. Zelfs binnen de revolutionaire mei '68-beweging hadden vrouwen niets in de pap te brokken.»

HUMO Lang hebben jullie niet gewacht om de Nederlandse zusters te volgen. Twee maanden na Amsterdam was de Antwerpse Dolle Mina er al.

De Smet «Dolle Mina zei wat wij al langer dachten. Roos Proesmans (die in 2002 overleed, red.) nam het heft in handen, en de eerste vergadering werd meteen een overrompeling.»

Ida Dequeecker «Het was één groot spel. We wilden niet gaan zitten klagen, maar ludieke acties opzetten en plezier maken. Het feminisme had een chagrijnig gezicht, en daar wilden wij vanaf.

»De eerste actie was er een 'voor het recht op longkanker', en gericht tegen een verzekeringskantoor waar de mannen wel en de vrouwen niet mochten roken. Maar de beste actie was toen we een infiltrante hadden laten meedoen aan de Miss België-verkiezing in 1971.

»Ze was tot bij de laatste selectie gekomen, met de grote eindshow. Toen sprong ze, vuist omhoog, uit de rij en riep voor de camera's: 'Tegen de uitbuiting van de vrouw!' Ik ben nog met een spandoek op de scène gesprongen, en toen werden we afgevoerd.

»Maar Dolle Mina was niet alleen ludiek. We hebben de acties ingebed in een geheel van ideeën: we verbonden vrouwenrechten met een op Marx gebaseerde klassenanalyse, tegen het kapitalisme.»

HUMO Dolle Mina werd het symbool van de tweede feministische golf, na de strijd om het stemrecht. Is er nood aan een derde golf?

Dequeecker «Er komen nieuwe thema's bij. De multiculturaliteit bijvoorbeeld, en de discussie over de hoofddoek. Die splijt de feministische beweging in twee.»

De Smet «Er is natuurlijk enorm veel veranderd. Veel jonge vrouwen lachen met het feminisme, omdat ze er de noodzaak niet meer van zien. Maar ik merk toch dat vrouwen, wanneer ze eenmaal 35 zijn, beseffen dat er wel degelijk nog veel ongelijkheden bestaan: als ze hun baan verliezen, kinderen krijgen, niet genoeg doorgroeien in hun loopbaan... We moeten superwaakzaam blijven.»

• Andere Tijden
• Dolle Mina